Google
This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project
to make the world’s books discoverable online.
It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that’s often difficult to discover.
Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book’s long journey from the
publisher to a library and finally to you.
Usage guidelines
Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.
We also ask that you:
+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for
personal, non-commercial purposes.
+ Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google’s system: If you are conducting research on machine
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the
use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
+ Maintain attribution The Google “watermark” you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can’t offer guidance on whether any specific use of
any specific book is allowed. Please do not assume that a book’s appearance in Google Book Search means it can be used in any manner
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.
About Google Book Search
Google’s mission is to organize the world’s information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers
discover the world’s books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web
atlhttp://books.google.com
Google
Über dieses Buch
Dies ist ein digitales Exemplar eines Buches, das seit Generationen in den Regalen der Bibliotheken aufbewahrt wurde, bevor es von Google im
Rahmen eines Projekts, mit dem die Bücher dieser Welt online verfügbar gemacht werden sollen, sorgfältig gescannt wurde.
Das Buch hat das Urheberrecht überdauert und kann nun öffentlich zugänglich gemacht werden. Ein öffentlich zugängliches Buch ist ein Buch,
das niemals Urheberrechten unterlag oder bei dem die Schutzfrist des Urheberrechts abgelaufen ist. Ob ein Buch öffentlich zugänglich ist, kann
von Land zu Land unterschiedlich sein. Öffentlich zugängliche Bücher sind unser Tor zur Vergangenheit und stellen ein geschichtliches, kulturelles
und wissenschaftliches Vermögen dar, das häufig nur schwierig zu entdecken ist.
Gebrauchsspuren, Anmerkungen und andere Randbemerkungen, die im Originalband enthalten sind, finden sich auch in dieser Datei — eine Erin-
nerung an die lange Reise, die das Buch vom Verleger zu einer Bibliothek und weiter zu Ihnen hinter sich gebracht hat.
Nutzungsrichtlinien
Google ist stolz, mit Bibliotheken in partnerschaftlicher Zusammenarbeit öffentlich zugängliches Material zu digitalisieren und einer breiten Masse
zugänglich zu machen. Öffentlich zugängliche Bücher gehören der Öffentlichkeit, und wir sind nur ihre Hüter. Nichtsdestotrotz ist diese
Arbeit kostspielig. Um diese Ressource weiterhin zur Verfügung stellen zu können, haben wir Schritte unternommen, um den Missbrauch durch
kommerzielle Parteien zu verhindern. Dazu gehören technische Einschränkungen für automatisierte Abfragen.
Wir bitten Sie um Einhaltung folgender Richtlinien:
+ Nutzung der Dateien zu nichtkommerziellen Zwecken Wir haben Google Buchsuche für Endanwender konzipiert und möchten, dass Sie diese
Dateien nur für persönliche, nichtkommerzielle Zwecke verwenden.
+ Keine automatisierten Abfragen Senden Sie keine automatisierten Abfragen irgendwelcher Art an das Google-System. Wenn Sie Recherchen
über maschinelle Übersetzung, optische Zeichenerkennung oder andere Bereiche durchführen, in denen der Zugang zu Text in großen Mengen
nützlich ist, wenden Sie sich bitte an uns. Wir fördern die Nutzung des öffentlich zugänglichen Materials für diese Zwecke und können Ihnen
unter Umständen helfen.
+ Beibehaltung von Google-Markenelementen Das "Wasserzeichen" von Google, das Sie in jeder Datei finden, ist wichtig zur Information über
dieses Projekt und hilft den Anwendern weiteres Material über Google Buchsuche zu finden. Bitte entfernen Sie das Wasserzeichen nicht.
+ Bewegen Sie sich innerhalb der Legalität Unabhängig von Ihrem Verwendungszweck müssen Sie sich Ihrer Verantwortung bewusst sein,
sicherzustellen, dass Ihre Nutzung legal ist. Gehen Sie nicht davon aus, dass ein Buch, das nach unserem Dafürhalten für Nutzer in den USA
öffentlich zugänglich ist, auch für Nutzer in anderen Ländern öffentlich zugänglich ist. Ob ein Buch noch dem Urheberrecht unterliegt, ist
von Land zu Land verschieden. Wir können keine Beratung leisten, ob eine bestimmte Nutzung eines bestimmten Buches gesetzlich zulässig
ist. Gehen Sie nicht davon aus, dass das Erscheinen eines Buchs in Google Buchsuche bedeutet, dass es in jeder Form und überall auf der
Welt verwendet werden kann. Eine Urheberrechtsverletzung kann schwerwiegende Folgen haben.
Über Google Buchsuche
Das Ziel von Google besteht darin, die weltweiten Informationen zu organisieren und allgemein nutzbar und zugänglich zu machen. Google
Buchsuche hilft Lesern dabei, die Bücher dieser Welt zu entdecken, und unterstützt Autoren und Verleger dabei, neue Zielgruppen zu erreichen.
Den gesamten Buchtext können Sie im Internet unter|http: //books.google. comldurchsuchen.
PUBLIKATIONEN
DER
GESELLSCHAFT
FÜR RHEINISCHE GESCHICHTSKUNDE
XXIV
DER BUCHDRUCK KÖLNS
BIS ZUM ENDE DES FÜNFZEHNTEN JAURHUNDERTS
ed
BONN
MHERMANN BEHRENDT
1905
DER
BUCHDRUCK KÖLNS
BIS ZUM
ENDE DES FÜNFZEHNTEN JAHRHUNDERTS
EIN BEITRAG ZUR INKUNABEI.BIBLIOGRAPHIE
voN
ERNST VOULLIEME
BONN
HERMANN BEHRENDT
1903
Druck von W. Drugulin in Leipzig.
MEINEM LIEBEN VATER
ADOLF VOULLIEME
ZUM SIEBZIGSTEN GEBURTSTAGE
1903
IN VEREHRUNG UND DANKBARKEIT
GEWIDMET
Liir rum
Kr 30
N
STIFTER UND PATRONE
DER
GESELLSCHAFT FÜR RHEINISCHE GESCHICHTSKUNDE
NACH DEM STANDE VOM 20. MAI 1903.
SEINE MAJESTÄT DER KAISER unp König als Patron.
Iure KönıgLicHE HOHEIT DIE PRINZESSIN ADOLF ZU SCHAUMBURG-LIPPE,
PRINZESSIN VON PREUSSEN, als Patronin.
SEINE KÖNIGLICHE HOHEIT DER ERBGROSSHERZOG FRIEDRICH WILHELM
von BADEN als Patron.
DER RuHEINISCHE PROVINZIALVERBAND.
1. STIFTER:
1. Herr Geh. Kommerzienrat Dr. iur. et phil. GUSTAV voN MEVISSEN, Mitglied
des Staatsrats und des Herrenhauses, Köln (1881); } 1899 Aug. 13.
. Herr ÄDOLF YoN CARSTANJEN, Majoratsherr, Berlin (1893); -; 1900
Juni 24.
3. Herr Geh. Kommerzienrat EmiL voM RATH, Köln (1894).
4. Die Dr. JoH. FRIEDR. BÖHMER'schen Nachlaß-Administratoren und
Testaments-Exckutoren, Frankfurt a. M. (1898).
. Frau Witwe PAUL STEIN, ELISE, geb. von MEVISSEN, Köln (1900),
. Herr Geh. Kommerzienrat GusT. MICHELS, Köln (1900).
7. Frau Witwe Geh. Kommerzienrat DR. GUST. VON MEYISSEN, THERESE
geb. LEIDEN, Köln (1900); + 1901 Nov. 10,
»
au
IL PATRONE:
1. Die Stadt AACHEN (1881).
2. Herr (ieh. Kommerzienrat OTTO ANDREAE, Köln (1889).
3, Se. Durchlaucht der PRINz PHILIPP VON ARENBERG, Bischöfl. Geistl. Rat,
päpstl. Geheimkämmerer und Donikapitular, Eichstätt (1881).
4. Die Stadt BARMEN (1881).
5. Herr Baron J. W. v. BOETZELAER, Kaufmann, Bockum bei Krefeld (1901).
36.
Herr CHARLES EUGENE GÜNTHER, Kaufmann, London E. C. (1900).
. Frau Witwe Kommerzienrat FRANZ KARL GUILLEAUME, ANTONIE, geb.
GRÜNDGENS, Köln (1893).
Herr ARNOLD GUILLEAUME, Köln (1895).
Herr Kommerzienrat MAX GUILLEAUME, Köln (1892).
Herr Kommerzienrat THEODOR V. GUILLEAUME, Fabrikbesitzer, Köln
(1889).
. Herr Louis HAGEN, Bankier, Köln (1896).
Herr Geh. Kommerzienrat FRANZ HANIEL, Fabrikbesitzer, Düsseldorf
(1895).
. Herr Kommerzienrat JOH. N. HEIDEMANN, Köln (1900).
. Herr Geh. Kommerzienrat AUGUST HEUSER, Stadtverordneter, Köln
(1894).
. Herr AUGUST FREIHERR VON DER HEYDT, Elberfeld (1902).
. Herr KARL VON DER HEYDT, Bankier, Berlin (1889).
. Herr ALFRED FREIHERR V. HILGERS, Landgerichtspräsident, Trier (1895).
. Herr KARL EUGEN GRAF UND MARQUIS VON UND ZU HOENSBROECH,
Königl. Kammerherr, Schloß Türnich, Kr. Bergheim (1889).
Herr EBERHARD HOESCH, Düren (1891).
. Herr Kommerzienrat WILHELM HOESCH, Fabrikbesitzer, Düren (1900).
. Die FÜRSTL. HOHENZOLLERN’SCHE HOFBIBLIOTHEK, Sigmaringen (1881).
. Herr Geh. Justizrat Dr. HERMANN HÜFFER, Professor, Bonn (1897).
. Herr Justizrat FRANZ JANSEN, Rechtsanwalt, Köln (1895).
. Frau Witwe AUG. JOEST, FANNY, geb. CAMPHAUSEN, Köln (1894).
. Herr HEINRICH KELLNER, Kaufmann, Köln-Deutz (1899).
. Herr FERD. Knops, Tuchfabrikant, Aachen-Burtscheid (1901).
. Der Herr ERZBISCHOF VON KÖLN, DR. ANTONIUS FISCHER, Köln (1903).
. Die Stadt KÖLN (1881).
. Herr ERNST KönıGs, Kaufmann, Köln (1898).
. Die Stadt KREFELD (1881).
. Frau Witwe ExcellenzF.A. KRUPP, MARG.geb.FREIIN v. ENDE, Hügel(1903).
. Herr GEORG KÜPPERS-LOOSEN, Kaufmann, Köln (1899).
. Herr Dr. ERNST LANDSBERG, Professor, Bonn (1899).
. Herr GOTTLIEB LANGEN, Burg Zieverich (1897).
. Herr HAns KARL LEIDEN, Kgl. Niederländischer Konsul, Köln (1895).
. Herr HANS LEYENDECKER, Kaufmann, Köln (1902).
. Frau Witwe FREIFRAU THEOD. VON LIEBIEG, ANGELIKA, geb. CLEMENS,
Schloß Gondorf bei Coblenz und Reichenberg (Böhmen) (1891).
. Herr Geh. Justizrat Dr. HUGO LOERSCH, Professor, Mitglied des Herren-
hauses und Kronsyndikus, Bonn (1890).
%
Se. Durchlaucht der FÜRST ALFRED ZU SALM-REIFFERSCHEID, Schloß
Dyck (1902).
99. HerrDr. MAX voNSanD', Kl. LandratdesLandkreises Bonn, Bonn(1899).
100. Se. Erlaucht der REICHSGRAF HEINRICH VON SCHAESBERG-DIT-
BORN, ‚Schloß Thannheim bei Leutkirch (\Vürttemberg) (1881).
101. Herr KARL SCHEIBLER, Fabrikbesitzer, Köln (1896).
ı02. Frau Witwe Geh. Kommerzienrat \WıiLH. SCHEIDT, AUGUSTE, geb.
HOLTHAUS, Kettwig a. d. Ruhr (1899).
103. Herr HERM. SCHELLECKES, Kaufmann, Krefeld (1902).
104. Frau Witwe ALEXANDER SCHOELLER, ÄDELE, geb. CARSTANJEN, Düren
(1892).
105. Herr Ober-Präsidial-Rat a. D. Dr. KLEMENS FREIHERR V. SCHORLEMER,
Kgl. Kammerherr, Vorsitzender der Landwirtschaftskammer der Rhein-
provinz, Mitglied des }Herrenhauses, Lieser (1899).
106. Herr GRAF FRANZ VON SPEE, Kgl. Kammerherr und Schloßhauptmann
von Düsseldorf, Mitglied des Herrenhauses, Schloß Heltorf (1885).
107. Frau Witwe Kommerzienrat KONRAD STARTZ, MARIE, geb. NÜTTEN,
Aachen (1893).
108. Frau Witwe PAUL STEIN, ELISE, geb. VON MEVISSEN, Köln (1888).
109. Herr Kommerzienrat P’ET. Jos. STOLLWERCK, Fabrikbesitzer, Köln (19001.
110. Der Herr BISCHor VON TRIER, DR. FELIX KoRUM, Trier (1886).
ııı. Die Stadt TRIER (1881).
ıı2. Herr L. VOPELIUS, Glashuttenbesitzer, Sulzbach bei Saarbrücken (1903).
113. Herr Kommerzienrat JU'LIUS VORSTER, Fabrikbesitzer, Köln (1892).
114. Herr KARL WAHLEN, Fabrikbesitzer, Köln (1898).
115. Herr Geh. Kommerzienrat Jviaus Wi: ER, Coblenz (1881).
116. Se. Durchlaucht der FÜRST WILHELM ZU WiED, Neuwied {1881\.
117. Herr HANS ZANDERS, Fabrikant, Berg.-Gladbach : 1900).
118. Herr RICHARD ZANDERS, Fahrikant, Berg.-Gladbach (1893).
119. Herr N. N. (1900).
VERSTORBE
PATRONE:
NIGIN AUGUSTA (I88T\,
Ihre Majestät die KAISERIN und Ko
Ihre Majestät die KAlst.RIN und Köx ‘ Frin.pRich (1895), - 1901 Aug. 5.
1. Herr Wirkl. Geheimrat Dr. voX BARDELEBEN, Excellenz, Oberprasident
a. D., Berlin (1881), + 1890 Jan. 8.
2. Herr Professor Dr. Jviat3 BARON, Bonn (1832,, - 1848 Juni g.
Herr FRIEDR. Wir.H. BLERS, kais. Bergmeister, (Ineuleu bei Meu (1835),
+ 1895 .\ug. 16.
30.
31.
32.
33-
34
35.
36.
37.
38.
39.
40.
Herr THEODOR FREIHERR VON LIEBIEG, Schloß Gondorf(1889), 41891 Sept.8.
Herr LuDwiG VoN LILIENTHAL, Elberfeld (1881), + 1893 Juni ı.
Herr Kommerzienrat JULIUS MARCUS, Köln (1889), + 1893 Jan. 4.
Herr Geh. Kommerzienrat Dr. GUSTAv VON MEVIssSEN, Köln (1881),
+ 1899 Aug. 13.
Frau Geh. Kommerzienrat Dr. GUSTAv VON MEVISSEN, Köln (1899),
+ 1901 Nov. 10.
Herr GRAF ERNST VON MIRBACH-HARFF, Schloß Harff, (1882), + 1901 Mai29.
Herr GRAF WILH. VON MIRBACH-HARFF, Schloß Harff, (1881), + 1882
Juni 19.
Herr Geh. Medizinalrat Prof. Dr. ALBERT MOOREN, Düsseldorf (1881),
+ 1899 Dec. 31.
Herr HERMANN VON MUMM, Kgl. Dän. General-Konsul, Köln (1881),
+ 1887 Juli 16.
Herr AUGUST NEVEN-DUMONT, Köln (1889), + 1896 Sept. 7.
Herr EMIL OELBERMANN, Köln (1893), } 1897 Mai ı.
. Herr Geh. Regierungsrat DAGOBERT OPPENHEIM, Köln(1881), + 1889 Juli25.
. Herr WırH. PEILL, Köln (1896), + ı901 April 4.
. Herr Kommerzienrat EMIL PFEIFER, Köln (1881), + 1889 Sept. 20.
. Herr EDUARD PURICELLI, Trier (1881), + 1893 Dec. 4.
. Frau ED. PURICELLI, Trier (1893), + 1899 Febr. 5.
Frau FAnNY PURICELLI, Rheinböllerhütte (1881), + 1896 Nov. 16.
. Herr ARTHUR VOM RATH, Köln (1897), + ı901 Aug. 23.
. Herr Kommerzienrat EUGEN RAUTENSTRAUCH, Köln (1891), + 1900 Mai 18,
. Herr Kommerzienrat VAL. RAUTENSTRAUCH, Trier (1881), + 1884 Okt. 19.
. Herr Geh. Kommerzienrat WILH. SCHEIDT, Kettwig (1894), + 1896 März 27.
. Herr Weihbischof Dr. HERM. JOS. SCHMITZ, Köln (1895), + 1899 Aug. 21.
. Herr ALEXANDER SCHÖLLER, Düren (1890), ‘+ 1892 Febr. 26.
. Herr Beigeordneter LuDw. FRIEDR. SEYFFARDT, Krefeld (1888), -+ 1901
Jan. 26.
. Herr ERZBISCHOF Dr. HUBERT SIMAR, Köln (1900), +- 1902 Mai 24.
. Herr GRAF AUGUST voN SPEE, Königl. Kammerherr, Schloßhauptmann
von Brühl, Schloß Heltorf (1881), ++ 1882 Aug. 25.
. Herr Kommerzienrat KONRAD STARTZ, Aachen (1889), + 1893 Sept. 30.
. Herr LEBRECHT STEIN, Langenberg (1889), -- 1903 Mai 14.
. Herr Landgerichts-Referendar ADOLF WEKBEKER, Düsseldorf (1881),
+ 1882 Nov. 16.
Herr Kommerzienrat VICTOR WENDELSTADT, Köln (1881), -- 1884 Juli 15.
SATZUNGEN
DER
GESELLSCHAFT FÜR RHEINISCHE GESCHICHTSKUNDE
GEGRÜNDET AM ı. JUNI 18Sı,
MIT DEN RECHTEN EINER JURISTISCHEN PERSON AUSGESTATTET
DURCH ALLERHÜCHSTEN ERLASS VOM 9. AUGUST 135%.
$ı.
Die Gesellschaft für Rheinische Geschichtskunde hat den
Zweck, die Forschungen über die Geschichte der Rheinlande dadurch
zu fürdern, dal; sie Quellen Jer rheinischen Geschichte in einer den
Forderungen der Wissenschaft entsprechenden Weise herausgibt.
Der Sitz der Gesellschaft ist Köln.
$2
ı. Stifter der Gesellschaft sind diejenigen, welche wenigstens
eintausend Mark in die Kasse der Gesellschaft einzahlen.
2. Patrone der Gesellschaft sind diejenigen, welche einen Jahres-
beitrag von mindestens einhundert Mark auf drei Jahre zu zahlen
sich verpflichten.
3. Mitglieder der Gesellschaft sind diejenigen Forscher auf dem
Gebiete der rheinischen Geschichte oder auf verwandten Gebieten,
welche entweder
a) bei Gründung der Gesellschaft als Mitglieder beigetreten sind,
oder
b) später auf Vorschlag des Vorstandes durch die Gesellschaft in
ihren Hauptversammlungen ernannt werden.
3
Die für ihre Zwecke erforderlichen Geldmittel entnimmt die Ge-
sellschaft:
ı. dem Kapitalbestande, welcher am ı. Januar 1889 Mark
29 986,96 betrug,
den Vorstand durch je ein weiteres Mitglied zu verstärken, so lange
die Arbeiten der Gesellschaft aus Mitteln des Staates, bezw. der Pro-
vinz unterstützt werden.
Zur Legitimation des Vorstandes nach außen dient eine Beschei-
nigung des Bürgermeisteramtes der Stadt Köln, welchem die jedes-
maligen Wahlverhandlungen sowie die Ernennungen des Staates und der
Provinz mitzuteilen sind.
s7
Der Vorstand kann seine Befugnisse für einzelne Angelegenheiten
oder bestimmte Geschäfte einzelnen seiner Mitglieder oder aus seiner
Mitte gewählten Kommissionen übertragen.
An der Bestimmung des $ 8 über die Urkunden, welche die
Gesellschaft vermögensrechtlich verpflichten, wird hierdurch nichts ge-
ändert.
s8
Der Vorstand wählt aus seiner Mitte auf je drei vom ı. Januar
1839 ab laufende Jahre einen Vorsitzenden, einen Schatzmeister,
einen Schriftführer und für jeden derselben einen Stellvertreter.
Wird eines dieser Ämter erledigt, so wird ein Ersatzmann für den Rest
der Amtszeit gewählt.
Urkunden, welche die Gesellschaft vermögensrechtlich verpflichten,
sind unter deren Namen vom Vorsitzenden oder dessen Stellvertreter
und außerdem von einem anderen Vorstandsmitgliede zu vollziehen.
s9
Der Vorsitzende leitet die Verhandlungen des Vorstandes sowie
der Hauptversammlung.
Er beruft den Vorstand, so oft dies die Lage der Gesellschaft er-
fordert, auch sobald drei Mitglieder des Vorstandes dies beantragen.
Die Einladung erfolgt schriftlich unter Mitteilung der Tagesordnung.
$ ıo.
Zur Beschlußfähigkeit des Vorstandes ist die Anwesenheit von
neun Vorstandsmitgliedern, zu Beschlüssen die absolute Stimmenmehrheit
der anwesenden Vorstan«dsmitglieder erforderlich. Bei Stimmengleichheit
entscheidet der Vorsitzende.
Über die Verhandlungen nimmt der Schriftführer ein Protokoll
auf, welches von ihm und dem Vorsitzenden vollzogen un gleich den
übrigen Akten vom Vorsitzenden aufbewahrt wird.
Hat eine Hauptversammlung wegen Beschlußunfähigkeit vertagt
werden müssen, so ist eine neue Hauptversammlung beschlußfähig ohne
Rücksicht auf die Zahl der Anwesenden, sofern auf diese Folge bei
der Einberufung ausdrücklich hingewiesen ist.
Abgesehen von dem Falle der Stimmengleichheit, bei welcher der
Vorsitzende entscheidet, und von einem etwaigen Auflösungsbeschluß,
für welchen Zweidrittel-Mehrheit der Anwesenden erforderlich ist, werden
die Beschlüsse nach einfacher Mehrheit gefaßt.
Über die Form der Abstimmung entscheidet die Versammlung.
Über die Verhandlung nimmt der Schriftführer ein Protokoll auf,
welches von ihm, dem Vorsitzenden und drei anderen Anwesenden zu
vollziehen ist.
Sız
Änderungen der Satzungen, welche den Sitz, den Zweck und die
äußere Vertretung der Gesellschaft betreffen, sowie Beschlüsse, welche
die Auflösung der Gesellschaft zum Gegenstande haben, bedürfen
landesherrlicher Genehmigung. Sonstige Änderungen der Satzungen
sind von der Zustimmung des Oberpräsidenten der Rheinprovinz ab-
hängig.
$ 16.
Diese Satzungen treten mit dem ı. Januar 1889 in Kraft.
Nach Maßgabe derselben führt der Vorstand, welcher auf Grund
der früheren Bestimmungen gewählt ist, sein Amt weiter.
vi.
IX.
xl
xl.
xl.
Die Matrikel der Universität Köln 1389 bis 1559, bearbeitet
von Dr. Hermann Keussen. Bonn, Behrendt. Bd. I. 1389-1466.
Erste Hälfte unter Mitwirkung von Dr. Wilhelm Schmitz, 1892.
Zweite Hälfte, 1892. Ladenpreis br. Mk. 18.—, geb. Mk. 21.—.
Kölnische Künstler in alter und neuerZeit. Johann Jacob
Merlos neu bearbeitete und erweiterte Nachrichten von dem Leben
und den Werken Kölnischer Künstler, herausgegeben von Dr. Eduard
Firmenich-Richartz unter Mitwirkung von Dr: Hermann
Keussen. Mit zahlreichen bildlichen Beilagen. Düsseldorf, L.
Schwann, 1895. Ladenpreis br. Mk. 45.—.
Akten zur Geschichte der Verfassung und Verwaltung der
Stadt Köln im 14. und ı5. Jahrhundert, bearbeitet von Dr.
Walther Stein. Bonn, Behrendt, 1893. 95. Bd. I. Ladenpreis br. Mk.
18. —. Bd. II mit Registern zu beiden Bänden. Ladenpreis br. Mk. 16.—.
Landtagsakten von Jülich-Berg, 1400-1610, herausgegeben
von Georg von Below. Erster Band. 1400—1562. Düsseldorf,
L. Voss & Cie., 1895. Ladenpreis br. Mk. 15.—.
Geschichtlicher Atlas der Rheinprovinz, im Auftrage des
Provinzialverbandes herausgegeben von der Gesellschaft für Rhei-
nische Geschichtskunde. Bonn, Behrendt, 1894— 1901.
1. Karte der Rheinprovinz unter französischer Herrschaft
im Jahre 1813, entworfen und gezeichnet von Konstantin Schul-
teis. Maßstab 1: 500000. Ladenpreis Mk. 4,50.
2. Karte derpolitischen und administrativen Einteilung der
heutigen Rheinprovinz im Jahre 1789, bearbeitet und ent-
worfen von Dr. Wilhelm Fabricius, gezeichnet von Georg
Pfeiffer. 7 Blätter. Maßstab 1:160000, Übersicht der Staats-
gebiete. Maßstab 1:500000. I.adenpreis Mk. 34,50.
3. Die Rheinprovinz im Jahre 1789. Übersicht der Kreis-
einteilung, bearbeitet und entworfen von Dr. W. Fabricius.
Maßstab 1:500000. Ladenpreis Mk. 4,50.
4. Karte der Rheinprovinz unter preußischer Verwaltung
im Jahre 1818, entworfen und gezeichnet von Konst. Schulteis.
Maßstab 1:500000. I.adenpreis Mk. 4,50.
5. Erläuterungen zum Geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz.
Erster Band: DieKarten von 1813 und ı818vonKonst.Schulteis.
Ladenpreis br. Mk. 4,50, geb. Mk. 5,50. Zweiter Band: Die Karte
von 1789 von Dr. W. Fabricius. Ladenpreis br. Mk. 18.—, geb.
Mk 20.—. Dritter Band: Das Hochgericht Rhaunen von
Dr. W. Fabricius. Ladenpreis br. Mk. 4,80, geb. Mk 5,80.
Geschichte der Kölner Malerschule. 131 Lichtdrucktafeln
mit erklärendem Text, herausgegeben von Ludwig Scheibler und
XXIV. Der Buchdruck Kölns bis zum Ende des fünfzehnten
Jahrhunderts. Ein Beitrag zur Inkunabelbibliographie von Ernst
Voullieme. 1903.
Preisschriften der Mevissen-Stiftung,
gekrönt und herausgegeben von der Gesellschaft für Rheinische Geschichtskunde.
l. Entwicklung derkommunalen Verfassung und Verwaltung
Kölns bis zum Jahre 1396 von Friedr. l.au. Bonn, Behrendt,
1898. Ladenpreis br. Mk. 8.—, geb. Mk. 9.50.
Herrn Dr. Keussen, die mein Unternehmen mit Rat und Tat zu
fördern nicht müde wurden, sei auch an dieser Stelle mein herz-
lichster Dank ausgesprochen.
Mit dem Wunsche, daß meine Arbeit, der ich fast ı0 Jahre
lang den größten Teil meiner dienstfreien Zeit gewidmet habe,
außer für die Förderung unserer Kenntnis des ältesten Buchdrucks
auch für die Kultur- und Gelehrtengeschichte der Kölner Uni-
versität nutzbar sich erweisen möge, übergebe ich diese Blätter der
Öffentlichkeit.
Dr. Ernst Voullieme
Bibliothekar an der Kgl. Bibliothek in Berlin.
INHALTSÜBERSICHT.
Verzeichnis der benutzten Bibliotheken und Literatur.
Einleitung
IL Ulrich Zell
IL Arnold Therhoernen
UI. Drucker des Dictys
IV. Drucker des Dares
V. Drucker der Albanuslegende
VI. Joh. Koelhoff d. Ältere
VI. Drucker des Augustinus de fide
VII. Drucker der Flores Augustini
IX. Nicolaus Goetz
X. Drucker des Albertus M. de virtutibus
XI. Goswin Gops
XIL Bartholomaeus v. Unckel
XII. Konrad Winters v. Homborch
XIV. Peter Bergmann v. Olpe
XV. Joh. Guldenschaiff
XVI. Gerardus ten Raem de Bercka
XVII. Druckerd. Dial. Salomonis ct Marcolfi
XVIOL Heinrich Quentell
XIX, Johannes Bel
XX. Druckerdes Augustinus de Virginitate
XXI Ludwig von Renchen
XXI. Theodoricus
XXIIL Konrad Welker v. Boppard
XXIV. Peter Therhoernen
XXV. Joh. Koelhoff d. Jüngere
XXVI Ilerm. Bungart
XXVIL Joh. v. Landen
XXVIIL Retro Minores
XXIX. Corn. v. Zyrickzee
Heinrich v. Neuss
Charakter d. ältesten Kölner Literatur
Die Anfänge der Kölner Büchercensur
Tabellen
Bibliographie
Nachträge und Berichtigungen
Seite II; . XCVII
- X S. cl
- AV; Ss. CV
- XVID; S. CIV
XVII; . CV
- XX; . CV
- XXVI . CIX
- XXVIL; . CIX
- XXVII; . CX
- XXXIV; . CX
- XXXV; cxI
- XAXV; cxl
- XAXVI; 5 CXI
XXAIX; CXIV
XL; Tab. S. CXIV
XLII; Tab. S. CXVI
XLIN; Tab. S. CXVI
XLIV; Tab. S. CXVI
LVI; . CAXVII
LVI; . CXXVII
LVI; . CXXVU
1.XI; . CXXIX
LXI; . CXXIX
S. CXXIX
. CXXX
. CXXXI
. CXXXII
. CXXXI
. CXAXII
IXXIX
LXXX
xXCV
I
542
Kassel: Ständische Landesbibliothek. — Mitteilungen an d. Mitglieder d. Vereins
f. Hess. Gesch. 1886—87.
Klemm: Beschr. Katalog d. bibliogr. Museums [jetzt Kgl. Sächs. Bibliogr.
Sammlung]. 1884.
Kloss: Catalogue of the Library of Dr. Kloss. 1835.
Köln: Stadtbibliothek. Nicht bei Ennen verzeichnete Drucke.
Königsberg: Univ. Bibliothek.
Kolmar: Catalogue des incunables ... . (p. p. M. Pellechet) aus der Chronique
du journal gen. de l’impr. et de la librairie. 1895.
Kopenhagen: J. A. Bolling: Index librorum saec. XV. impress..... 1889—98.
Krakau: Incunabula typ. bibl. univ. Jagellonicae Cracoviensis . . . dig. WI.
Wislocki. 1900.
Leipzig: Univ. Bibliothek.
Lübeck: Stadtbibliothek.
Madden: Catalogue d’une collection imp. d’incunables . . . 1890.
. Lettres d’un bibliographe 1—6. 1868 ff.
Mainz: Stadtbibliothek.
Merlo: Ulrich Zell, Kölns erster Drucker, bearb. v. O. Zaretzky. 1900.
Metz: V. Jacob: Cat. des incunables de la bibl. de Metz. 1876.
München: Hof- und Staatsbibliothek (Einige nicht bei Hain verzeichnete Drucke).
Münster: Univ. Bibliothek.
Muller, Nic.: Catalogue descr. des incunables de la bibl. de I.uxembourg. 1893.
Muther: Deutsche Bücherillustration . . . 1884.
Nentwig: Die Wiegendrucke in d. Stadtbibl. zu Braunschweig. 1891.
Olmütz: A. Schubert: Die Wiegendrucke d. K. K. Studienbibl..... . 1901.
Panzer: Annales typographici. 1793— 1803.
Pellechet: Catalogue general des incunables des bibl. publ. de France Voll. 1897.
Prag: Univ. Bibliothek.
Proctor: An Index to the early printed books in the Brit. Museum 1898. With
4 suppl. 1900 fl.
Reichling: Das Doctrinale des Alexander de Villa Dei. 1893.
Schachinger: Die Wiegendrucke d. Stiftsbibl. in Melk. 1901.
Scherrer: Die Incunabeln d. Stiftsbibl. v. St. Gallen. 1880.
Schorbach u. Spirgatis: H. Knoblochtzer in Straßburg. 1888.
Seemiller: Bibliothecae acad. Ingolstadiensis[nunc Monacensis]incunabula. 1787 fl.
Sotheby: The typography of the XV. century. 1845.
Straßburg: Kais. Univ. u. Landesbibliothek.
Stuttgart: KHB. Kgl. Hofbibliothek.
- Köß. jetzt: Kgl. Landesbibliothek.
Trier: Stadtbibliothek.
Tübingen: Univ. Bibliothek.
Type Facsimile Society: Publications. 1900 ff.
Weale: Bibliographia liturgica. 1886.
Wien: Hofbibliothek.
Wolfenbüttel: Herzogl. Bibliothek.
Wolffgram: Neue Forschungen zu W. Rolevincks J.eben u. Werken in: [Westfäl.]
Zeitschrift f. vaterl. Geschichte u. Alterthumskunde Bd. 48 u. 50.
Woolley: Facsimiles.
Zedler: Die Incunabeln nassauischer Bibliotheken. 1900.
Die Nachweisungen über Karlsruhe, Straßburg, Stuttgart, Tübingen und Wien
verdanke ich Herrn Bibliothekar K. Burger, über Mainz Herrn Prof. Dr. Kautzsch
und über Prag Herrn Dr. Kukula. Die übrigen Angaben beruhen auf eigener
Anschauung oder vorhandenen handschriftlichen oder gedruckten Katalogen, sie
erheben keinen Anspruch darauf, ein vollständiges Verzeichnis der er-
haltenen Exemplare und deren Eigentümlichkeiten zu bieten. Auch habe ich in
der Regel darauf verzichtet, die in den von mir citierten Katalogen ange-
gebenen, von der meinigen abweichenden, Ansichten über die Herkunft etc.
des Druckes zu verzeichnen.
II»
Dagegen ist die weitere Frage, in welcher Offizin, der Guten-
bergschen oder Fust-Schoefferschen, er seine Ausbildung erhalten haben
mag, schwer zu beantworten: Die irrige Angabe [Zells?] in der Koel-
hoffschen Chronik, daß Gutenberg aus Straßburg stamme, kann meines
Erachtens ebenso wenig gegen Gutenberg ins Feld geführt werden, als
die Ähnlichkeit von Zells Type 2 mit Schoeffers Bibeltype für diesen
spricht. Dal sich diese Frage aus einem — von mir nicht versuchten —
eingehenderen Studium seiner Technik und einer Vergleichung der
Ergebnisse mit der ältesten Mainzer Praxis wird lösen lassen, möchte
ich nach meinen erst auf Anregung Milchsacks') gemachten Stich-
proben bezweifeln.
Urkundliche Nachrichten fehlen, und ‘auch die zur Gutenbergfeier
ı900 von Velke unternommenen Nachforschungen haben zwar für
manchen anderen der Prototypographen wertvolle Notizen ans Tages-
licht gefördert, aber leider nichts für Zell?).
Erst in Köln, am Endpunkte seiner Wanderung, treffen wir ihn
wieder. Am ı7. Juni d. J. 1464 wurde er in der Artistenfakultät der
Universität immatrikuliert: Ulr. Zell de Hanou, cl. Mag. d.; art; i.
et s.; 173).
Es kann wohl nicht bezweifelt werden, dal) er die Immatrikulation
nicht um Studien zu machen nachsuchte, sondern um sich, wie wir
dies in zahlreichen gleichen Fällen wissen, für die von ihm begründete
oder zu begründende Druckerei des Schutzes und der Privilegien der
mächtigen Universität zu versichern.
Wenn wir ihn weder in den Registern der zugewanderten Personen,
denen bei der sogenannten Weinschule das Bürgerrecht verliehen wurde,
noch in den Qualifikationsverzeichnissen der Mittwochsrentkammer
verzeichnet finden, so liegt dies offenbar daran, daß er, im Besitz
eines klerikalen Charakters, an solche Formalitäten zur Niederlassung
nicht gebunden war.
In welchem Hause er seine Druckerei einrichtete, was sicherlich
geraume Zeit, und zwar mehr als Jahresfrist, in Anspruch nahm), er-
ı) Vgl. Centralbl. f. Bibl. 1901 $. 177 Anm.
2) Velke in der Mainzer Festschrift S. 429 der Oktavausgabe.
3) Keußens Ausgabe der Matrikel (Publikationen der Gesellschaft f. Rhein.
Geschichtskunde 8,1) S. 543 Zeile ı.
4) Vgl. C. f. B. 1895 S. 210 Anm.
a*
= VI»
in den Vermögensverhältnissen Zells, der auch in der verringerten
Leistungsfähigkeit seiner Presse zum Ausdruck kommt, herbeigeführt
wurde, ist nicht ersichtlich. Die letzte Rechtshandlung, die von unserm
Drucker berichtet wird, datiert aus dem Jahre 1507 (Urk. 46), er
muß bald darauf gestorben sein. "
Sein Sohn Johann setzte das Geschäft nicht fort, dagegen finden
wir Zellsche Typen und das Signet mit veränderter Inschrift!) im Besitz
des Laurentius Borneman, der um das Jahr 1510 in Münster tätig war
und, vielleicht vorher bei Zell als Gehilfe beschäftigt, nach dessen
Tode den Druckapparat ganz oder teilweise erworben hatte.
b) Zells Drucke.
Die erste bei weitem größte Gruppe ist diejenige, welche mit der
von Ennen als Gersontype (bei Proctor Type ı) benannten Schrift
hergestellt ist. Aus sachlichen Gründen hat man lange — auch
Schnorrenberg huldigt noch diesem Irrtum) — angenommen, dab die
von Papst Pius II. i. J. 1463 an die Kölner Universität gerichtete Bulla
retractationum (Druck 953 u. 954) auch sofort gedruckt sei und mit
desselben Verfassers Brief an Sultan Muhammad II. (Druck 960—963)
die ältesten Leistungen der Zellschen Presse darstelle. Die Entstehung
dieser irrigen Ansicht war nur dadurch möglich, dab man die ältesten
datierten Drucke von 1466 und 1467 nicht genügend kannte. Jetzt,
nachdem durch die von der Kölner Stadtbibliothek veranstaltete Nach-
bildung eines der beiden von mir in Trier aufgefundenen Exemplare
des Chrysostomus von 1466 (Druck 648) diese Type allgemein bekannt
geworden ist, kann es keinem Zweifel unterliegen, dal die mit dem-
selben kompressen Satze, der durch einen kleineren ‘'ypenkegel bedingt
ist, gedruckten Werke die ältesten sind. Beachten wir nun weiter, daß
Zell im Beginn seiner Tätigkeit mit seinem Format und der Zeilenzahl
experimentierte und von 34 Zeilen allmählich herunterging, bis er
schließlich auf der Zahl 27 stehen blieb, so erhalten wir als Anfang
der Reihe die vier Drucke No. 334. 648. 459. 476, die schon E. Gordon
Duff als die ersten bezeichnet hat3). Schon im Jahre 1467 machte Zell
#) Nachbildung in Merlos Ulr. Zell Taf. 6.
3) Einleitung zu der Nachbildung des Chrysostomus von 1466 5. XII.
3) Early printed books. I.ondon 1893. S. 49.
Die Behauptung französischer Bibliographen (z. B. Artikel „Imprimerie
fi
= XXXV >
XL
GOSWIN GOPS AUS EUSKIRCHEN.
Über seine Person, seine Wohnung u. s. w. ist nichts bekannt.
Wenn wir ihm die Drucke des Jahres 1473 — vgl. oben die Be-
merkungen über den Drucker des Augustinus de fide — mit Recht
absprechen, wird seine Tätigkeit auf das Jahr 1475 beschränkt, und
sein ganzes Werk, womit er sich seinen Platz in der Geschichte der
Typographie gesichert hat, stellt sich dar als 3 winzige Quartdrucke
von 14, 16, 14 Blättern mit 26 Zeilen. Zwei haben Angabe des Jahres,
einer den Namen des Druckers. Seine Drucke sind von außerordent-
licher Seltenheit.
XI.
BARTHOLOMAEUS VON UNCKEL.
Nähere Angaben über seine Person ünd seine Presse besitzen wir
nicht. Aus seinem Namen dürfen wir wohl entnehmen, dab er aus
Unkel, einem rechtsrheinischen Kirchdorfe oberhalb Bonns stammte.
Für alle seine sauber ausgeführten Drucke hat er nur eine einzige
der Quentellschen Bibeltype sehr ähnliche!) Schriftgattung verwendet,
welcher Umstand ihm sogar die Ehre verschafft hat, als Urheber der
Kölner deutschen Bibeln zu gelten.
Seine Tätigkeit fällt in die zweite Hälfte der siebziger und erste
Hälfte der achtziger Jahre. Sein erster datierter Druck ist am 9. Dez.
1475 erschienen, sein letztes Datum ist der 28. Juni 1484. Außerdem
besitzen wir noch einen Druck, den Christenspiegel des Dietrich [Coelde]
von Münster, der mit den Typen Unckels gedruckt, ohne Firma am
7. März 1486 erschienen ist. Seine Urheberschaft für dies Werk ist
%) Noch heutzutage wird diese Schrift mit Quentells ältester Type ver-
wechselt, z. B. Copinger 2937 = 2938, wo derselbe Druck einmal dem einen,
das andere Mal dem anderen Drucker zugewiesen wird. Auch die neueste Be-
handlung dieser Frage durch G. Gerlach in Heft ı3 von Dziatzkos Sammlung,
S. 26ff. hat mich in meinem Urteil, daß das T'ypenmaterial der Quentellschen
Drucke bis 1482 einschließlich der deutschen Bibeln nicht identisch ist mit
demjenigen der Unckelschen Presse, nicht beeinflussen können. Gerlach gelangt
in seinem sonst lesenswerten Aufsatze auf Grund der entgegengesetzten An-
nahme zu der Überzeugung, dab entweder Quentell mit den Typen des Bartholo-
maeus von Unckel oder dieser letztere — vielleicht im Auftrage und auf Kosten
des Heinrich Quentell — der Drucker der Kölner Bilderbibel gewesen ist.
c*
= XXXX =
selbständige Wiedergaben derselben Motive dar. Rolevincks fasciculus
temporum hat das bei Heitz unter No. 9 und des Jacobus de Voragine
legenda aurea das ebendort unter No. ı0 abgebildete Signet®).
Die ebengenannte Ausgabe des Fasciculus temporum ist auch einer
der wenigen Drucke Winters’, welcher Holzschnitte enthält. Es sind
allerdings keine selbständigen Leistungen, sondern nur „zehn sehr un-
beholfene Kopien“ nach den Bildern der Ausgabe Arnold Ther-
hoernens vom Jahre 1474 (Kautzsch S. 52).
Demnach erscheint es auch sehr zweifelhaft, ob das erheblich
höher stehende Kanonbild in dem Missale von 1481 (und 1482?) ein
Original unseres Druckers ist.
XIV.
PETER (BERGMANN) VON OLPE.
Über seine Person ist bisher Näheres nicht bekannt geworden.
Auch sein Naıne gibt uns nicht einen zweifellosen Anhalt über seine
Herkunft, denn wir kennen zwei Orte des Namens, den einen im Kreise
Wipperfürth am Niederrhein, den andern in Westfalen. In seinem
ersten datierten und firmierten Drucke nennt er sich Petrus in altis
de Olpe. Schon Denis, dem Panzer gefolgt ist, hat die höchst an-
sprechende Vermutung geäußert, dal dies „in altis“ eine Übersetzung
seines bürgerlichen Namens Bergmann sei, und so sind wir vielleicht
berechtigt, in ihm einen Verwandten des Johannes Bergmann von Olpe
zu vermuten, der in den neunziger Jahren des XV. Jahrhunderts in
Basel eine Druckerei betrieb und sich hauptsächlich durch den Verlag
der Seb. Brantschen Schriften rühmlichst bekannt gemacht hat.
Die Erzeugnisse unsers Kölner Druckers sind nicht zahlreich, wie
ja auch die Zeit seiner Tätigkeit nur eine sehr kurze ist. Sie fällt in
die Jahre 1476— 1478, nicht 1470— 1477, wie bis in die neueste Zeit
hinein vielfach angenommen wurde. Es ist das Verdienst Maddens,
») Nicht wie in den „Nachweisen“ bei lleitz p. XXXVIII, der die legenda
sanctorum und die historia lombardica offenbar für zwei verschiedene Werke
hält. Auch die Angabe, dab Signet 9 bei Falkenstein $. 155 abgebildet ist,
kann ich nach meinem Exemplar dieses Buches nicht bestätigen. Überhaupt
enthält dieser Teil des Hleitzschen Werkes mehr Fehler, als man billigerweise
in einem solchen Buche ertragen kann.
Die von Ennen (Katalog S. XV) gegebene Beschreibung des Signets ist
ganz unzutreffend.
# XL =»
wir schließen, daß er niederrheinischer Herkunft ist"). Diesem kleinen
Drucke ging ein größerer voran, der Vocabularius Ex quo mit Angabe
des Ortes und der Jahreszahl 1477 (Druck No. 1257), den wir nach
der Gleichheit der Typen diesem Drucker zuweisen müssen. Sonst
werden ihm von englischen Bibliographen noch eine lateinische Be-
arbeitung des Aesop sowie ein Donat zugeschrieben.
Damit ist unsere Kenntnis der Tätigkeit dieser wenig fruchtbaren
Presse erschöpft, die in Köln also nur in den Jahren 1477 und 1478
nachweisbar ist.
Was sein 'Typenmaterial?) anlangt, so enthalten die beiden von
mir eingesehenen Drucke nur eine Schrift, die Burger auf Taf. 67
nachgebildet hat; der Donat ist nach Proctor Köln XIX in einer
größeren Type gedruckt, die Ähnlichkeit mit der zweiten Type des
Peter von Olpe haben soll, der Aesop enthält beide.
XVIL
DRUCKER DES DIALOGUS SALOMONIS ET MARCOLPHI.
So hat man einen Drucker benannt, dessen Erzeugnisse — es
sind bis jetzt erst sieben — einem dem Namen nach bekannten Drucker
noch nicht zugewiesen werden konnten. Ja es ist sogar noch nicht
erwiesen, dab seine Presse überhaupt in Köln gestanden hat. Wie es
scheint, ist für diese Annahme nur der Umstand bestimmend gewesen,
daß man diese Typen mit denen Arnold Therhoernens verwechselt hat.
Braun bezeichnet sie bereits als Kölner Typen (I, IV, 8 Zeile 3),
Panzer I 336, 442 sagt: Char. goth. videtur Arnoldi Therhoernen,
dagegen enthält er sich I 348, 530 des eigenen Urteils und bemerkt,
daß der Druck von Laire I p. 93 dem Peter von Olpe zugewiesen
werde. Hain läßt drei Drucke unbestimmt, gibt bei einem Drucke 6118:
Coloniae, bei 2920: Arn. ‘'I'herhoernen, Col.?, in den Corrigenda:
Rectius datur Petro de Olpe Colon.; bei 7719 dagegen wieder: Arn.
Therhoernen (ohne Fragezeichen) mit dem Jahre c. 1471.
Holtrop erkannte den Irrtum und lehnte Am. Therhoernen als
Drucker ab, behielt aber Köln als Druckort bei und stellte offenbar
3) Bercka = Rheinberg.
2) Über die Übereinstimmung seiner Type ı mit der in den ältesten Ox-
forder Drucken sich findenden Schrift vgl. Falconer Madan: The Early Oxford
Press. Oxford 1895.
= XLX »
und die (Heilige Geist-) Taube auf seiner rechten Schulter als Papst
Gregor der Große, der Patron des Schulwesens, charakterisiert ist!).
Vor ihm sitzen zwei Schüler mit offenen Büchern. Die Hinterwand des
Schulzimmers zeigt ein Bogenfenster ohne Scheiben, durch das eine
bergige Landschaft sichtbar wird. Das viereckige Fenster der Seiten-
wand wird durch ein Kreuz in 4 Felder geteilt; durch die beiden oberen
läuft ein schwarzer Strich, der entweder Sprünge in den Scheiben oder
wohl besser gleichfalls einen Bergrücken andeutet. Auf einem Spruch-
band liest man den Vers: Accipies | tanti / doctoris | dog-mata sancti.
Da dieser Holzschnitt mehrfach von auswärtigen Druckern nach-
geschnitten wurde und, statt ein Erkennungszeichen für seinen Urheber
zu bilden, Veranlassung zu falschen Vermutungen gegeben hat, ist
derselbe schon öfters Gegenstand mehr oder weniger eingehender Be-
sprechungen gewesen. Zuletzt hat Proctor in der Zeitschrift Biblio-
graphica IS. 52 ff. versucht, das gesamte Material über alle den oben an-
gegebenen Vers führenden Titelholzschnitte beizubringen und die charak-
teristischen Unterschiede festzustellen, mit deren Hilfe es möglich ist, die
verschiedenen Drucker von einander zu unterscheiden. Der dort Cut a
genannte Holzschnitt, den er in 6 Druckereien nachweist, wobei ihm
mehrere z. B. die Baseler Michael Furter und Jacobus de Pfortzen sowie
Konrad Baumgarten in Danzig”) entgangen sind, ist der Quentellsche ).
Leider ist es ihm infolge der Unvollständigkeit seines Materials nicht
gelungen, die uns hier vor allem interessierende zeitliche Begrenzung
für den Gebrauch des Bildes bei Quentell richtig festzulegen. Er gibt
als diese Grenzen die Zeit vom 23. Juni 1491 bis zum Jahre 1496 an.
Beide Daten sind unrichtig. Wir finden den Holzschnitt bereits am
7. April 1490 (Hain *8703) und als letztes Datum den 6. April 1495,
wenn wir die beiden um 1500 erschienenen Drucke No. 158 und 351,
für die unser Holzstock noch einmal aus der Rumpelkammer hervor-
geholt wurde, außer Acht lassen. Die Angabe des Jahres 1496 bei
zeichnungsschrift haben, nicht als (uentellsche Erzeugnisse anerkennen wie
z. B. Rabbi Samuelis Rationes breves. Coloniac 1499.
») Vgl. Frz. Falk im C. f. B. ı2 (1895) S. 33.
2) Vgl. Schwenke in Dziatzkos Sammlung XIII S. 6.
3) Etwas verkleinert nachgebildet $. 53. Dasselbe auf dem Titel von 569
bei Hodgkin S. 202.
Eine Nachbildung der Kopie des Augsburger Druckers Joh. Schönsperger
in den Monogr. z. d. Kulturgesch. IX Abb. 10.
d
LI»
XXL.
LUDWIG VON RENCHEN'),
früher irrtümlich Reuchen genannt, gehört zu den bedeutenderen
Druckern Kölns und trotzdem zu denjenigen, von welchen man nicht
viel mehr als den Namen kennt. Ennen (Einleitung S. XVII) berichtet,
daß er in einem Bürgerverzeichnis des Jahres 1487 als Besitzer eines
Hauses an der Marspforte genannt wird, und dab er zu denjenigen
Druckern und Buchhändlern gehört habe, die im J. 1501 die Hilfe
des Papstes gegen die Censuransprüche des erzbischöflichen Officials
Heinrich von Irlen anriefen. Auch Zaretzky ist in seinen Nachrichten
über die Kölner Drucker darüber nicht wesentlich hinausgekommen. Er
weiD aus den Angaben der Allg. Deutschen Biographie dazu nur nachzu-
tragen, daß Ludwigs Druckadresse in einem Drucke des Jahres ı501
„in nova platea in rota“, oder wie sie in einem deutschen Drucke von
1505 „Dit is der koninglicher richsdach in ... Coellen.... gehalden“
heißt, „zum rait in der newer gassen“ gelautet habe.)
Auch seine Drucke, die noch wenig bekannt oder unerkannt sind,
ergänzen diese geringfügigen Notizen nicht weiter.
Die Tätigkeit dieser Presse ist vom Jahre 1483, in dem das
datierte und mit dem Namen des Druckers versehene Missale Romanum
erschien, bis wenigstens ı505 nachweisbar. Die Angaben bei Ennen
„1484— 1489“, die dann auch in Fr. Kapps Geschichte des Deutschen
Buchhandels übergegangen sind, beruhen auf der Lückenhaftigkeit des
Materials in der Kölner Stadtbibliothek, wie denn überhaupt die noch
vorhandenen Exemplare der wertvolleren Renchenschen Drucke bei
uns sehr selten geworden sind, da sie, wie die Meßbücher, Breviere,
Heiligenleben und Plenarien für praktische, liturgische Zwecke bestimmt,
schon früh dem Untergange anheimfallen mußten.
Wir kennen von Drucken mit Renchens Namen aus dem Jahre
1483 einen, 1484 zwei, 1485 einen in zwei Teilen, 1486 einen (zwei?),
1489 zwei, 1492 drei. Es kann wohl keinem Zweifel unterliegen, dab
diese wenigen Drucke nicht imstande waren, die für umfangreiche
Werke eingerichtete Presse in der ganzen Zeit zu beschäftigen, wir
werden also veranlaßt, nach weiteren Drucken zu suchen, die sich
3) Renchen im Schwarzwald gelegen.
2) Siehe die Nachträge am Schluß dieses Buches.
= IAXNVI »
Sein Name erscheint in diesen Drucken nur ein einziges Mal,
wohingegen seine Adresse „apud praedicatores“ fünfmal vorkommt.
Typen, die nur wenig Charakteristisches bieten, unterscheidet
Proctor 6, von denen wir eine in Augsburger und Heidelberger, eine
andere in Venetianer Drucken wiederfinden.
Auf dem Gebiete des Buchschmuckes nimmt Comelius von
Zyrickzee eine durchaus individuelle Stellung ein, nicht als ob seine
Bilder und Zierleisten besonders zahlreich oder schön wären, sondern
insofern, als sie in ihrer ‘Technik ein so bestimmtes Gepräge tragen,
dab wir sie alle einem Meister zuweisen müssen. Von diesen Holz-
schnitten nenne ich hier nur die Bilder in Wireckers Brunellus, einem
für: das heilige Köln wegen seines teilweise recht anstößigen Inhalts
zum mindesten auffallenden Buche, in Ulricus Molitoris de laniis et
phitonicis mulieribus‘), und den Salvator mundi, der wiederholt als
Titelbild gebraucht wird. Von seinen Zierleisten ist die mit einem von
zwei Vögeln angegriffenen Käuzchen die bekannteste.
Seine Drucke sind meist nur geringen Umfangs aber von großer
Mannigfaltigkeit des Inhalts.
Mit ihm schließt die Reihe der Kölner Drucker des ı5. Jahr-
hunderts.
HEINRICH VON NEUSS,
(de Nussia, früher irrtümlich de Hussia), der im Jahre 1500 seine
Druckerei eröffnet haben soll und somit den Inkunabeldruckern zu-
gerechnet wurde, scheint mit Unrecht zu dieser Ehre gekommen zu
sein, denn die gegen die Juden gerichtete Schrift Pascha Judaeorum
des erst 1505 zuın Christentum übergetretenen Juden Joh. Pfefferkorn
kann nicht wohl schon im Jahre 1500 erschienen sein. Dasselbe gilt
von dem Speculum exhortationis iudaicae desselben Verfassers. Die
erstere ist vielmehr erst 1509, die zweite 1507 gedruckt. Andere
Drucke des Heinrich von Neuß aus dem Jahre ı500 sind bis jetzt
nicht bekannt geworden, dagegen wäre es wohl möglich, dal er schon
als Buchhändler tätig war, wenigstens finden wir seinen Namen unter
3) Es sind nicht die Bilder, welche uns Muther auf Taf. 106—107 als
kölnisch vorführt, sondern nur solche mit ihnen in der Komposition im großen
und ganzen übereinstimmende Bilder oberdeutscher Ausgaben. Vgl. Jos. Hansen:
Quellen u. Untersuchungen z. Geschichte d. Hexenwahns S. 243 ff. und Ilodgkin:
Rariora S. 181. 182.
= XCH »
quod hic praemittitur, excudat. In quorum fidem et testimonium
sigillum Universitatis nostrae praesentibus duximus appendendum. Datum
Coloniae 20. Mart. 1544.
Neben dieser begutachtenden Tätigkeit der Universität scheint
die Stadtbehörde nur die Aufgabe der Strafverfolgung gehabt zu haben,
wie dies z. B. in dem Bericht Merlos über den Drucker Laurenz van
der Mülen zum Ausdruck kommt').
3) Vgl. Annalen d. hist. Vereins f. d. Niederrhein XIX S. 71—72.
Nebenstehende Tabelle gibt eine Übersicht der Kölner Druckereien in chrono-
logischer Reihenfolge mit Angabe der in ihren Werken vorkommenden gedruckten
und einiger für ihre Zeitbestimmung wichtigen von den Rubrikatoren handschriftlich
hinzugefügten, hier durch o gekennzeichneten, Jahreszahlen.
x XCV »
elf lee [re er aazypkz A snnausog | 6z
ieleie | |>|- eb] -I|elelelefele le 0000 = soronm oay ge
“lee all lebe lei. |- |eI.|.|. lebe lefe lol lele|e 9 = uapuwg a yof Ze
lelulalelalsl-[-leı... fe lehe | II [elle lele 00 wog Yredung gz
Din PIE PL PR Dun IP PR PA Du Du Eu “|. |. |. lese Ile lelefe ee = of Ir yogroy Sz
wl=tels DSB Eau] Kos Do Br I De I Is] ee) ag wswnaorg] +2
“wie ie ? ee auoy oypMm | Ez
“l.|* .[e]s}e je1: le 90002 * smonopoaygL zz
* * *|* .. * Ka ea DS ® | 3]® * * uayduay uoA dimpn] 17
* |» | aysyudıa Sp snuysnäny sap 'ıq: 02
1 lelele = ap yof eg 6r
elle beleieleje|e + um “auend gr
Ile fe lege je he |) org 32 eg sndogeig 'p ag Lı
Bd a Ko 2 En ha Bag Br [2 “220 ‘eyarng >p wary us] gı
. * “ir jele Zu elle rofl yepsuppan Sı
n -[-[el-Ieje[e lie] ne 0 adio »p snnag | #ı
| fe ee og sau" Er
! “| «le lebe liefern ag zı
ir elejelelefelefeleie|e 0009 = ruason ‘sdog' ı1
f i j@:ejete je fe le fe leje|e|* -rrsnudeg smuaqıy sap ıq oL
n | bel @@) ... -[* 1» Fi lee N zpon 6
| N | il |e “|| ugsndny sarogg ap aa 8
1 ı | | *|® = |. |» || opy ap snugsndny sp ug L
“lnıalele'nlainielelnın en) e EEE SL IE IL SEE BZ BE je el ® F ad " gof ‘I yoypoy ı 9
! ! !0 .|ee|ejelerele|e|e.]» * opusdagsnusggy mp a 5
| ol-|-|-I-|-1- ||| 0 sag sop ua!
| hi olol-|*|-|-|- || rn 00 sky sap “a €
| La ZE Zu E ZU Zee SE ZU SE ZE DE 2 Eu RE BE EEE EZ 5 = u “uy (uaulsogiay, | ©
“Inne. * “|e! } .. et j*j* 1 “len. “ee an ez| ı
Die folgenden Tabellen geben einen Verlagskatalog der Kölner Druckereien bis
zum Ende des Jahres 1500. Die Drucke sind, so weit dies möglich ist, in chrono-
logischer Reihenfolge aufgeführt, wobei die undatierten an der ihnen zukommenden
Stelle eingeordnet sind.
Col. x gibt die Nummer, welche das in der Col.2 genannte Werk in der alphabetisch angeordneten
Bibliographie auf S. x fl. erhalten hat.
Col. 3: Ort, wobei das Vorhandensein dieser Angabe durch ein * angedeutet wird. Ebenso in
Col. 4: Dr. (= Drucker). In der Tabelle „Zell bedeutet Z den Namen des Druckers, L=apud
Lyskirchen.
Col. 5: Jahr
Col. 6: Tag (Datum der Vollendung des Druckes)
Col. 7: Fo. (= Format)
Col. 8: BIl. Anzahl der Blätter)
Col. 9: bsc Blattzahlen, Signaturen, Custoden)
Col. z0: Col. (= Columnen)
Col. 11: Zeilen
Col. 12: Type = Nummer der Type nach Proctors Zählung
Typi =Summe der in dem Drucke vorkommenden verschiedenen Schriftarten
Col. 13: A = Approbationsvermerk
B ordüren
lolzschnitt oder Holzschnitte
M etallschnitt
Se Signet
= XCVI »
I. Ulrich Zell.
334
648
459
476
846 |
863
201
121
186
Cicero: De officiis
Joh. Chrysostomus: S. psalmoLL.
Gerson: Alphabetum div. amoris
” De pollutione nocturna
Nider: Consolatorium
De contractibusmercatorum
Augustinus: De vita christiana
ı Antoninus: Confessionale
Augustinus: Enchiridion
- Sermo s. orat. dom. |
Gerson: Conclusiones
. Opusculum tripart.
. De cognitione castitatis '
- De passionibus animae
- De pollutione nocturna
Joh. Chrysostomus: S. psalmoL. i
Sermonesin Job
Thomas Aquinas: De modo con- ,
fitendi
2 - De articulis fidei!
Cicero: Cato maior
- Paradoxa
Adrianus Carth. :De remediis u. f.
Ambrosius: De officiis
Antoninus: Confessionale
Aristoteles: Liber de moribus
ü
Ort Dr.
Augustinus: Epist. ad b. Cyrillum
. Homiliae
- de agone christiano
- de disciplina christ.
- de vita beata etc.
- Sermo de festoprae- :
sentationis Mariae,
- Sermo s. orat. dom,
- de fuga mulierum
Bernardinus: Sermo
Bernardus: de planctu Mariae
Burley: de vita philosoph. |
Jahr | Tag
1466.
1467
FJ
2RAARRRPRRRRRARRDA
>
Cat Zeien Type
l
nun!
„urn
-runu!
= XCVII »
Ulrich Zell.
1 ! I
. |bs/Col. Zeilen) Type
onior| Jahr| Tag |Fo.' Bil |
I
- 329 Cicero: De finibus. | | 4 | 120 27 1
330 - Laelius ı 4| 30 25 ı
333 - de proprietatibus term. 4| 32 27 ı
361 | Dathus: De variis loq. figuris ’4| 24 27 ı
362| - SER NACR.: P I 4| 24 2711
363 - De variis loq. regulis 4| 48 27 ı
403 |Eusebius de morte Hieronymi | | 4| 47 27 'ı.2
462 | Gerson: Conelusiones 4| 40 27 'ı.2
4838| - opusculum tripartitum 4| 32 27 !ı.2
470| - de custodia linguae | 4| 6 27 ı
al - 0-0 = - EN] 4| 6 27lı
475 . Sermo de efficacia orat. | 4| 38 27'ı
4738| - de pollutione nocturna j ! 4| 16 27'ı
479) > S ” a | 4| 16 27 | ı
483 - de remedis ae) 4| 16! 27; ı
485 : . de sollicitudine ecclesia- (
| sticorum ; 4| 24 27|ı
487 - de cognitione castitatis 4| 16 27 ı
BB - - - ' 4) 16 27:ı
493 - de meditatione cordis 4| 561 27\ı ı
494 | - de mendicitate spirituali | | 4| 68 27|ı
4961 - de passionibus animae | | 4| 32 27 |ı.2
497 . de simonia | 4| 30 27|ı
4999| - de simplihcatione 4| 70 27|lı
509 Gregorius M. Pastorale, | 4| 106 27| ı
645 Joh. Chrysostomus: I.iber dialo-
| gorum 4| 78 27 |ı.2
646) - « Liberde eo, quodnemo
laeditur 4| 22 27|ı
651 - - De reparatione apsi ; 4| 40 27|ı
657 ' Joh. Gallensis: Summa collat. 4 | 262 | 27. q
| 704 Isidorus: De summo bono I 4 136! 27|ı
783 Matthaeus de Cracovia Dialogus | 4| 581 | 27|ı
850 Nider: Manuale confessorum 4| 104, 27|ı
_ E - Eur 4|104 27|ı
86 - de morali lepra 4|104' 27|ı
- 909 Petrarca: historia Griseldis | 4| ı2 27|ı
90, - - - | al ı2ı 27|ı
942 Pius ll: De 2 amantibus | 4,38 27|ı
Pr Pi 4 38 27| ı
953 . Bulla retractationum 43 ! 27|ı
954 = 2 - 4 38 27| ı
956 - Dialogus c. Bohemos \ | 4| 32 27|ı
* IC»
Ulrich Zell.
‚on De) Jahr! Tag Fo. Bi bs 'Col., Zeilen | Type
—
960 | Pins II: Epist. ad Mahumetem A 54 27 L
91; - er 1 & 457.
9% - Er > 4 54 | 27 ıı
9%: - or . 4: 54 27.1
969 - Tract. ad reg. Ladislaum 444 ı \27:1
1025 Rodoricus Zamorensis: Speculum : 4 206 27 |ı
1057 Rufinus: Expositio symboli h H 4: 30 27 ı
1136 ITh. Aquinas: de modo confitendi” . 4! 32 27 ı
Um Sn Zr + 3 az
1138 - - ... - 4 32) "27 ı
1155 - - de articulis fidei | ; | 4) 16 27 |ı
1202 Vegius: Dialogus I N 4 16 27 ı
1204 Vergilius: Bucolica 4! 20 25 ı
740 l.eonardus de Utino: Sermones 1473 z 41 36 | z
741 - 0 - 1473 2470| |2. 36 | 2
307 Caracciolus:Opusquadragesimale| #' Z |1473.17 2'360) | 2| 37 | z
563 Herolt: Sermones * 1474| 7. 3.| 2 874) 2 135.36 2
54, - - » j147725. 3.1 2884| | 2 3436| 2
596 Horborch: Decisiones * 1477 18.4| 2 344 2 33 | 2
565 'Herolt Sermones * 1478] 8.5.| 2884| | 2 134,36] 2
7 Aegidius: Aurea verba ! 4| 24 26 | 2
238 Bernardus: de honestate vitae 5 | 8 ı26-27| 2
275 ‚Bonaventura: Regimen conscien- ’ |
! tiae ı4| 48 26-27 | 2
40 Albertus M.: de laudibus Mariae.' j I 2166| ! 2 | 36 2
47 - - Sermones 2262| 2, 36| 2
126 Antoninus: Confessionale. | 2/92 ; 2: 36 2
300 : Caesarius Heisterbac.: Dialogus. i 2 310) 2| 35 | 2
395 'Duranti: Rationale 2 2474 2| 35 2
396 - Repertorium 2 238 2| 35 | 2
402 Eusebius:deevang. praeparatione 2lı52) |2! 37 | z
500 'Gesta Romanorum 2 170) 2: 36 2
504 Gregorius: Comm.s.cantica cant. A 2| 40 2| 37| 2
505 - Dialogi “2| d2 2| 37| 2
652 Joh. Chrysostomus: Sermones 25, “2| 82 2:...37 | %
848 .Nider: Formicarius h 2 |150) 2 36| 2
856| - _Praeceptorium 23390 |2| 37 | 2
857: - = 21332] | 2 l37(38)) 2
8588| : . j 2'330] 237 | 2
941 |Phil. de Bronnerde: Opus trivium 2 !298 2| 36 | 2
1024 :Rodoricus Zamorensis: de expu- H
| gnatione Euboeae| | | \a|ıo |2! 37 | 2
' 2.100 3435. 2
1125 Terentius: Comoediae
Ulrich Zell.
=
4
BrrrSrr ur
316) 5
alba
158) 5
20 5
|
Iro.|m. bs Col. Zeilen
|
Type |
or Ber. Jahr Tag
| 1
440 G.deHarderwyck: Comm, in IVl.| | j
nov. log.| # |ZL, 1494 |24. 1
68 | Alexander de V. D.: Doctrinale I » |ZL. 1494 \ 6.4
1016 | Reparationes Il. totius nat. philos. = z| 1494 15. 11.
529 |Guil. de Gouda: Expositio missac + L
574 Hieronymus Estensis: Lib. in
5 praec. urb. Agripp.| = | L|
717 |Keyerslach: Passio Christi \1487()
734 |Langius, R,: Rosarium.
736 'Legenda Barbarae "|L
793 Michael Scotus: physionomia
323 |Catho tzo duytschem “1
718 Klage unser lieuer vrouven |# L
892 |Sent Dorothea passio. “|L
894 |Sent Kathrinen passio »| L
896 |Sent Margreten passie *|L
|
331 Cicero: Laelius. Cato. etc. |
349 ‚Curia palatium + L
I. Arnold Therhoernen.
Or Dr. Jahr | Yır
1048 [Rolevinck: Sermo * A 1470 |
1049 - - 1470
898 |Paulus II: Bulla P
1086 |Servitium in festo praes. M.
1146 | Thomas Aquinas: Quaestionesde,
XII quodlibet | « * | 1471
6 |Adrianus Carth: de remediisw.f. » » | 1471 | 82
295 |Burley: de vita philosoph. *| 1472|
1038 |Rolevinck: Legenda Seryali |« «1472 43-
658 |J. Gallensis: Summa collationum, , 1472 177
908 | Petrarca: Carmen bucolicum | “.| 1473:
913 Petrus Bergomensis;: Tabula * »| 1473 14.3.
1026 |Rolevinck: Fasciculus temp. ” *|1474
221 |Barth. Pisanus: Summa *,# 1474 IM
48 | Albertus Magnus: Sermones *' | 1474 j24. 12:
a
4
4
4
2
a
2
2
2
2
|
BiL bs
12h 27:28
121 b 27
10 b 27
156) | 2| go
155. b 27
Eu 27
30 29
112 40
30 32
160. | 40
74 =
252 40
go |2,
Col.| Zeilen) Type
|
an. nar
amnzam ammm
x CN»
Arnold Therhoernen.
Tg
ward 0 [
pr Dar Tag Fo. Bl bec Coı.| Zeiten ‚Type
| l
T
397 | Disputatio s. Trinitatis l 4) 22= | a7) ı
425 |Franc. de Insulis: Determinatio | 4| 20 s 27 | ı
436 | Ger. de Elten: Declaratio 2|44 8 z7|ı
437| -» - -Utrumliceatpueros... 4 ı2s 27|ı
759 | Ludolphus de Saxonia: Vita Chr. 4 126) s 26|ı
763 | Maneken:: Formulae epistolarum. | # * 2,768 slı 6
785 |Mayer: Sermo de S. Benedicto N 4lıös, 27 |ı
959 | Pius II: Epistola de fortuna 4 10 5 | 7,8
1043 | Rolevinck: de laude Saxonine 4,788 26 | ı
1053 - de contractibus 4lıqs| 27 1
1054 - de forma visitationum alas 26 | ı
1055 - defraternacorrectione H 58] sc 27|ı
1139 | Th. Aquinas: de modo confitendi 3 64 s | 18 | ı
us] - - de corpore christi 4| 301 5 | 2601
1187 | Tilman. Dulm.: de vinea spirituali 4,86 5 36|1ı |
1250 | Vitae patrum sanctorum 2194 bs 2| 7|ı /®&
278 | Breviarium Coloniense 4 302| se| 33 | 2
416 | Flores poetarum 4 94 s | 3zı| =
427 |Franc. de Insulis: Quodlibt #| # 1480 4268 3|l2|&
gı2 | Petrus Bergomensis: Etymologiae | »| # 1480 2 56. s 36-37) 1.3
426 | Franc, de Insulis: Determinatio 4 20 5 27 |1.3
754 | Lucas Sib.: Litterae indulg. 4 13
1036 | Rolevinck: Formula vivendi | | 4245 | 27,13
1040 . de regimine rusticorum 4| 605 27,63
1092 | Sixtus IV: Bulla indulg,, deutsch, | z2| ı 25 43
399 | Epistola Rhodiorum | | 4| 6 27 23
756 |Lucas Sib.; Litterae indulg. ! 4 19123
967 | Pius II: Epistulae saec. et pont. | 4152 s| 33 |=3
765 | Maneken: Formulae epistolarum #* #* 4,112) 5 3 |23|&
764 - - - 4 108) s 32 |23
1175| Thomas Aquinas: de regimine | | |
prineipum ı 4,2453 31 2.3
642) Joh. de Cardona: Litterae indulg. | 4| ı 27 1.2.3]
755 Lucas Sib.: Litterne indulg. 4 29 1.2.3
1031 ,SixtusIV: Bullaextensionisindulg, | 4 8 1.2.3)
281 | Breviarium Coloniense 1482 19.5: 8 — | — 24
582 | Historia 11000 virginum | 1482, 21.4 34 8 ' 2.3
\ |
= CVI»
Johannes .Koelhoff.
Onlbr. Jahr ' Tag Fo. Bil. bsc. Col. ji Typi
ı li
261 | Boethius: De consolatione philos. | #! « 1482 | 2 204 S| 38:30] 2
627‘ Jac. de Voragine: Sermonen | * 1482; 2'192. s 37.40 2
1060 |Salguis: Ars inveniendi themata| | 182 | \2|56, s | 2, —|2
1110 |Summaria plana institutionum ı # 1482! 5.1 |2 505 1 —_—ı2
1199| Valla: Libri VI elegantiarum *' #|1482 19.5. | 21224 s 3|2
411, Ferrerius: Sermones gnadrag. PS 1482' 5.9, |2255 sı 2| 4ı | 2
683 | Joh. Nivicellensis: Concordantiae! + + 1482 240. |2:94 s 2 | 38 | 2
231 | Bernardus: Flores | #| # 14182) z2lı62| s 2 3430 2
423 | Formularius procuratorum Far 2a ; 2 248 bs | 4o| 2
533 | Guillermus: Postilla N | 12174 sı | 40| 2
552|Henr. de Piro: S. institutiones : 2230! e 132.40) 2
640 | Joh. de Capistranis: De cupiditate : ' 2:84 s, 2|4o| 2
862 | Nider: Sermones | 2,268, s | go | 2
906 1 Peregrinus: Sermones 9150| 5 | 40 | 2
1245 ; Vinc. Bellovac.: Sermones 8 |
220| Barth. de Glanvilla: De proprie-; ; |
tatibusrerum | # #|1483 19.1. | 2 472.8 2 38-40) 2
458 | Gerson: Opera Vol. I *| *|1483 23.5. | 2 382 bs (2) 38-39, 3
458 . - - u »| #|1483 31.8, | 2 402 bs 2 38.40 2
4838| - - . Mm * »'1483 | 2328) b 2138-39 2
458 - - - W | *| *] 1484 123.2. | 2]434 bs 2 38-40) 2
168 | Ars dicendi s. perorandi Pr z 1484 116.4. | 2274 5 2 l4og1 2
692 | Joh.de Vankel:Summ. 5. Clement. | #; # 1484 27.10. 2 108 s 2 14344 3
903 | Paul.deMiddelburgo:Prognostica #| #:1484| 7. ı2.) 2 22) 5 32| 2
270! Bonaventura: Apologia pauperum 2 83s 2 42-43 2
701! Joh. de Verdena: Sermones f 2 | |
789 | Michael de Dalen: Casus .'. 1485 2145| 2 41:43) 3
693 | Joh. de Vankel: Summ. s. Sextum i1465 1.2.| 2256 s 2 4444 2
213, Aurifaber:Speculum exemplorum | #. # 1485 28.9. | 2.42 5 2 4345 2
1147 | Thomas Aquinas:de XIlquodlibet |» #: 1485 24. ı1.| 2 154) 2\# | 2
686 | Joh.deS.Geminiano: De exemplis ' h | | |
. . . rerum | | |2/l522s z +42] 3
644 | Joh. Chrysostomus: Homiliac *! 3) 1486 2 194 bs 2 4547 2
889 | Paratus: Sermones ı#!#:1486 \ala74s 2|46| 2
691 | Joh. de Vankel: Notata 1486 21.2. | 2, 54 2 4447| 2
271, Bonaventura: Libri et tractatus ' » | « 1486 24 12 2 352 bs 2 45 | 2
870| Ordinarius missarum 1486 24. 12. 8 138 s 26 | 2
298 | Burley: De vita philos. 2,585 2,44 2
647 | Joh. Chrysostomus: s. Matthaeum! +: » 1487 | 2 190. bs 2.45 | 3
688 Joh.de Turrecrcmata:Expositios. , | | | r
psalterio *j%,1487 | | 2 i |
% apud sanctum Laurentium.
= CIX =»
VII. Drucker des Augustinus de fide.
| |
| Or Jahr | Tag Fo. Bil. Col. Zeilen
f j i 8
ae) A r
1021 ‚Richardus de Bury: Philobiblon - * 1473 14 48 26
1162 | Thomas Aquinas: de corpore Christi 11473 84 4 36 26
196 | Augustinus: Liber de fide 14 1473 23-6. | 4| 36 26
236 | Bernardus: Homiliae i ‚4. 32 26
377 i Disputatio inter clericum et militem 4) 16 26
492 , Gerson: de laude scriptorum 4 12 26
586 | Historia VII sapientium Romae 4 72 26
616 | Jacobus de Theramo: Belial 2 96 2 36
632 : Innocentius IIL:De miseria hum. conditionis 448, 26
650 Joh. Chrysostomus: Super psalmo L. I 4 30 27
847 ! Nider: Consolatorium | | 4 148 26
883 ' Pamphilus Saxo: de amore ! 4 16 26
1177 Thomas Cantiprat.: Bonum universale | | 2'164: 2 35-36
je
VII. Drucker der Flores Augustini
und verwandte Typen.
Jahe |Fo. | Bil, |&ol.| Zeiten
si |
869 | Oratio decem dialogorum 1473 | 2 120 35
184 | Augustinus: Flores | 2 100 35
| $2 | |
501 Gesta Romanorum 2 1012 3
| 53 |
258 |Boccaccio: Genealogiae Jeorum | 2126| (2)| 36
54 | |
218 | Barth. de Glanvilla: de proprietatibus rerum 2/28] 2| 55
| $5
296 | Burley: de vita philosophorum a' 58|2|38
945 Pius Il: de 2 amantibus 2.22 38
\
% CXI »
XI. Goswin Gops von Euskirchen.
I Nat
or|or. | Jahr |Fo. Bil. Zeilen
4 | Adolphus de Nassau: Copia indulg. * | 1075 4!14| 26
380 | Disputatio inter clericum et militem 1475| 416! 26
1052 | Rolevinck: Sermo | | 4!14ı 26
H ii
XI. Bartholomaeus von Unckel.
Orion Jahr | Tag Ira. fen!
507 Gregorius M.: Homiliae | 1475 | 9.12. 38
514 ;G. de Monte Rochen : Manipulus | #| #| 1476| 6.4: | | 38
226 | Berchorius: Liber bibliae moralis' | #| 1477 17.3. | 2 | 39
713| Keyerslach: Passio christi | 1477 20.12.14 27
1058 | Sachsenspiegel \*/ #|1480 2274 2| 33H
739| Leo I: Liber sermonum 2126| 2| 3
1251| Vitae patrum 2162 2| 4
680 | Joh. de Hildesheim: de gestis III
regum | I #]1481 4) 82) s 27
185 | Augustinus: Confessiones 1482 | 98. | 4178| 5 27-28
453, Ger. de Vliederhoven: Cordiale “| 1483| 4| 685 ar |A
270 | Bonaventura: Breviloguium *| 1484 | 2| 60ls| 2 39-40)
270| - Itinerarium mentis | 2lı4s|2| 39
270 - Regimen conscientiae | 1484 28.6. | 2122] 5| 2 | 38
193 | Augustinus; De disciplina christ, | 4| los | 27
194 - - - - 4| 105 Ir}
195 > - doctrina ehrist. | 4100| s 27
204 - - moribusecel, cath. 4 34| 5 | #7
202 - - vita christiana | |#| 28 s 27
364 | Dathus: De varüis loq. regulis ” \4|485 27
417 | Flores poetarum 4|ıı2 s 27
451|Ger. de Vliederhoven: Cordiale | * | 4| 68 s| 27 A
463 Gerson: Conclusiones | 4| 72 5| 27
506 | Gregorius M.: Dialogorum Il. IV. [> 4152 s 27
541 | Guillermus Saph.; Modus con- |
fieiendiepistolas | 4| 165 27
576 | Hieronymus: De viris illustribus hl 4,805 27
630 | Jac. de Vorsgine: Tract: s.1l.Aup.| | 4|a8 5 27
698 | Joh. de Verdena: Sermones dom. | | 2 138 s|2| 3
814 | Modus legendi abbreviaturas _i— 12 —-—| —
* CXI
Konrad Winters von Homborch..
450
51
Sh5
867
986
588 |
g
Ger. de Vliederhoven: Cordiale
Nider: Manuale confessorum
- decontractibusmercatorum
- morali lepra
Psalterium
Holkot: Opus s. sap. Salomonis
Biblia latina.
tarth. Pisanus: Supplementum
\ Jac. de Voragine: I.egenda
Petrus de Harentals: Collectarius
Nider: Sermones
Michael Scotus: Mensa philos.
Paulus Diaconus: Homiliarius
“ Jac. de Voragine: Legenda
Missale Coloniense
Nicolaus Perg.: Dialogus creat.
Gregorius M.: Pastorale
Missale Coloniense
Andreae: Hieronymianus
Ger. de Vliederhoven: Cordiale
Guido de M. Rochen: Manipulus
Henr. de Pyro: s. institutis
Joh. de Verdena: Sermones dom.
i Maneken: Formulae epistolarum
‚ Nider: Manuale confessorum
Paratus: Sermones
| Pius II: De amoris remedio
Psalterium
Rampigollis: Compendium bibliae
Regimen sanitatis Salern.
Suso: Horologium
Vitae patrum
Lud. de Saxonia: Meditationes
Orı Dr. Jahr Tag Fo, Bil.\bsc. Col, Zeilen Type
[EVEN rer euge
“ I}
[1470] |
" ftarsl|
= [1479]
| |
*+|1479
*“ #11479
* x|1480
* | 1480
*| 1480 !
* #|1481
“148
!
“1a
!1482
* 11482
1482
ı
I
\
| \
|
|
-»'.*
*
x
zsunumn»
DNAENNBABNDALLNDNBARNNDN
un
A
H
m
6
CXVI »
Heinrich Quentell.
| lomir. Jahr | Tag Fean. pe st] Zeiten |Twi
699 | Joh. de Verdena: Sermones 148115. 8. 2 1425| 2 | 40 | 2
1150| Thomas Aquinas: Scriptum II x») = 1481| 8. 9. 2 338| s| 2 (3990: 2 |H
905 | Peregrinus: Sermones n ‚1481121. 10.) 2 164) s| 2| 490 2
826 | Nanni: Glossa s. apocalypsim '=| 148213. 2.| 4| 64| s 28 | ı
203 | Augustinus Manunle 4| 38| s 28 1
562| Herolt Sermones ' z;ı18| s 4 |ı |H
818 |Molitoris, J Tabula 1484| 6. 7.| 2 218|s| 2 | 45 2
935 | Petrus Lomb.: Textus sentent. 1484113. 8.| 2:238|s| 2| 47 2
670 | Joh. de Garlandia: Verba dep. i 5 4 245 3.1 |
412 | Ferrerius:Sermon. detemp.hiem. + | I 2264 s|2| 45 3.
412 . - “0. as * 1485 2'338 s| 2 |4455: 3
412 - - + sanctis .. s 218, s|2| 45 '3.
339 Clemens de Terra Salsa: Con- H
clusiones | 4136, s 31 2
503 |Gesta Romanorum i H N 2102s|2| 497 ı 2
557 |Herben: De constructione subst. ! 4 -|-|1—- 3|
595 | Horatius: Sermones I 21—- -|-' — |, 2
665 | Joh. de Garlandia: Synonyma 4| 92 s 39 '3
767| Maneken Epistolarum formulae « 4.120 5 33-34 2
923 | Petrus Hisp.: Summulae log. 4,725 32 id
924| - - - % I \ alıas| . 32 |a
985 | Proverbia communia ' ! 4! 22.5 I go | 2.
1179 | Thomas Cantiprat.: de disciplina a \ !
schol. IR al3aas| Iı6 ı 2
1239 | Versor: Dicta s. VII tract. P. IL! a! i 2188| s 30.2
720| Lamb. de Monte: Copulata de’ |! R \ :
anima Arist.! ! 2 94sl2' 53 2
1037 | Rolevinck: Formula vivendi 4! 1615 39|2
438 | Ger.dellarderwyck: Comm. s. vet. : ls |
artem Arist. | 1486 | 2 212 s| 2 4454 | 3
1019 | Reuchlin: Vocabularius * 1486 ı 2 306 s| 2 53 | 2
659 | Joh. de Garlandia: Aequivoea | | 1486124 4'4 705 13!
277 | Breviarium Bremense \« 1486; 2.12. 4 3405| 2 [2937 | 2 |
32 | Albertanus: Ars loquendi * 1486: 4.12. 4 101s’ 2| 36 3
768 | Maneken Epistolarum formulae 1486. 5.12.) 4| 92 bs 36-37 3
39 | Albertus M.: Secreta de vir. herb. 4 m -|-.-;
666 | Joh. de Garlandia: Synonyma 4|94 s 3301 3!
774 | Manuale parochial. sacerdot. 4| ı2 s 39 i 3 |
1115 |Synthen: Composita verborum 4525 117,36 . 3 '
33 | Albertanus: Ars loquendi * 1487 4 85 39.40 3 |
283 | Breviarium Coloniense 1487. 4—_ bs! 2 39:3
816 | Modus legendi abbreviaturas * 1487 24s2 5 2
1020 | Reuchlin: Vocabularius *, 1487 2 302. s|2 5354 | 2
* CXXI
Heinrich Quentell,
one Jahr | Tag ‚ro. bs Kor Zeilen |Typi,
T
8ı Alexander de V.D.: DoctrinalelI| « #|1492| 2. 6.4 114 5 4647 3 |
980 : Promptuarium argumentorum * +[1492 26. 64 6 5 46 3.
604 | Hymnarius * #|1492.14. 7.14 78bs 46 3 |
67 | Alexander de V.D.: Doctrinale I # » 1492 28. 8.4 124 s 46
1132 | Theodulus: Ecloga “192,394 52bs .46 3
520; Guido de M. Rochen: Manipulus | + i1492 28. 9.: 4,1005. 2| 38 2
2ı | Aesopus moralisatus l 1492 29. 9. 4 36 5| I 3
1059 | Sachsenspiegel. *.#|1492' 8.10. 2 |
1015 | Remigius: Fundam. scholarium I 1492 |10. 10 4|42sı | 47:3
82 | Alexander de V.D.: Doctrinale ll; # 4 1492 12. 10. 4j114 5 46
27|Alanus ab Insulis: Doctrinale | * %* | 4| 24 .| \ (45) | 3
91! Alex. de V. D.: Doctrinale ILIV |» « ' 4\46:5| 45 |
190 | Augustinus: de contemptu mundi ini | ı4| 6 s Ni 36 2
352 | Cursus nov. logicae Arist. ve ’ 2 ,104.bs| 2 ;62.63: 4
354 - vet. - - i j 270 bs! 2 .62-64! 3
353 - physicorum . | \ 1 21170.bs 2 .62.63 3
383 | Disputatio int.clericumetmilitem *; «| 4 los’ ., 37 2
393 | Donatus: Rudimenta gramm. 14: 205 36 2
558) Herben: de constructione subst. ‘ ‘ 24 :| 36 ı2
600 | Hund: Expositio Donati | 4! 38 s 138 2
724 | Lamb. de Monte: Cop. de anima 2:84 bs! 2 40,62 3
776 | Manuale parochialium 4 10 A 46 :3
1006 | Regulae gramm. antiquorum * ' 45-46' 3
1011 |Reinerius: Liber faceti ie. \3
1079 | Sequentiarius 46 3
1104 | Stella clericorum ; 46 3.
317 | Cato c. glossa .* * 1493 Pr
568 | Heynlin: Resolutorium dub. "20 1993; 453
soul - - - an 13: 4 |3
730 | Lamb. de Monte: Cop. s. physica eo # 1493 2 ı42bs. 2 | 38,62 3
1062 | Samuel: Rationes breves * #* 1493. 4 248, | 35-36 2 i
139 | Aristoteles: Cop. in nov. log. ' 1493 7. 3. 2 242.5: 2 |38,50, 3 |
| r 63 '
931 Petrus Ilisp.: Textus et cop. omn. ' 1493 30. 4. 4 418 bs ER 4
tract. " 5 g 46
974 | Poeniteas cito * * 1493 10. 6. 4 18 s 4613
1232 | Versor: Quaest. de gen. et corr. 1493 24. 7. 2 66bs 2 50,62 4
1493 6. 8. R ;
770 | Maneken: Formulae epistolarum + #* 1493 17. 9. 4 70bs (45) 3
1183 | Thom. Cant.: de disciplinaschol. #| # 1493 22. 10. 4: 68: s 4445| 3
263 Boethius: de consolatione philos. «| # 1493 31.10. 4 192! s 146 |3
14 Aeg. Sucht.: Eleg. XX praecepta | 4 12|s ı 35 2
23 | Alanus: Doctrinale .I*, R | 4. 26.5 (42) ı 4
zen»
# CXXV »
Heinrich ;Quentell.
— er nnnnnnn n
Jahr | Te je Inır. ba (Cot, Zeiten
u 1 \
94 | Alex. de V. D: Doctrinale ILIV|» * al an lan
306 | Capranica: Specul. artis moriendi | 4 108 o|3 '»
572) Heynlin: Resolutorium dubiorum — — ı — -_— 4—ih Be
6576| Joh. de Garlandia: Verba dep. 4 -ı— vr je
732 | L. de Monte: de salvatione Arist. | ana tal4 |
1243) Versor: Dicta 5. tractatus “.14]80! 4 am "| 364014
140 | Aristoteles: Interpretatio nov.log. | * 1490 | 2 230 b» 2 5441, 6
| II 16a
230 | Bernardus: de contemptu mundi 1490 | 4 wo a |3
235 - Floretus " 140 | ag“ mal f
548 | Henr. deGorichem:Conclusiones| #4 * | (199) 2 | I _ jo
976 | Poeniteas cito . 0140 4 18" |4 |b
1063 | Samuel: Rationes breves on) 19 aa" 16.37
1206 | Vergilius: Bucolica "m! 1099 a 500 aeanla ff
| | DL, 4
1207 - Georgica "1499 4 Balm 4 3
1075 |Seneca: de IV virt. card. on aan ao |
410 | Exercitium puerorum gramm, | PETE TOT ar nr To N
1160| Thomas Aguinas: de veritate |» » 19 17:31 2 1Bolm 2 | 02 |4
607 | Hymnarius leo, 14m 10.34 z3.bs a |4
1209 | Vergilius: Vir bonus ete. [I Due Da PT E Sue DIE Bu a
41 | Albertus M.: de muliere forli = woran 75. 4 lm m a |$
304 | Dorland: Viola animae lea 1a 2 5 ug " Er |
601 | Hund: Expositio Donati “1 a, hy ula h
614 | Jac. de Graytrode: l.avacrum con- ! | |
scientiae Pa Fre 19 er ua 7 zian)a u
86 Alexander de\.D.: Doctrinalell # » 149 7.7. 4 114 8 di bh
408 E de Amsfordia: Commentaria = = 1499 15.8. 2 ı6äbe 2| 62 5
163 Arm.de Bellovisu: dedeclaration« n \ i
\ diff. term. “1m 22 hg
1008 Regulae gramm. antiquorum a2 14m 31.84 26 * 4:4 8
934 PetrusH.:Tract. XII:ammsiarum = » 191 20.0.4 508 ba De ı
1126 Terentius : Comoediar \1. ne 1gyı 2:10 4 108 24,3
2z Acsopes moralisates [ur 77 5
30 Bomber nermetio 4 »%
karı 19h u 4
14h “4
.. Pr Zr u;
4 122 DZ 4
zı32 2 2 2 4
.. ‘
zer mrnelcte
= CXXVI »
XIX. Johannes (de) Bel (Bell).
Jon or Jahr | Tag jr Bu.| s Cot.zeiten
} Ü i ı
! I" ' n 1, T !
593 | Horae diurn. ac noct. | x 1481:21. 5.|8 —— — 30
594 - sec. usum Leod. *| *|1482,16. 9|8 — | 2 129
874 | Ordo magistri «| [1482| 7.11.|4| 6 | 233
547 | Henr. de Gorichem: Conclusiones | 4 “ .|z | 38
i I
XX. Drucker des Augustinus de virginitate.
2 3. ı 1 u
| Jahr } Fo. | Bil. | Zeilen
l ! !
199 | Augustinus: de virginitate. i 4|
1194 | Traktat v. d. Sucht d. Pestilenz | 4 | 10 | 29
1195 . .. . . . 1482 4 ı ı0| 30.
i
j
XXI Ludwig von Renchen.
Bm zz zz nn
1 jor Dr.’ Jahr Tag 'Fo.'Bı.!bs Cor. Zeiten pypi'
[ i ı D
1 n
809 | Missale Romanum ie. 1483 —. 2 2'293 220,301 3 ‚II
1259 | Vocabularius iuris 148329. 9. 2192 s' 2 | 42 | 2
1033 | Rolevinck : Fasciculus .2|74s (3): 53 | z |HA
988 | Psalterium h 1433 18. 11. 16 :200 s;| 18 |ı
1065 | Seelentrost In 1484 alısg bl 2 43:44. 2 |HB
989 | Psalterium | I 1484.14. 12.16, | f
624 | Jac. de Voragine: Legenda * 1485 \ 21304] s’2| 46 | 2,
6266| - - - Leg.,‚deutsch. T.I, * x 1485 a5ıb 2 |42-43| 3 ‚IB
368 | Destructorium vitiorum * 148516. 8. 22945 2 | 59 | 2
626 | Jac. de Voragine: Leg., deutsch 1 | |
T.u * » 1485 31.10. 2.251,b| 2 |42.43. 3 |HB
860 | Nider: Praeceptorium ‚216 s2|l#!2
807 | Missale Leodiense ”i.* 1486, 7- 7. 21305; 2 | 34,23 |
708 | Kalender | “x '2 iger 3:
432 | Gallus: Malogranatum f 1487 2 376,5 2| 44 dr,
* CRKX =»
XXIL Theodoricus.
t Ort or Jahe | Tag |Fo.|Bil. ds Col.’ Zeiten Typi
| l N
1230 Versor: Quaest. degeneratione ... ! | |
\ Arist, |* 1 * 11485 29. 11., 2 28 bsl2| 48 3
XXIH. Konrad Welker von Boppard.
| Ort Dr.| Jahr ! Tag |re| Bu./bs ar Zeilen |Typi
| | !
T I ! [
tzıi | Versor: Quaest. s. log. Arist. | #! = 1486 ı[?) 6. 2 ı86bs 2 | so | 2
722 Lamb. de Monte: de anima Aıist. | 1486 2, 92bs 2| 5ı 2
927 ı Petrus Hisp.: Copulata tractat. 1487, ı 4 274| $ 37-38| 2
1234 Versor: Quaest. s. parva nat. 1488, 5. 3 2' 45bs 2| 352
I \
XXU. und XXI
On'Dr. Jahr | Tag Fo. Bil. 'bs jo. Zeilen |Typi
RR |
282 | Breviarium Coloniense ! 8|— ps! 29 1
447 | G.deMonte: de enteetessentia... | | 2 solbs 2'483 2
721 | L.deMonte: de anima Arist. \ 2l103|s 2! 49 2
727|- - - Cop.c.physica Arist. 2|146,bs 2 |48-49| 2
921 | PetrusHisp.:Cop. parv. log. 4 \ 4| 82|s 36 | 2
95| - - ce. summ. log. RE: al23als; I3435| 3
1217 | Versor: Quaest. s. metaphys. * 2|82bs 2 '5os51| 2
1226 - - de coelo etmundo | 2\54bs 2 ;0 | 2
1227| - on. - 1 2 48bs 2:52 | 2
1233 R =" c. parv. nat. 2 24bs' 2 | 48 3
1 D j
XXIV. Petrus Therhoernen.
OreDr.| Jahr | Tag |F0.! Bn.Bs "con zeiten
i le] a
q : T f
469 ' Gerson: Opusculum tripartitum | * ! *|14861 20.5 4 30! s v2 26-28 |
129 | Antoninus: Confessionale | 4 136 s| 28
523 G. de Gouda: expositio missae 4 508 27.28
524| - - - - . !4 305 ‚27.28 |
995 ; Rabanus: Liber poenitentialis I 2118s|2, 41 ı A
1185 | Thomasa Kempis: Ammonitiones 4| 245 26-27
i
CXXXI »
XXVI Hermann Bungart von Ketwych.
\Ort Dr.! Jahr
Tag Fo.jBi bs ‚Col.‘ Zeilen Typi,
H E i
684 . Joh. de Paltz:deVIlforibus Mariae "| *,1494 13.12. 8| 20 sı2 3 2:
284 | Breviarium Coloniense "al#i195ı901.8—bb2 4 — ;
! | 113. 7-
In 9:
1189 | Tortellius: Gemma vocabulorum “* 1495 28. 2:411668|2 45 3
\ 18. 4. 1
835 : Nicolaus de Lyra: Praeceptorium . * 1495 19. 5. 8 88‘ s 30 2
611! Jac. de Clusa: de apparitionibus #| # 1496 8. 5. 4| 40 s 4 2|H
798 | Michael de Ungaria :Sermon. XIII ı = * 1496 13. 6. 8128 s| 2| 30 |4
633 ı Innocentius IIT: De cont. mundi | #: #'1496 20. 9. 8| 40 s|2| 30 !2 |
560 | Herolt: De erudit. christifidelium | « »| 1496127. 10. 4150,52 | 46 |4 | a
36 | Albertanus: ars loquendi ..* \ 4, 10 s! 37-38 ia
993 : Puerilia super Donatum *! 4 8&s 3|2ı a
1264 . Wert: Lilium grammaticae .. 4 18] s 37-38| 2 a
131. Ant. de Roscllis: de jeiuniis ı =» 1497 “648 37 |#|»
838 Nicolaus de Lyra: Praeceptorium # * 1497 —. 8., 8 122 s N 30 | 3
' b 20. 9. | |
348 | Cultificis: Declaratio ı#* #* 1497 7. 9: 8 88 30 |3
H 25. 9.
773 Manuale confessorum ”“* i 1498 ar 3.' 4 1901bs 46 |5 b
804 Missale Coloniense *,* 1498 27.10| 2 25obs 2 50-23 H
407 | Plenarium * # 1498 20.12.| 4 206bs 2 37 i4 !HMb
397 | Elucidatio de arbore affinitatis .* = 1499 4,165 — is b
1107 Stephanus Gerardi: Poetasalutaris' # * 1499 13. 7.| 4| 10 —|5 b
343 | Coelde: Christenspiegel * #: 1500 I8-Is ı9 |3 HM
285 Breviarium Coloniense * * 1500.6.6|2 — bs 2 4ı |3
24 | Agendae a 4 16,5 24-36, 6
585 : Passio 11000 virginum (1503) 4 30:5 3|3.H
Über die Holzschnitte a b siche die Einleitung S. I.XXI.
ir
= CXXXUI =
XIX. Cornelius von Zyrickzee
*) = apud praedicatores,
: :
Jon Dr.‘ Jahr Tag Iı. Zeiten ‚Typi
1271
376
217
797 .
823
1188
5ı2
540
90.
98
9
107
292
293
544
545
580
682
707
710
zıı
780
820
821
T
Wirecker: Brunellus * 1499 28. 2. es!
Dionysius Periegeta: Cosmographia ’) 1499 31.8., 28
Baptista Mantuanus: Opera *) 1500 228
Michael Scotus: Mensa philosophica De ı 52
Molitoris, Ulr.: De lamiis B *) * 22
Torrentinus: Vocabularius poeticus 4). ! 40
Grünpeck: De pestilentiali scorra ! | 12
Guillermus de Saliceto: De salute corponis ; i 12)
Pharetra fidei catholicae s 12
; Algorismus noyus de integris 12
\
\ R Par x ı 10)
| Andreae: Summa s. IL IV decret. * 16,
| Bruni, Leon.: De II amantibus 6
= P En - 6
Hees, Joh.: Itinerarius 22
- - - 22
Hieron. de Vallibus: De passione 16|
! Joh. de Montevilla: Itinerarius En
| Iuvencus: Historia evangelica 64
Kamintus: Regimen c. pestilentiam 6,
& “ E a 6
Marcellus: Passio Petri et Pauli : 10
Molitoris, U.: De lamiis 22
2 CR E In ‚22
° ey ° | 22
Nicodemus: Hist. de passione dom. 16
Ovidius: De III puellis 24
Richardus de Venusio: De matrimonio II‘ !
senum " ee
Seneca: Proverbia h 10
Vita Pilati ‚10
N
S= Titelholzschnitt Salvator mundi.
auch mit Blattzahlen, No. 1188 in 2 Kolumnen.
32
|
BUS BRUNGB ARMOR BN ADB RN DO RU A
3
2
i1B
HB
Samtliche Drucke sind in 4°-Format, mit Signaturen, No. 797
DIE
KÖLNER DRUCKWERKE
DES FÜNFZEHNTEN JAHRHUNDERTS
In
ALPHABETISCHER REIHENFOLGE
U
14»
4ı ALBERTUS Magnus: Liber de muliere forti i. e. Commen-
tarius in ult. cap. proverbiorum Salomonis. Acc. eiusdem orationes
super evangelia dominicalia. Coloniae;: Henricus Quentell 7. Mai
1499. 4°
Bla Titel: Liber de muliere | forti venerabilis bomini Alberti won
Schluss. Vers 174: Quid recubas gelido fola relicta toro. | 34. zö: Manuductio
in tabulä. | [) ENERABILIS DOCTORIS ALBERTI MA.|gni erw. Al. 23a
m. Sign. db Hij Z. 27: Finis | 32.236: | Jn magnü Albertum venerabild
varegz virtutis pontilficem «ic. Z. 8: @ Epitapbion || I JMuftris sc magnie
fieus dfis Rodolpbus Langius ec-/clefie Monafterienfis canonicus, nulli bac
teinpeftate in|humanitatis arte fecundus qui vel bemoftbeni pzeripuit | ne
folus oratoı ejfet jeripfit ||| [I Actenus ingrelfus facra hec fubfifte viator |
etc. Schluss Bl. 246 Z.3: Hic magni, celo fpiritus. olla manent | Ad vrbem
Agrip|pinenfem. | Aurea que retines felix diademata regum | ei. Schluss
Pers 4: Magnum hunc prefulibus iungito clara tuis | TELOS | 34, 25a m.
Sin. ai: neipit liber domint Alber|ti magni ordinis predicatorü, de muliere
forti,. In quo contisinentur alique materie folennilime p predicatoribus, Si
em |habuerint hulus libri practicä: cognofcent quäte uirtutis At. | A| [] Audes
ecclefie deferilbit Salomon | «ie. Schluss Bl. 1490 2. 40: Explicit Über dni
Alberti magni de muliere forti | 34 7495: 9 Repetitio vigintiduog capirulog.
fm nulmerum klitterarum bebraicarum. | «4. Z. 28: Iuarum,. & laudent cam
in portis opera eius |] 9 i£pplicit liber venerabilis dAi Alberti magni
ordinis | predicatog, de muliere forti intitulatus. iam prima in lucem |
prodiens, in quo otinent alique meraphore fol&niffime omnilbus verbi dei
feminaroribs accömodatifjime Cu? fi ds praleticam babuerit, quäte virtutis
fir cognofcet. quia ad dinidkldum vnä auctozitatl nö eft in aliquo opere
alicuius doctoris | modus nobilior. Impiefus Colonie opa ataz impenfis
bo-Inefti viri Senrict Quentell ciuis eiufdem. Yronis meij. Anno dbomini
Millefimo quadringentefimo nonagefimonone) 24, 7502: Incipiunt orationes
uenerabilis doctoris Alberti magni or|dinis fratrü Pdicato® quondaz;z ecclefe
Ratilponäfis epi. fuper | euägelia dnicalia totius anni, ru Schlus Bl r60u
2.27: iniuriarum, | Finis || Cedite fallaces procul o procul efte prophane |
Circe Pafiphe Penthefilea Venus | Schluss-Vers 70: Vt pulcre hinc prolis
efficiare pater | #4. 2605: Schlusstitels Albeetus | de muliere forti. |
160 Bil. m. Sim, 40 Zeilen. 3 gotkische Typen u. 2 antigua- Typen. Colummentitel.
Hain %465. Berlin. Bonn 25. Breslau UB. Darmstadt. Dresden. Dronkep.f.
Ennen 317. Gotha. Holtrep II 309. Horwäch 546. Krakau, Leipug. Olmite 41.
Peilechet 302. Prag, Proder 1355. Scherrer 23. Strasiburg, Stuttgart KöBß,
Trier. Wien HB. Wolfenbüttel,
42 ALBERTUS Magnus: Liber super officio missae. [Coloniae:
Johannes Guldenschaiff c. 1477] 2°
m. Sign. a ij: Jncipie tractarus de modo opponendi z refpöbdenbi |
domini Alberti magni, deo aupiliante | [] Jcut atteftat,Are|ftoteles in primo
@lenchog, duo funt opa fapisjentis. er. Schluss Bl, 300 2. 44: quo deus
gloriofus in fecula feculog fit benedie? A WM E WW | BL 308 ker.
30 Bl. m, Sign. 46 Zeilen. Typen in 3 Grössen, Colummentitel,
Welfenbüttel,
53 ALBERTUS Magnus: Tractatus de modo opponendi et
respondendi, [Coloniae: Henricus Quentell c. 1493] 4°
Bl. ra Titel: Pulcerrimus tractatus | de mobo opponendi et refpondäbi.
valde ommilbus volentibs acuriffime arguere. ad trabendum
zefpondelrem in oppofitum fuc pofirionis, Araz putilis diftinere ac | perornare
refpondere volentib> ab euadendü tela argumentantiü acuta: ne in Inqued
ineidant febuctöis ı errors, || Darunter ein Holsichnitt: Lehrer mit 2 Schülern
a. dı Inschrift: Accipies etc. Bl. zb ir, Bl. 20 m. Sign, a lje: ncipit rractarus
de modo opponendi z refpötendi velnerabilis domini Alberti magni: deo
augiliante | [) Ieut atteftat Arelftoteles in pmo Blendhog, duo funt opa
fapienitis. ei. Schluss Bl. 30@ 2. 44: De & deus gloriofus in fecula feculon.
fit benedit® UM 1E VE | 31.308 kr.
30 Bi. m. Sign. 46 Zeilen, Typen in 3 Grüssen, Colummentitel,
Hain "492. Breslau UB. Dronke p. 4. Stuitgart Köß,
54 ALBERTUS Magnus: Tractatus de modo opponendi et
zespondendi. |[Colonine] Henricus Quentell 1498. 4°
Bl za Titel: Pulcerrimus trasjctatus de mobo opponddi et rfsbendi,
neceffarius valde ommnib> volentibus acuriffime arguelee, ad trabendü
zefpondenrd in oppofitü fie pofitiöis. Atas plutilis diftinere ac pornate
rüdere volentibs ad euadendü tela | argumdrantin acura, ne in laqueü
ineidät febuctiöis z ervozis, ||| Darunter ein Holaschnitr: Maria, Ferus, Anna,
rechts u. links Heilige. Bi. zb leer. Bl. 2a m. Siem. a ij: Jneipie tractarus de
mobo opponddi ı riden|di venerabilis dAi Alberri magni: deo aufiliante
I CI Jar atteftatue Areftorelles in pmo elenhon, duo funt opa fapientis.
videliey | u. Schluss Bi. 30a Z. 44: feeulorum fit benedicrus A MI E
| I Per Seneicum Aiuentell, Anno dii. MI. cecc. reoiij. | 24. 408 der.
30 Bil. m. Sign, 46 Zeiten, Typen in 5 Grössen, Colummentitel,
Hain *493. Dronke f. 4. Hellcbrant 309. Leifaiy. Pellechet 318,
55 ALBERTUS Magnus: Tractatus de virtutibus seu paradisus
animae, [Coloniae? Unbekannter Drucker c. 1473] 2°
Bi. r ler. Bl. zau: Tjncipir teactatus de ruriba | editus a magno
Alberto fin | alios vötus paradifus anime | [] One quedam vicia & | zn.
ar
Copinger 31. Köln, Reichling 84, 1a,
64 ALEXANDER de Villa Dei: Doctrinale. Pars prima.
Coloniae: Henricus Quentell 13. Aug. 1491. 4°
Bi. ra Titel: Prima pars doctenalis [7] | Alerandri cum fententije,
notabilibs. ı vocabulog. hu-jcida erpofitione. nönullifgy anneris augumentis
nouellis | Darüber Glassen. etc Schluss Bl. 1920 2. 34: vient montes nafcetur
dias | inuenib> occurere porktes rollüt ı vefecät, annerifas Aypl'ib? argu]
metis ac abbiriöib> pbellis maiorE rertus beclaratöem inducentib> | or bui®
Libri feries a Pncipio vfas ad finem intuentiba bemöftvabit | Erplieit feliciter,
Impfum in felici Colonia circa fummü p Seri-)lch Auentell, Ammo [/]
a natinitari [/) Epi I. ccec, pci. ydibs Hugufti. | DU 1326 der.
192 Bil, m, Siem, Comm.: 46 Zeilen. Typen in 3 Grössen. Colummentitel u.
C. Hain 675. PBrelaum UB. Copinger zr2. Krakau, München HB.
Reichling 84, 16, Zedier 25,
65 ALEXANDER de Villa Dei: Doctrinale. Pars prima.
Coloniae: Ulricus [Zeil] de Hanau 3. Nov. 1491, 4"
Bl. ra Titel: Prima pars bocteinalis Wlerandri cuz | fentirije ı vocabulog,
Iucida erpofitione | nonnullifaa mowis notabilib? annepis, | Darunzer Zeil
= 20
Darüber Glossen. te, Schluss Bl. 1240 Z. 27: mus. parturient id eft parient
Erpofitio tertus ı eremplog pine partis Alerandri. eäuscori ı fyno|
nomorum, cum differfrialibus »fibus valde pulchzis, que collecta eft bre |
uiter x plane fumma cum diligeria, er Brecifmo TJobäne de gar. Senrico |
de Colonia. Latholicon, Bradyilogo. ı alijs äspluribus autorib> ci ome)
nium metrog fentitijs x meliotibs notabilibus fm dicta Prifeiani ı Jobälnis
fpntbis, que oMes intricarses = dubitationum errores ac bifeorbias |
iuuenibus occuerere potätes tollunt : refecät, Annerifgg äspluribus argu)
mentis ac additionibus maiorE teptus declaratöem inducentibus. ve bulius
libri feries a principio vfas in finem intueribus bemonftvabir trplicit |
felicitee Imprefa in felici Colonia civen fummum p jeneicum Buentell |
Anno a natiuitate pi. MI. cecc, peiiij. quarto Vonas Yrouebrie | 41. 2248 leer.
124 Bil. m. Sign. Comm.: 46 Zeilen. Typen in 3 Grösien. Colummentitel.
Marginalier.
Darmstadt. Das fehlende Bl. 2 nach Reickling No. 172 ergänst. Copinger 315.
790 ALEXANDER de Villa Dei: Doctrinale. Pars prima.
Coloniae: Johannes Koelhoff 24. Juli 1495. 4°
BL za Titel: Prima pars Dolctrinalis Alerandri cum fententijs notar
bilibus ı vocabulorum | lucida erpofitione. nonnullifgs annepis argumentis
cum eosun-Jbeem [/I veplicis, ad nouellosum in grammatica incipientium
profeletum, ci quibufdes alije adbitis p in feittijs aliqualiter puect? |
Darunter ein Holsschnitt: Lehrer mit 6 Schülern. Bi. 75: [] Anquaz paruulis |
ve lac potü dedi vobis. ingt Paul? pmo Lom- ilj. | Anfang des Textes
BL za m. Siem. a ij Z. 28: [) Cribere clericulis palvo doctrinale mouellis |
ee, Darüber Giessen. Comm. (| Senteneia ef. Ego magifter Alerä-ber er.
Schluss Bl. 28a Z, 24: mus. parturient id eft parent. [/] ||| Erpofitio tertus
et eremplorü prime partis Nlepandri, eäuocaruz [/J| et fynonomog, cü
differentialiba verfib» valde pulceis. que collecta eft | brewiter et plane
fumma cü diligentia eg Brecifmo Joäne de garlädia | Genrico de Colonia
Catbolicon Bradilogo, er alijs Ay pluribs au-|torib> ch omniü metron
fententijs er puleris notabilib fm diera Prifeialni Joänis Spntbis et alion.
famofiog, grammaticoy,. que oMes intrilcatönes ı bubitationn errors ab
difcordias inuenibs ocurvere [/) potätes |tollunt er vefecant. Unnerifas 43
plurib> argumeris ac additönib> ma-jioıem teptus declaratöem inducentibus,
ve buius libzi feries a pncipio | ofaz ad finem intuentibs demöftvat. Erplicit
feliciter Imprejja im felilci Colonia Per Joänem Foelboff Anno gratie
Me, cecc,o ev. altera | die poft teanflationis feftum teium fanctozum
magorum | AU 2788 Ieer,
zı8 Bil. m. Sign. Comm.: 46 Zeilen. Typen in 5 Grösien. Columnentitel .
Marginalien.
Cofinger 327. Marburg UB. Reichling Ne. 176.
7ı ALEXANDER de Villa Dei: Doctrinale.. Pars prima,
Coloniae: Henricus Quentell 9. Nov. 1498. 4°
Bl ro Titel: Prima pars docteinalis Ales|randri cum fenterije. notabilis]
bus, er vocabulorum lucida eppofitione. nönullifgs anneris | argumentis
ein
Mlepanpee cum | ölfeipulie fuie | Bkra:
DD Ans Sakustis lac ee dedi vobis, ec Anfang des Texies Bi. 30 m.
Siem. a iij. Z. 30: 11 Tribere clericulis pasico docteinale nouellis | ec
Darüber Glussen. Schluss Bl. 124a Z. 27: vient montes nafcet vidiculus mus,
parturient. id eft parient || Zrpofitio teptus et eremplog, prime partie
Alerandri. | equiuscog, et fynonomog. cum differentialibs verfibs valde |
pulchris. ä coflecta eft bzeuiter et plane füumma cü diligeria. |eg Brecifmo
Joäne de garlafı, Senrico de Colofi. Larbollicon Brachilogo. er alijs
Aspluriba autozib> cü oim mercor | fententijs, et meliorib> norabilibs fm
dieta Prifciani er Jo-jannis fyntbis, 4 088 intrieatönes et bubitstionn
errores ac | difeordias iumenib> occurrere potentes tollunt et refecant. |
Annerifag Aspluribus argumentis ac additioniba maiorem | teptus declaras
tönem inducentib>. vr huius libzi feries a Pn-/cipio vfaz ad finem intuenrib>
demonftrabit. Erplicit felici-jtee Imprejfa in felici Colon. circa fummü p
Senrica Quenitell. Anno a natiuitate pi. IT, cccc, peviij, Yrona nouebrie |
124 Bi. m. Sign. Comm.: 46 Zeilen. Typen in 3 Grössen. Columnentitel,
En
Au
u
Breslau. Copinger 317. Reichliug 140.
72 ALEXANDER de Villa Dei: Doctrinale. Pars prima.
Coloniae: Henricus Quentell 5. Juni 1500. 4°
Bl. ra Titel: Prima pars bocteinalis Aler|randri cum fenterije, notabilis]
bus. et vocabulorıum Iucida erpofitione, nönullifgz anneris | argumentis
cum eorundem replicis, ab nouellorü in geam-Imatica incipientiü profectü.
ch quibufdam alije adbitis pro |in feittijs aliqualiter prouectis. de nouo
diligeriffime veuifa, | CE © EL © MI TU | Darunter der Holsschnitt (6):
Lehrer mit 4 Schülern u. d. Inschrift: Alerander cum | difcipulis fuis | #4 26:
[1 And paruulis lac pos|tum dedi vobis. ei. #1. 3a Z. 29: fire cognirönis.
3.ns fm ordinem docteine | [J Eribere clericulis pasjro doctrinale nouellis
| Darüber Glössen. Schluss Bl. 1240 Z. 27: montes nafeerur ridiculus mus.
ient. ib eft parient || 1 !Erpofitio tertus er egemplog. prime partis
dei | equiuocog. er/jinonomog. cum differentialib> verfibus valde |
puldris A collecta eft bıeuirer er plane fumma cum diligecia | eg Brecifino
Joäne de garlafi Senrico de colonia Latholileon Brahilogo er alije
splurib> autorib> cu olm metrorum | fentäcijs et meliorib> notabilibs fecadii
dicta Prifeiani er Jolannis fynebie ü os intricatöes er dubitationum errores
ac | difeordias iumenib> ocureere [7] potentes tollunt er vefecant | Annerifos
äspluribus argumentis ac abditionibs maiozem | tertus beelaratöem indus
eentib> vr buius Libri feries a prin-|cipio vfaz ab finem intuentiba demons
frabir Epplieie feliciter | Impreifa in felici colonia circa fimmmum per
Senrich Auen|tell, Anno « natiuirate epi Mccece Yronis Junij | #4. 7248 leer.
2724 Bil. m. Sin. Comm.: 46 Zeilen. Typen in 3 Grössen. Columnentitel und
Hain 694. Kopenhagen ır4. Reichling 151.
a 4
“ 30»
poteft circa illos tertus Vule | inträfitio) et CSepe vocäs
veliquis | #2. 6: [] Dam pulc:a tarjbernacula tus iacob
ifrael: Ser ei | ee DR 50 2.437: terie intelligltia ponam. jupts tame
inuenum veilitat€ | Sequitur tam teptus | 34 54: [) Te iubet 0:60 libri
vocum regimen veferari | Darüber Glossen. Jftud eft octauü capl'm buius
libri docteinal”. : felcunda ps pncipalis. etc. Schluss Bl. 1240 ae
eorundbd fubiüctis fentitijs fm vectu fenteriädi mor/dum. multis ca vrilib>
Aftionib> ac argumktis, ataz otra eadE ci pul-Ichris (dum materia reärit)
veplicis.t4 maioribs äy etiä minorib> (qui | feire altiora afpirät) fumme
necärijs, en; mouis quibufdä abditionib> | vet clare patebit intuentibs.
Impreffa in fancta ciwirare Colonidfi per | genrich Quentell circa fummü,
Anno incarnationis deminice Milccce, gr. Pridie ydus Decembeis
Bi. 1245 leer.
124 Bil. m. Sign. Comm.:46 Zeilen. Typen in 3 Grössen, Columnentitel,
Capinger 344. Dresden. Köln. Reichling 64.
78 ALEXANDER de Villa Dei: Doctrinale. Pars secunda.
Coloniae: prope Lyskirchen [Ulricus Zell] 14. Mai 1491. 4°
Bi.ra Titel: Blofa nöbilis fecüde ptis | alerandıi ci interlinialibus
erpofitionib? tertus eiufdez | in planiffimis fenttrijs fub-jinctis ppulcre
ordiatis ques|flionib? az argumktis cu relplicis cötra eorüdez folutiöis]bus.
ofbus qui feire defider|rant füme necejfaria || Inpzejfa [/J apud hr
Bl. zb der, Bl.2a: [) Diem et mel comeder puer | vr feiat repıoba
maluz ı eligere bonum Ifaie fepti-Imo, ec. Al5a 2.137: pond, iurta Pr
inuenn veilitat€ Seät mö ter? Cie iubz ordo libri) | Anfang des Texter
Bl. 55: [) Je iuber o1do Libıi | vocuz regime veferari | Darüber Glossem. ete,
‚Schluss Bl. 126@ Z. 36: cula feculonum er vltra regnaturus. Amen, | Erplicir
felieiter jeda ps Alerädri ch glofis metrori int’linialibus | planifjimifas
eorübdez fb’iuncris fenterijs fedm vectü fentetiädi modus. | multis ca veilib®
äftionib? ac argumdel, arız tra eadE ch pulcris dus | materis vreärit)
fpliet, rä maiorib? 3 etiä minorib? cA feire altiora afpilrän fumme
neceffarijs. cu nouis übufdaz adbitisib®, vr clare patebit in]tuetibus Impzeifa
in feä ciuirare Colonienfi ppe Lijffirche, Anno in-Icarnatidis dominice,
MO, cceco, pci, Pribie Nöus May. | #7. 7268 ler.
126 Bü. m. Sign. Comm.:43 Zeilen. Type 2. 4. Colummentitel.
Hain *704. Procter gır. Reichling 90.
79 ALEXANDER de Villa Dei: Doctrinale. Pars secunda.
Coloniae: Henricus Quentell 23. Juni 1491. 4°
BI. za Titel: Blofa notabilis fecun/de partis Aleranbei cum interlinialibus
erpofitioni-|bus teptus eiufdes in planifjimis fententijs. fubiunctis | pers
pulchze ordinatis queftionibus. atay armumentis | cum replicis contea
eorundem foluriones. omnibus <A | feire defiderant) fumme neceifariis,
|
4
|
|
tun Jacob ı tentolria tun ifrael, me Bu 5a 2 6:
DI Ie inbet o:d0 Libri | vocum vegimen veferari | Darüber Interlinsarglossen.
hub et octauü capl'ım bui® Libri docreinalis. ı fcda ps Pneipalis. | ee.
Schluss Bl. ırga 2.39: tatis, Yun no8 pafcat ds gloriofus in fecula feclon,
vegnatur? Amen || Erplieie feliciter feda ps Aleräbri cum glofis metrog.
interlinealib> | planifjimifgs eorunde fubiiieris fentetijs fm rectü fentetiäbi
mobi. mulltis cu vtilib> Altionib> ac argumetis, ataz tra eadE cum puldhris
:
h
dominice MI. ccce, Feij. quarto nonas Junij. | AA 2246 der.
114 Bil. m, Sign, Comm.:46—47 Zeilen. Typen in 3 Grössen.
Huin 765. Reichling 94. Trier.
°82 ALEXANDER de Villa Dei: Doctrinale, Pars secunda,
Coloniae: Henricus Quentell 12. Oct. 1492. 4°
A 1a Titel: Blofa notabilis fecunde | pris Alepandri cum interlinis
alibus eppofitionib> tertus | einfdE in planifjimis fenrerije, fubinctis ppulchre
ordinaltis queftioniby atqs argumedris cü veplieis cötre eorundes | ex.
Darunter ein Holeschnitt: Lehrer mit 2 Schülern w. d, Inschrift: Necipies ee.
‚Schluss Bi 2140: 4... Im-|prejfa in fancta Colonia p Senrich Quentell circa
fummum Anno in-carnationis bominice IM. LLEL, XLij, quarto ybus
©ctobris. | #4. zrgb ler.
114 Bil. m. Siem. 46 Zalm. 5 Schrifigrössen,
Limburg = Zeiler 25 IT.
83 ALEXANDER de Villa Dei: Doctrinale. Pars secunda.
Coloniae: Henricus (Quentell 9. Mai 1494. 4°
Al. za Titel: Blofa notabilis fecüde parltis Alerandei cum interlinialibs
erpofitionib> teptus eiufde | in planifjimts fententijs. fubiunetis ppulchre
ordinatis queljtionib> arqz argumenris cü replicis otea eorundem folutiolnes,
omnib> (qui feire defiberät) fumme neceffarijs. nouiffilme diligenter co1rectis
ch adbitis in locis. in quib> pro iunelnibus neceffarium ejje vibebatur Sue
iam de nouo impffs | eft cum multis argumentis x replicis prius non
abdiris. ve | prima face videri poreft circa illos tertus (Vult inträfitio) |
et (Sepe vocans verbum) cum reliquis. || Darunder ein Holsschnitt: Lehrer
mit 2 Schülers u. d. Inschrift: Nccipies «ic. Bl. 15: [] Dam puldyia tabernacula
tua Jacob ı tentoria | tun ifrabel, et. Anfang des Textes Bi. 5a 2.6: [1 Je
iubet ordo libei | wocum vegimen veferari | Darüber Glossen ee. Schluss
Bi. ır9a Z. 36: deitatis, qua nos pafcat de? gloriofus in fecula ferulog,
vegnatur? Amt, ||| I Explicit feliciter jcda ps Alerandri cu glofis meron
interlinialib> | planiffimifas eorunde fubiüetl fententijs fm vertü fentätiäbi
«3»
een der Büzer omspr.e: press Zoriesiten dor zunepk Sayahr or Sninmaee
d. bexiriene ir, op 22—\, PE2
Semi, üieng-z5n = Kuimaer.
Drascea Mieze. Feniz 1340. Warme.
°172 ARS moriendi. |Coloniae: Nicolaus Goetz c. 1475] >’
DL 1a: Yr6 moriemdi _- Damrıs jct'm phelojcphe tere ertmorn
Oim terribilium wors...
12 BL cur-kaufenie Zei, R. 1a kat ;; Zum.
Proder 1113.
Ars moriendi:
v. e. Capranica, Domenico.
Guido de Monte Rochen: Manipulus.
»k ARS notariatus. 80
Hein 1855. Darmstadt. Von Busch im Of $.TUIS po iezawind
dem Heinr. Quentel zugesieien.
173 ARS numerandi. [Coloniae: Ulricus Zell c. 1487 4°
Bl. r ler. Fl. 2a: “Jncipit cöpendiojus tractatul? quin tuplicin Mionu
numeälis in quo docem luculdt’ quo ordiant: variätur Hponün et ab:
inuicem deriuätue dictönes numerales, . d Ictionü numeroa impastätıu
gd& dichtur cardinales. JdA pödeäles. jd& diftri,butiue er. SA Ai nu
2.24: bus numealib? dia diligrer ftuderi fufficiät. i: Itp Pdicte qntupliven
dcöes numeales patöt in bis verjibus fegnrib? w, Auiruplicz forme
numer? diftinguit eife , Lardine. pondere. dift'buds. jil’ ordinis. aduer, ! Die
vnü. fimplü. bini. prim9a3. jemel bis. ||| Opufculü puü de de&ib? nüeralib?
finie | 22. 68 leer.
6 BU.o. Sign. 35 Zeilen. Type 2.3. Columnentitel u. Marginalier.
Coinger 693. Kluss 335. Kopenhagen 256. Preder 914.
174 ARTICULI Parisiis condemnati. [Coloniae: Henricus Quentell
c. 1488] 4°
Bl. ra Titel: Varii articuli Pari'fius fludiofe c&denalei et in quibus
magf | in fentätiis nö tenet. | 31. zö leer. RI. 2a: Vniuerfis prefentes litterns
infpecturis Stepbanus pmif- fione diuina Parifienfis ecclejie minifter indignus.
Salutem |. 31.25 Z.7: — Datum Anno domilni Millefimo ducentefimo.
feptuagefimo feptimo. die domini-'ca qua cantatur Ketare bierufalem. in curia
pifienfi. | 32. 32 m. Siyn. aiij.: [] Ollectio errorü in anglia ı Parifius odem-
natowmm ä fic | per capitula diftfinguütur. Er primo de eroribus [’] cödem«
naltis in anglia | et. Schluss Al. 22a Z.2r: ftinctöne ddragefimatercia. ca.
bie igit org, electi jj| Siniüt feliciter articuli parifien, et in | quibus magifter
fententiag. nö tenet | cum alijs articulis cödemnatis | 34 226 ker.
22 Bil.m. Sign. 39 Zeilen. Titel in grösserer Schrift.
Hain *1876. Berlin. Olmütz 150. Proctor 1382. Wien.
ammasr Lola. p
emjscm mccim er cisem. Sab Nemo em. TI.
Relipas isepermbris permigıli cura impeegum \irces Seiwecrakias er
mageäßci ver p tempcre rectoris alme et imiamis verserwtarne Lolvenmies
Wiali mäseıc. mdegise msturıos. Iugubranseog: pipecarı Wil erü:
sisatsm. digehum. deij: Vom et approbstum: re:qs pahixe ve Ju agerar
confcaesticra jerenero ncm et jalutem: feliciter Amit > A370) er.
536 BLmSm zCı 5 Zem Agua * grieer San Vie
Clrsumitd.
Hai *ri;g Drmiz.9. Enmziz Her:
Main Cat. 65. Natzig 535. Feen rg. Pr:
in. Kaum zsc. AT
zw 125%. Zar 2 1?
177 ASTESANUS de Ast: Summa de casibus conscientiae.
Coloniae: Henricus Quentell 31. Aug. 1459. 2° maj.
BL rker BL 2s0 m. Sm. j.NB dfNoemie Ra kat de Se IT:
[2 Opits eg0 feater aflaranus compilsto: buius jumme: ad beaoscm
dei veilitati com muni jeruire. tabulä Hi sup candt jummam fcd’'m |
ordinez alpbabeti fludui cöponere. a. Schluss ser Tina AurziB Z 25:
yromia de kac vide li. ij. ti. ppoiij.' Darunter an Hosıcanit:
Äreus, Bl ı133a: Ja nomine di Amen. Incipir füma de calibus ad
boword dei Jpilata p fratrem Nfteranum de cordine fratg minorü. vbi
Pmittumnt: lit: tere eiufdt frarris ad dim Jobäng Baijetanu | jancri tbeodori
dyaconez cardinalem. et poitea immediate littere eiujdem di. quas quando
reicepit fummä milit cd fupradicrü Aftepanü. Zite funz ergo littere predicti
fratris. | {7 !Euerendo in rpo parri ! er domine. dio Joban ni Buijetanc
de vrbe. | w. Z. 35: fue edificationem Data Ja. Anno dAi Millens |
cc. goij. pncipiunt littere predicti domini | cardinalis ad ipfuns fratrem.
| [] nerabili er religiofo viro ainico [’. carifii erw. AA 1zaB 2.3: pols
fumus offerentes Valete in domino | Jncipie probemii pütis jumme de
cafibus. ; 3 Onorum laborum gloriofus € fructus | em. BL AzEB 2 N:
femper vbi eft fignarus in eremplari ti fune situli pmi libri qui eit de
preceptis | etc. Schluss d. Titel: Bl. ryaa Z. ;8: ne. gleijz Alzyaß:
Incipit liber prim? de lege diuina. Titw z.7 j. [I Jeturi ergo in boc!
primo li. de decem ; preceptis moralibus de di ' cr. DU 4gNap 2 2:
[2 conom? fupra in vocabulo curaror. | Erplicit ritulus de verbog, jıgnis
ficationib> et | eu. 2.4: In tabula immediate fequiri ofteuditur {’) | de
455 titulis decretaliü er vbi in precede ti füma tractat:. et pmo primi libri.
|| ee. Schluss Bl. 50Saa Z. 25: De votis feudorum. |' Erpleiunt [’J rubrice
diuerjforum voluminum iuris ! ciuilis fcd’m ordinem aljpbhabeti a fratre
Aftega'no pofite fine compilate ' Preclarum ac jtudichfimi Afterani pP |
de cafibus: fog anime feu 9ofciätie Hcernentib>: | er diuinis er bumanio
legib> in unam fummä | octo prib> diftinerä. ogefü rirubäti menti. mo:|bons
animi mebelä afferens ac vecte Hfulene in ! fancta ac foelici ciuitate Loloia.
p puidum ı ! Lircumfpectü virum SZincicum Aiuentell, eiufjdem incolä et
einem Sub Anno diät. MT. ccec. | Ipfir. fecundo Ralendas feptembris puigili
Chris: am
* 7»
Sequütur nüc autoritates pbi. i. amatoris | fapidcie (Et pmo pmi libıi
methaphifice. | 27. 3a m. Sign. a iij w. Bs. ij: [] Mines hoies nälir’ feire
defiberät. | de. Schluss BI. 52a m. Bs. lij Z. 27: pıo fuo artis epperimento
I Sinita ee cöpletu et hoc opufculü per | me iohänd guldtfchoeff ciud
Colonienjfem. Anni di noftei Mo cecc. Ipppoij. | 27. 525 leer.
52 num. Bil.m. Sign. 38 Zeilen. Type r. 2.
Hain *1927. Dronke $. ır. Holtrop 264. Klemm 349. Köln. Leipsig.
Mains,. Münster. Olmüts 159. Pellechet 1448. Prag. Prodeor 1213. Seemiller
ZU 90, 27. Trier.
Facsimile in Burgers Monumenta: Taf. 70.
181 AUCTORITATES Aristotelis, Senecae, Boethii, Platonis,
Apuleii, Porphyrii et Gilberti Porritani. [Coloniae: Joh. Guldenschaiff
c. 1490] 4°
Bl. za Titel: Autoritates Areftotilis Selnece Boetij Platonis Apullei.
Affricani. Porpbirij. et | GBilberti Porritani | AL. 75: Regifteum denotäs
autozitates Iib2og Areftotel’ et | quozumdä ph’or. in dliber folio cötentas
incipit felicit’ | ei. 31. 2a 2. 34: Wpplicit tabula | 31. 25: Jncipit prologus
Hpendij autozitatii pbilofopbi 7 | quorüdam aliog pP vfu itroductionis
themarü ipforu | pdicatoy. ad populü jımul ac in artib9 ftudere voldtiü |
ec. Schluss des Prologus Pl. 3a m. Sign. iji a u. d. Bes. Primo Z. 36: valent
dieta Ariftotel’ fapientumgz aliog. igit:. 2€. | 24.35: Sequütur nuc autotis
tates pb’i. i. amatoris fapidtie | Er primo primi Libri merhaphifice || [LI
Mnes hoies naturaliter feire dejiderant | ec. Schluss Bl. 595 Z. 20: Pıes
dictag aut autozitatü fuceincte z epacte collectay, | finis adeft. ee. Z.34:
tem. valebüt igit: vnicuigz 9 fue artis epperimento, | 77. 60 leer.
60 Bil. m. Sign. u. Blattzahlen [Bl. r. 2. 4.55—66 ohne Blattz.] 36 Zeilen.
Type 2. 3.
Hain *ıg2r. Berlin. Breslau UB. Trier.
Auctoritates Aristotelis etc. Coloniae: Henr. Quentell 1495. 4°
(nicht 2°)
Hain 1935 . : *2734. Panzer I zır, 248.
v. Beda: Repertorium.
ı82 AUCTORITATES Aristotelis, Senecae, Boethii, Platonis,
Apuleii, Porphyrii et Gilberti Porritani. [Coloniae: Henricus Quentell]
1498. 4°
Bl. ra Titel: Autoritates Nrelftotelis Senece, Boetij Platonis. Apulei.
Affricani Por-Ipbirij et Bilberti Porritani denuo fumma cum diligentia|
reuife et correcte. | Darzuter ein Holzschnitt: Lehrer mit 4 Schülern, ohne Inschrift.
Bl. 1b: Zncipit plogus cöpendij autoleitatü ph’i. et quoridä alieri p vfu
introductionie thematü | ei. Bl. 2a m. Sign. A ij Z. 36: pientügs alior.
igit 2d. G Sinie prologus, | #7. 25: | Zequunt nunc autoritates pb’i. i.
amatozis fapientie. | Er pzimo primi Libzi metapbifice. || [J Mines bomines
2965»
SE limis et glosiofus viuens er vegnäs in fecula fecnlog Amen, || rs
tractatus de propzietatibus ven edit? | a fr& bartolomeo äglico ori
minon. || Impreffus per me Jobänem Foelboff de ae TASLE
einem, Anno natiuitatis | domini. Meecelprri. | HL 460 leer.
460 Bl. m. Cust. Die Tabula in 2 Col. 39—40 Zeilen. Anfangreeilen (micht
alle) in grösserer Schrift.
Hain 2501. Aachen. Berlin. Breslau UB. Göttingen. Holtrop 185. Horeätk 129.
Xarkruhe HB. Klosı 507. Krakau, Mainz. Muller 49. Münster. Pellechei 1868.
Prag. Proder 1048. Stuttgart KB.
220 BARTHOLOMAEUS de Glanvilla: De proprietatibus rerum,
Coloniae: Joh. Koelhoff 19. Jan. 1483. 2°
Bi. 1a leer. Bl. ıba: ncipiunt tituli librog | x capitulog venerabilis
bartbolojmei anglici de pprieratibus rerum ||| «« 34.968 Z. 3: Erpliciune
tituli libzorum et calpitulorü Bartbolomei angliei de | rerum
2. 2000: Auctores de quog, ferieiptis für hec tracta fl’ ifi | ei. Al voda
2.33: ttog : multorum aliog. in iftis lijbellis verba in dinerfis locie
fümaltim er bzeuiter recitant vr parere | potejt Siligenter intuenti |
BI. ı7 der. Bl 1200 m. Siem. a 2: Probemii in opus de | proptier
tatib? reg, Keliigiofi pateis fris Bars|tbolomei anglici de orldine fratrü
minorum || [] Om pprietates relrum fequantur fub | em. Bi 120B Z. 78:
induftria erperivi |]j]|| Erplicit probemium | #4 z30u m. Sign. a 3: (Eyorbiü
et area de narjvatione capitulog Hibzi | primi de verum proptieltatib? |
E) IE pprietatibus itagz et | ec Schlws Bi. 47r5B Z. 10: vum, Amen. ||
£rplicit tracratus be pprietarib? | verum ebitus a fratve Bartbolo-Imeo
anglico o1dis fratg. minog ||||||| Impzelus et complerus per me | Jobanne
koelboff de Zubed Lollonie cine. Anno gie. Meccceelprpiij. | in vigilia
Sebaftiani martpris | 27. 472 ler.
472 Bil. m. Sign. 2 Col, Bl, 496%, 500 in dirchiaufenden Zeilen, 39 (38-40)
Zeilen. Columnentiiel u. Cafitelüberschriften in grösseren Typen.
Hain *2504. Düsseldorf, Ennen 190, Gittingen. Kloss 508. Madden
Cat. 1203. Pellechet 1871. Procder 1055. Strassburg. Zeiler 110,
a2ı BARTHOLOMAEUS Pisanus: Summa de casibus con-
scientiae. Coloniae: Arnoldus Therhoernen ı7. Jan, 1474. 2”
Bl. zea rot: Süma berebolomei pifani doctoris | deereton. erimij ac
ordis Pblcatorü | de cafıbs cöfciencie inpta alpbabeti | o:öind pulcherrime
ae opendiofe dir|jtineta. odm inftruts ppfanü incipit ||| seiwarz [] Voniä ut
ait gregolci® fup esechiel€ Yıulıli Sniporeri deo tale | facrificiü € äle zel® |
animar. «dr. Bl. 24760 2. 24: ER fic eft finis fumme pyzane [7] de cajfibus
| TI onfümatum fuit boc opus in | ciuitate ppzana p fratrd bavsIrholomeum
de fancto cöcoıdio oıbis | fratri prebicatog, doctorem becretolen, Anno
domini IM. cec”. prrviij. dile feprima menjis decdbrie tempoze | fanctiffimi
patris ac domini dnT be-/nedicti pape vij. Predictus autem | frater bare
tbolomeus bui® lib:i comipofitor. obijt. Anno domini MT. ceco | ploij. fed’a
die menjis iulij. eui? anirima vequiefcar in eo qui viuit er vegjnat p infinita
Br - we
= 97»
aduentu gi | ibu jit laus nüc ı F oia fella felloy Me III Seit zabula
mia eapitulog. hui | Kibri p quä velocit” rubrica cuiufliber | capituli
veperirt potejt fm numeruy | foliorum eidem affignatum & 27. z395a : Jncipit
tabl’a omniü Rubsicay, z | capitulog, &&. 2X 34728 m. Br CECXLi, 2. 42:
Sinit pyfanella cu fuppleito : tasbuls rubricag, oim capitl’og. cu mio |
foliorum Anno MECECEKXXÜN. | Yiona Kal’, NMiarcij. | 24 3430u m. Sim.
&eje a Be. CELKLij. Rubrice vtriufgg inep jez tä ciuilis | $ canonici zw.
Die Tabula schliesst Bi. 351aB m, Sign. J. it. m. a. 2. CCCE. 2.9: De verbog,
fignificatione. || Incipiüt canones pniales ö |verbo ad verbü de füma
Bonn 816. Copinger 785. Holirop ır4. Klaze 489. Peilechet 1637. Procor 904. Trier.
»K Bartolus de Saxoferrato: Tractatus iudiciorum. 8°
wird von Busch im C/B VIII 5.46 irrtümlich dem Heinr. Quentell zugewiesen,
u Dasselle, 80
Von Hain *2642 irrtümlich demselben Drucker zugewiesen.
224 BEDA: Repertorium sive tabula auectoritatum Aristotelis et
aliorum philosophorum cum commento, Coloniae: Henricus Quentell
29. März 1495. 4°
Bi. 1a Titel: Repertorium fine tabula | generalis autotitatum Nreftotelis
am. | cum cömento per mobum alphebeki, | Darunter ein Hoiz-
> Lehrer mit 4 Schülern und der Inschrift: Aveftotiles cuz | difeipulis. |
= Tb ker. Bl.2a m. Sion. a ij: Repertoriü fiue tabula notabilin nee]
Articulog, dictog. ı de | oib> bis ä er copiofifjime dictis philofopbog. ı in
primis ercellentifjimi | Ariftotelis philofopbog. principis olim Alepandri
magni bdirectoris, | vriliora fall atay im pbifico audiru magie necefjaria
dignofeunf A reuelrendiffimo et venerabili Beda prefbytero edita, ı p eunde
cömendata | emendata ataz diligenter vifa, curiofe mafticata. necns firis in
loeis bilis|gentifjimis adsirsib> admodi aucta deo optimo marimo duce
fauftif:|fime inchoat. || a Deo depender celü ı tota natura. Fi. metapbi. |
la auctoritas fie intelligit p celn t tota natura dependet | «ic. Schluss
Bl. 520 2. ;4: fecula feculoum A ME 9 || Antoritari. 1/1 avcll.
erpönes ac aliorü pb’og, fnint [7] Tolonie | p Senvien Budrell imprejfe
Anno nte falutis. IM, ädrin|gentefimo nonagefimodnto quarto Falendas
apıilis | #4 528 ker.
52 Bil. m. Sign. Text:36—37 Zeiten. Commentar; 46 Zeilen. Typen in 3 Grössen,
Hain 1935 — "2734. Bonn 195. Breslau UB. Darmstadt = Busch ı CR
VIII P. 35: ohne die Inschrift auf dem Titelbild. Hamburg, Leifeig, Maine,
Olmüls 158. Procter 1329. Sermiller IP 65, 57. Wien. Zedier 116.
m Eine Ausgabe Quentells aus dem Jahre 1494, die Prant! in den Sitsungs-
Berichten der Münchener Akademie 1807. IT 5. 174 anführt, it sonst nicht bekannt.
Nicht in München.
7
|
H
i
336 + 372 Di. 2 Co. 42 Zeilen. Colummentitel.
Hain *z0g42. Copinger In. bibl, 25. Düsseldorf (P. I), Pellechet 2272.
Proder ırız. Trier. Zedier 145.
Farsimile bei Sotheby, N. 18 Ne. 40: Zeile 1—13.
254 BIBLIA Iatina. Coloniae: Conradus Winters de Homborch
20. Sept. 1479. 2°
Bi, za leer. Bl. zba: ocus librog. nume | CB: vus dinofcit: erde |
Cal. a: neipit kiber | Benejis, carta fiti.| ee Schluss dieser Tabula Col. ß
2.32: Apocalipfis beati iohannis ELLrev. | #1. 220 m. Siem. &s ije m. di Bl.
Holio «I.: Incipit epiftola faneti Jberonimi «d paullinum pfb’m de ofbus
dinine biftoxie libris ||| [I Rater am/brofi? tus | michi mulnufeula plferens
de| tulit fil’ : funuiffimas lirteäs 4 a principio |er« BL. aß m. Siem. a, iii)
u, d. Ble. $olio iij 2.55: re jermonem. Finir plogus | Sequirur liber brefirb
Iquem n08 genejim bieim®, | Capitulü primum. | 21. sda: 0) I principio
crelauit deus celuz | z terrä. Terra aut erat inalnis ı vacua ı temebre
erät fulp fache abiffi A. 2. 2020B m. d. Be. Eli Z. 30: ‚Finit pfale'ium
epiftols quos füjgit facerdotiü Fmo carte | en Z. 43: Sinis epiftola. |
Ipncipit liber prouerbiojecum falomonis. La. i. | U] Arabole falojmois
Rlij dajuid regis tfrl’: ad feien | m. #4. 3205B m, d. Ba. cerpip Z. 42: geatus,
sie ergo = «ofommat?. | Erplicit liber fecadus | madhabeorü. | AU. zaraa
. Sam. %, 17.2 ncipie epiftola bti bieronimi fbiteri ad dalmafum papa
in ätuor enägelifias II 1) Eatiffio pape | damafo iberolnimus. Yiomü opus
me falck cogis ep veteri: we poft | mu Zu 3270B 2.48: Sinit epiflola = |
= IE»
srhnittumrahmung wie auf BI zo. Auf der oberen Hälfte des Blatter ein kreisförmiger
Holsschnitt mit Darstellung von Zuft, Wasser und Erde mit der
der Eca, Darunter Col. a: Sie begint Benefis bat ijvfte bocd: eh | is DE
der fchepnis der werlt: ei des m SIEB (LT > Ban’ aäbaurn MRasp ger
ander vorrede | [] Arheus dar na alfo by dat yrfte bade | et. BU. 4346B
Zypenprobe in Deiateher Gerne E12 Taf in. ‚Proben. der Holsschnitte
träge H, 12. — Die Holsschnitte dı 14. m. 15. Jhh. im German. Musum Nürn-
erg 1874: Taf. 96. 97-
Blessensis, Petrus: v. Petrus Blessensis,
258 BOCCACIO, Giovanni: Genealogiae deorum libri tredecim.
[Coloniae? Unbekannter Drucker c. 1473] 2°
Bl. za rot: Genealogie deorum gentilium iohannis bocatij cerbaldeng
ad | bugonem bierufald er cipri vegem Liber primus incipir feliciter | ui
primus apub gentiles beus babirus fir: || sAwars: [)] Are magnum et biffues
zum nauigiis Äteaturus | ed. Schluss Bi. 2195 Z. 3: libello conficiam.
Deo gratias, ||| Erplicie riij boccacij de genealogia deorü gentijliü fubtiliter
ac opendiofe abbreuiati. bis que | ad cognicdem poemari min? neceffaria
funt reliectis, et Üliquis duobus libris qe de genealojgia deorii mon funt
omiffis, ||| Verfus dihei filueftri fup quindecim Lilbris genealogie deoxü
gentiliü boccacijt || Due naerat terquigs libris boccacius audi, | te Schluss
Pers 17: v50€ terquinaz libris epigräma domicus adbit. | AU zzoaa Tadula;
EIIE antheo lio Pr folio vij | em. Schluss der Tabula Bi. r25aa 2.27: be 3e3io
fie ig Iprig | 31. 1256 w. 126 der.
2126 Bil. 36 Zeiten. Die Tabula in 2 Col.
Hain 3377 (120 Bi, 32 Zeilen?) Copinger 1077. Düsseldorf. Göttingen.
Holtrop 1250. Kloss 774. Proder 1104. Trier.
ge
—r
07 m
2% 90 m.Sin.a d.: Boccij Nomant et Oratoris cleberrimi bi be | con
folatione pbilofopbie,
minentur in boc libro ficur parebir im fequentibus | AL 120 m. Sim. a 2:
O:binajeij Patrici) viri
nentie. |||] Zibri quings de eonfolaröne pbilofopbie Boetij | rbomani confulis
et oratoris fplendibifjimi uns cum omentaris editione | per me TJobans
nem Foelbof de Zubet in fancta cinitste Colonia diligen|ter elabozati
Krplicöt, Anno gratie Millefimoquadeingentefimooctoge-Ifimofecunde, |
Bl. 204 leer,
204 Bi, m. Sign. 38(—39) Zeilen, Text, durch grösseren Dürchschwss aus-
‚gezeichnet, mit dem Commentar abwechselnd. Columnentitel. Typen in 2 Grössen,
Hain 3375. Aachen. Darmstadt... Ennen 189. Gisi 123. Hamburg. Münster,
Olmütls 366. Proder 1052. Er: Trier. Tübingen.
262 BOETHIUS, A. M. T. S.: De consolatione philosophiae
cum commentario Thomae de Aquino. Acc. Johannes Gerson; De
eonsolatione theologiae. Coloniae: Johannes Koelhoff 27. Jan. 1488. 2°
Bl. za Titel: Boecius | De confolarione pbilofobie [/I | cum commento
optimo, || Jobänes gerfon Lanjcelarius parifienfis, | De coufolatione [N
tbeologie, | AU 73 Zeer. Bl zua m. Sign. tj+ Incipit tabula fulper libzos
Boecij de confolatione philo-Ifopbie fecundum orbinem alpbabeti, ||] #«.
Bl. 6aa 2.27: Sinis | Bl. 65 leer. Bl. zaa m. Sum. a ie: Boecij Romani et |
oraroris celeberrimi Libri de confolatione | pbilofopbie. ı omentarius fuper
eofdem | Ineipit feliciter, | ce. Schluss der Prasfatio Bl. aß m. Sign. a ij Z, 57:
patebit in fequentibus. || 4, 82: Anici; Manlii Torquati Seuerini Boelcii
Ordinarii Patricii viri ercöfulis de | „folatione pbilofopbie Liber prim? |
Nieten primü beroicü elegiach, | Anfang des Texter: [) Armina qui quondä
Hudio flortte peregi | Slebilist beu meitos cogor inire mobos | Darmaden
Anfang des Commentors: Pfis Liber Boecij | pıia fi diuifise diuidirur im
anas ptes fm | ponit dnaz libıos partilales ds cötinet. eu. ZI roza Z. 40
der Comm.: eb, iiij, Ofa nude er apta fl’ oculis eins qui eft bfdictug in
feeula feculog. Amen. || Libri quings de confolatione philofopbie Boecij cü
cömento per me | Job’em Eoelboff de Zube Lolonie Liu diligenter ela-
borati Anno | falutis Micecelerpoiij. ho dei [I bei Job’is chryfoftomi
finiüe feliciter, | 24. 7025 leer. Bl. 10a Titel: Job'es gerfom Lancellarius |
Parifienfis > | De confolarione theollogie = | 21. 7035 Colummentitel: Sümas
Im Me,
“= mI »
270 BONAVENTURA: Libri et tractatus. [Coloniae] B[artho-
lomaeus] Dfe] V[nckel] [et Johannes Koelhoff] 1484. 2°
Bi, ra Til: Toactatus fancti Bonauenture | Breuiloquium | Jtinerarius
mentis een en es er
loguium fine | De quattuo: erereitijs beuotors | Lignum vite | Centiloguium
Be pauperum | WEpiftols eiufden eliminans errorem | cuiusdä
ee enbenn Beale 1 ee else gen
dans regulä oibus | in cheifto wiuere volentibus | Viginti pajfus de virs
tutib® bonozuz | veligiofosum | De reducrde artium ab tbeologiä | De tribus
ternarijs infamibus | Erpofitio orationis bominice | De gradibus
sontemplatöis | Laubifmus de fancta eruce | Laudifonug de fancta cruce |
Bl. zb leer, BI, 20a m. Sign. a 2: Incipit breuiloquiü fancti bojnauenture
de ordine minori, || [J lecto genun mea | et. Bi. 59aa 2. 24: tin? ı om?
de? benedict? in fecula | feeulog. Amen» > > > =» || Sinit: bie Breuis
loquiü fratis | Bonauenture ordinis minoy. || DEO GRATTAS + ||
B D, D. || Anno dA m cc. Iprprüij. | 24 506 =, 60 ker. Bl. 6raa
m. Sim. aa j: Incipit plogus Bonaukture | in itinerariüi mentis im deu ||
[) 8 pncipio. primü | pneipiü a d euncte | da ZU 7700 Z. 28: cat omnie
populus fiat fiat = || Erplicit Pe mentis in | deü faneti Bonar
wenture > || DEO BRAUTTAS | Bi. 73% m. 74 ler. BI. z5aa m, Sg. 4 jr
Ineipit paruii bonü vel regime | cöfeientie fancti Bonauentud qd’ | vocatur
vite, | [I Ece defepfi ribi ei | twipl’e dt oftenderd | ec. 24. Saaß Z. 35:
ne, Amen. || Erplicit pud bonü vel regimen | confeittie fancti
Bonaufture gb" voratur fons vite > & m m | BL 825 ker. Bl. öyau m.
Dj: Tneipit foliloguii fancti Bosnaufture de ätuor epercitijs, |
Prologus | [] Zecto genua mean. | ad pr&m dıh noftei | du. BL zroaa 2. 17:
benedict? in fecula Amen. || Erplicit foliloquin Bonauenjture de quatuor
erercitijs. || DEO BRATTJAS % | Ar rrod ker, Bi. ırraa m. Sign. $ j:
Ineipit tractar? fancti Bonasjuenture | vocatur lignü vite, | [I Stifte
erucifieus/ | imo ofirus fü ceuci | e. Bl. zaraß Z, gr: viü p infinita fecula
feculog. ame, || Epplicie teactar? fancti Bonauflture qui vocatur lignü
vite > & || DEO BRATJAS® | BU rarö u. 722 leer. Bi. 12320 m. Sign.
= j? neipit Centiloquium fancti Bonauenture. | [] Tce deferipfi eä | tibi
teiplicitee in | au. 21. 1965a Z. 28: et humor orbind ep Ab? opoitue | et
cerera % | Bl. 10704 m. Sion. a i: Incipit prologus fäcti | bonauenture in
apologiä paupum | aduerf? eoridem calüniatore || [I Onmi legiflaroris |
ee Bl.2520B 2.37: animä meam ||| rplieit Apologia pauperum | 24. 2524a:
Eliminatio ereoris mar/giftri contra vegulam beari Sranci/fei dfio refpon«
dente per feruum fuuz | fanctum Bonauenturam ||| Yinomflato magto frater
bonauttulva eu. Bl z55au m. Sign. ha 2. 4: cufes Vale in domino | r Alis
Kor tl’i lectori Spüm | ee. 32.2585B 2. 42: 1 fingul’ guetib? vfe puintie
faciat] . | 24. 259aa: Sequit veiliffims jdA IEpl’a !Eri-|mij er deuori doctoris
Bonauttulre Fnsinati. d € di AdK vegl’a ı inftiltutio ofm pie er fpiiakit" im
zbo vinelre volttis Er diffiguit bee epl’a in | pro. möotialia ve inferius
patebit | Pıologus | YT hrifto fuo dilecto, 1£, bonauen | tura ac. Bl. 26264
m. Sion. i a 2. r2: lorum Amen. | 34 2525B: fJ vis in fpü proficere ı | «rn.
Bl. 265ß Z. 29: tiä erhiberi, || Eypliciunt. pp. pajfus de virtutijbus bonorum
=?
“ 123»
neinua mea ca Al 5otß m. d. Ba «le Zi 30: feenlorum. Amen, || Jinit
Brewiloquii faneti‘ Donauen | tı. doetoris feraphici x ordis minog |
Bl. 5raa m. Sign. bi m. d. Ba. li: Incipit centilojquin faneti Bonauenture.
| EI Eee deferipfi ea tibi | ern ZU gyöB m. d. Ze. foo Z. 43: lie, que non
fit omniü faluandog || Erplicit Centiloquiüi. | #2. g5au m. Sign. sim. ad. Z.
revir Prologus Bonaluenture in itinerariü mentis in ben, | X? pricipio
peimd | prineipiü ca quo cücte iMuminationes | eu. Bl 1044ß m. d. Be. Tv
2. 42: lug: fiat fiat || Sinir Jrinerarius mentis in de [x | beati Bonauens
ture, | AL. z050a m. Sipn. p i w. d. Be. Evi: shelpit parut bojad ve wegime
Teiii)
> Erpö orönis dnice | Zr: [1 Ater ne Dignitate. qı arpo
eöpofita | ein Al. zrgb m. d. Be. Ep Z. gr: WEpplicit Pater nofter | Zu zr5au
m. Sign. q i u. d. Ze. Cyvj.: Incipit tractatus|lus fancti bonauejture de ängy
feftftatibus pueri Jb’u | [] Om fecun:|dum virog vencrabiliü | et. 24 z205B
m. d. Be. Cppi Z. 24: ci iefus concebat, Uui ca pie, €, || Erplicit tractat?
di jet bomautjrure de quingz feftiuitstibus iefu ppi | @ fuit puer, | ZU saraa
m. Sign. wi u. Bz. Eppii: Pharetes fancti | Bonauenture cardinalis ordinis
fealteum minormm | YT ouerfionis mee | erc. BL zr65ß m. d. Be. CCpvii 2. 43:
ab oibus que voluerit phiberur: || Erplicit pharetra | A. z77au m. Sign.
si o Ba: Tractatus fi Dolnauenture ordinis minog, de paupralte tPi
contra magifteu wilbelmü | «- #4 23658 o. Sign. u. 0, Du. 2. 44: ti ab opa
manualia funt afteieti | Epplicie | 4%. z77aa m. Siem. $ im. d. Ze. CEpoij:
neipit tractat? | fancti Bonauenture qui vocat’ ligni | vite, | [J beifto
er | er. Bl 24448 m. d. Be. CLppiiij Z. 43: Amen, |] Epplicit tractar? faneri
Bonautlture qui vocatur lignü vire | #1. 24500 m. Sign. Bi m. d. Be. Eerpv:
Tneipit prologus | fancti Bonauenzure T apologiä pausipeg aduerfus
eorübt calüniatort | [] Ommi legiflatoris Te] et. BL. 2966B m. d. Br. CElypvi
Z. 39: fequentibus animam meaz ||] Erplicie Apologia paupern | #1. 297.a
m. Sion. © i w. d. Be. EClgpoij.> Ineipir foliloquilum fancri Bonauenture be
quattuor | erercitijs | Prologus | f Zecto genna mea ab | de. AL zrö5B
m. d. Ba, C£rcoi Z. 47: in fecula Amen || Erplicit foliloquium | #7. 377aa
m. Siem R ir 2. d. Be. CLrevij: Sancrus bonautitura ad diam Blanfä reginä
bifpa|nie de vegimine ale, | em. ZU. 37808 m. Sim R ij w. & Be, ECpeviij
2. 29: eft deus benebictus im fecula. Amen || Sinis, | 34. 3783a: limiatio
errors | magiftei contra vegulä beati francifci | dio refpondente p feruü
fuum fancrü | Bonauenturaz || tu. 24. 3240 m. d. Zr. CCLiiij: in fingul’
eöuteib? wie puicie fachar). | Sequitur veilifjima jdaz | epiftola Erimij | et
deuoti doctoris Bonauiture pnolmiati, que € äfi jdä regula et ifituts |
oim pie et fpüaliter in po viuere vollentiü 1Er diftinguitue bec epiftola 1
gro. mdoralia vr inferius patebit | Prologus | VI rho fuo dilecto. ıE, Bo-
naudtura | rw. Bl. z27aB m. Sim. 5 3 u. d Be. ElCvii Z. 40: feculorum
Amen | 21. 3273a: (I vis in fpü gfick ı boe | ei. 2. 35r7au m. d. Z, ClCpi
2. 33° veuerentiaz erbiberi || Erplieiüt er. paffus de virturib? | bonorum
religioforü | 32. z3raß? Sequitur eiufbes | venerabilis boctoris beuoti
Bonarluenture libellus de veductione artiü | ad rheologiam. | u. 27. 3348a
m. d. Be. ECLrüij Z. 72: in fecula feculog. Amen ||| Seqwitur eiufdi | venera«
—_—
= BI»
prima | etc. BU. 2855 m. Be, CLXX 2.38: © iEpplicit ps byemalis de tpe, |
Bl 785aa m. Sign. y m. Ba. CLXXI: ncipit fcd’a ps bie-Imal’ beruiacij [/J
es de fetig etc. BL 27568 m. Bi. CC 2. 25: Ab omnitendtis lau-|dey: ı clericog,
oculorä releuamen | marimi nec nö animan. fideltü fallutes biemalis brewis
sch; P8: fum-Ima lucubiatiöe correcta: fupfluis | quibufdä veiectis: x necefe
farijs Albufsä addiris. Per me Sermäna | Bügart. de Ketwich Lind
Colofi, | ibidE in Ariquo foro eregise eregiöe faneti | Martini maioıie morante,
Sm sn Juin ana iM. Gnemeimo Epic fc | Bu 21600
mal, Die |. . Bl. 28988 m. Bi. CCLKXIN Z. 38: Deo Gracias, || Erplicit
»s eftiualis de tpe. | BA 29000 m. Siem. Ro. Br. CCLXXV: ncipit pars
itiuallis de fancris p qua pomumt alig no-tabilin ee. Schluss BL 3816RB
m. d, Be. CCCLXVIIL s444 CCCLXVI 2.5: Deo Gratias | Ad laudem 2 oms
nite-Inentis gloriä, ta fenü öz iunenum | in oculog, veleuame geatiffimus: |
Yieenö longe plus ad nouicion, er | quorüliber aliog. beuororus boras | funs
eorrecte fine quouis mentis | faftidio lege volentiü veilitatez. tü | müer?
pafjim p libei totü. ps. af. | er äbufliber alijs addir? meris dujbierare
tollire: rü tirmli paffim in calpite pagine cuiufliber pofiri vinz | indicät.
Sub geatiofiffimo neens | illufeiffimo dfio: dio Sermäno | de baffin.
Arhiepo Coloi. Anno | ei9, pri. Per Sermannü Bügart | al’s Stoutftey
de Renwich ciuem | Colon. ibiv€ in antiquo foro babi-Itant€ in oppofiro
feri martini ma-jioris qd’ teutonico fermone nomijnär Tjo dE wildE mäne.
Breniarijum fin facrofere ecel’ie Coloh ma-Jioris Hfuerudind: eractifjima
dili-Jgentia cura x ftudio: lin grojfa et | oculis piocada, impzeffum
reui-/fum emendatügs, Anno a natiui-jtate fi Millefimo ängentefimo | qui
tüc ann? Jubile? erst In vigillie pentb’. Seliciter ofummarü eft || ] =
Dalete : valeant qui nos male | viuere optant. |
387 BU, m. Blattz. u. Sign. 2 Col. gr Zeilen, ‚Colummentitel, Typen in 3 Grössen,
Köln: 2 unvollständige Exemplare.
286 BREVIARIUM ecclesine maioris Leodiensis, pars aestivalis,
Coloniae: Ludovicus de Renchen 12. Mai 1492. 4°
Bl. ra Titel: Pars eftiualis bzreuirjartj, ecclefie maioris | Keodienfis |
Darunter ein Metallschnitt: Salvater mundi, Bl. 16 ler, Bl. za Kalendarium :
Tan prima dies ı feptima fine timerur, | Januarius baber dies rırj. Luna
BAR | et. Schluss des Kalendariums Bl, 7b. Bl. 8a leer. Bi. 85: ©xbo feu mobus
obfernandi [/7 in ecclejia | Zeodienfi tempore jnterdieti. | ein Z. 23: terefje
diuino [/J officio, et cetera. | 3. 9ua m. Sim. a 4: A Düilcis diebus nuita ]
tor. Venite erultemus | dio, Ps. Denite, Pfalm?, | bi£arus | vir ä
nö | abije in | coufilio [/J | impiorü | er in via | percato | «ie. 41. ägaa m.
Siem Lj: U Incipit cöe feög. de apolftolis, ei. ZH zraba Z. 32: manis
defedar infidije. p | ZU. 2726 ker. [Schluss jehlt.]
2 Col, 32 Zeilen, Typen in 3 Grössen,
Copinger 1287. Kloıs 1331. Köln (Fragment). Procter 1268.
g*
ed |
“10
prefentis, | AU 32aB und 326 leer. Bl. 330: Text von Holsıchnitiornament umgeben,
wie in der wwertniederdeutschen Ausgabe der Kölnischen Bibel, Col, a: [] mne peccatüi
| ve dieit brüs | Auguftinus cötra | fauftü eft dietü wel | ie Schluss
Bl. 358ba 2. 37: vegnat beus p omnia fecula feculora Amen. || Infignie
notabilifas cöpilatio: baub moldien cuigz flarui conferens, omne genus
viciorum fuis cum fptbus claviffime enidentergs | eradicans, ob id non
immerito deffructoriuz | vicdeum nuncupata a euiufda fabrilignaci; fillio
mapimä& ad ecclefie veilitarem Anno jrap« | collecta. de nouo per me beneich
quentell Cojloniei incolam eractiffime correcta. ac fümo | fudio impreifa,
ad Iaubeın füme monadis pPldie nonas mayas anno. #80, finita | 21.359
und 360 ler.
360 BI. m. Siem. 2 Col. (52-) 53 Zeilen, Anfangszeilen in grösseren Typen,
Colummentilel,
Hoin 649. Ennen 286. Kloss 1271. Mes 136. Pellechet 434. Procer 1242.
Der Name des Verfassers ist noch unsicher. Nicht Alexander de Ales, Vel.
‚Histoire litt. de la France XVII, 322. — Alexander Angliaust
368 DESTRUCTORIUM witiorum. Coloniae [Ludovicus de
Renchen] 16. Aug. 1485. 2° maj.
Di. 1a Tal: Summa que Defteuetorilum Viciorum appellatur, 24 26
ker, Bl. 20a m. Sign. 0 He? Tabula opendiofa fm alpbabeti ordinem opis |
prefentis Deftructorium viriog, intitulati, diligen|tia denuo fingulari cors
recta.| ei. DU zraa m. Sign. c, ülj. Z. 52: octauo sc, || Erplicit tabula. ||
Sequitur capitulario buius Libri. | 2%. zzaß: [] Ste liber qui deftrulcrorium
vitiozum nuncupatiie octo parites Htiner principales, er. Bi 268B 2. 49:
Finis capitulationis buius Libri, | 3%. 2700 m. Süpm ds je: INN Mine
peccatü vr dicit bealtus auguftinus cötea faulftum eft dictum vel factü vel
arupirum orea lege dei | Schluss DI. 2030B Z. 74: gnat deus per omnia
fecula feculog, Amen. || Infienis notabilifaz compilatio haus modicum
cuigz ftatui conferens | Omne genus vitiorum fuis cum fpeciebus clarifjisjme
euidentergs eradicans, ob id non immerito de/fheuctorium vitiorum nun
cupata. a cuiufdan fabzillignaris filio. marimam ad ecclefie vrilitatem Anno
| MI. ccec. rrip, collecta. de nouo Colonie epactiffime | comwecta. ac fummo
Rudio impıefa. ad laudem fum|me monadis, rvij. Balend", feptembris, Anno
domilni Millefimo auadringentefimo octuagefimoquin|to finita. | 24 2038
m. 294 leer.
294 Bl. m. Sion. 2 Col, 59 Zeilen. Colummentitel u, Anfangsseilen in
grösseren Typen.
Hain *650. Enmen 406. Göttingen. Pellechet 435. Prag, Procar 1276,
Strassburg. Wien. Zeiler 23.
Dialogus inter clericum et militem :
v. Disputatio inter clericum et militem.
Dialogus creaturarum: v. Nicolaus Pergamenus.
“= 9 *
vnd ewangelien du-jech dat ganıje jair mit yr& glocift | des fondaichs, Im
jeie uns beerd | Dufent vierhundert nuynond-Jachtzich vp den zyenden bad)
sermonen durch dat gantze iaer. Collen: Herm. Bungart de Ketwich
epiflel. 90 eh etc Capitel. | Sratves. feietes gr bora
iä | nos de fomno furgere. | [J Röder wift dat | nu die ve ya vä | dE Hlaif
vp go | flain. wär nu | ei. Schluss Bl. 206aa m. d. falschen Ba, CEVU 2.3:
von fynd fchat nume vi alde, | Amen. || ier enden fijc) die Huälgelia und
= }
domini. Mi. CELL. reviij. Dp | fent Thomas des beyligen apolftels auent 1,
| 21 2068: Bungarts Druckerseichen mit der Inschriftz Bebwudt in Collen op
dem | AldE mart, 90 dE wylld& man F dem bügart. |
206 Bil. m. Sign, u. Blatte, H-CCVIH (d. Z, CC ist ausgelassen),
2 Cal. 37 Zeiten. In der Passie uns lieuen heren Fhesu erifü d.h. Bi. 97 af.
befinden sich 17 verschiedene Holsschnitte, davon 7 doppelt gebraucht. Typen in 4 Grössen.
Cofinger 2340. Ennen 398.
408 EVERARDUS de Amorsfordia & Johannes de Nurtingen:
Commentaria in libros de coelo et mundo Aristotelis cum textu
eiusdem. Coloniae: Henricus Quentell 15. Aug. 1499. 2°
Bl, ra Titel: Commentaria lilbrog de celo et müdo Nreftotel’ | iupta
viaz venerabilis domini | Albertiz x pcefum mgeög. vegejtiü Colonie in
burfa Zaurätij. | IN LAVDEM MAGNI | Alberti ad vrbe Agrippinäfem | Ro.
Langius | Aurea que retines felix diademata regum | Agrippina rubens
fanguine Gerionis | Virgineos oftri calathos & Elia [eruans | Magnü hunc
1n*
MO
4
“= 105» I
: 7] Om fit necejfarhum | a. Bl. 548B 2. 52: nit cömenti libti
porn Er fequütue | Larhegorie, riftorelis. z&, | AU z5aa m.
+7] Jeca Tati-Ine pbicas
. 136@B 2. 8: 1Et fie finitue Fiber predicamentog | Nreftorelis. | 41.7365
Bl. 157a m, Sign. Wi, Columnentitel: Ser
! ızyaa: $ Oima | € cöpojjitioni cötin|gens jimplisjei et inuaria|bilt effens
\ee Bi 2680B 2.14: Wr buic operi finis imponitur de quo fir bene
u feeula feculog. intemerate virginis | Marie filius Tefus chriftus
EDER Bl. 169aa m. Sign, ai: [J Rimüi oporjtet cöftituere
nor | er quid verbum, poftea | quid negard. ı affirmajtio, ı enüciatö.
rat, | te et PmP Liber piarmenias | zu. Schluss Bl. zrröß 2.37: gem
bhabent contrabictionis ze. ||| Commentum Libri peri bermenias Areftojtelis
fimilitee : alioum librorum vereris ar-|tis ftudiofe er diuerfis doctorum
dieris mapilme er feriptis venerabilie a enar
Hu
3
6
Nee!
feliciter. Anno M ccec Irppvi. | AL 222 der.
212 Bil. m. Sign. 2 Col. Text: 4446 Zeilen. Comm.: 59—54 Zeilen. Typen
in 3 Grössen. Columnentitel,
Hain 8354 8356. Berlin. Brelau UB.& StB, Düsseldorf. Köln. Krakau.
Procter 1286. Stuttgari KB. & KHB. Trier. Wim,
439 GERARDUS de Harderwyck: Commentum super veterem
artem Aristotelis cum textu eiusdem, Coloniae: Henricus Quentell
23. Dec. 1494- 2°
Bi. za Titel: Cömktraria in ifagogas Porjpbirij pbenicis p Aniciü Mar
Inilium Seuerinü Boeriü virh | clariffimü in vomand linguas | rraducras
procejjus aymmafıj | laurätini Colonidjis cötinttia | ad laubE fupbenedicte
teinitas|tis. chriftifere virginis Marie | nec non gloriofiffimi confeffosris
sieronimi diuinorum coldieum interpretis incipiunt | Zi rd ler. Bi zau
m. Sion. AU ij: CE) | rca initiü logice veteslris, Er primo circa ifagogas
Potpbirij moudda funt Adam dubia anteäs ad teptü procedaf Buog, primü
efb | ae. Schluss Bl, 158aB m. Sign. DD ij 2.137: fio ad obiectü. 1Er fic finit
fecndus liber peribermenias || Commentarijs totius veteris logices in
Lolonien | acadbemia er cömentarijs magni Alberti per wir fludioljum non
minimis laude ac bonore dignä Artiü optimajrum magiften. in facra quoay
pagina licentiatus magiftg, | Berardum bevderwiccenfem, in eadem laubas
bilitee verigentem. elucubratis fuprema manus Anno Millefimo | quabeins
gentefimo fuper ocrogefimum ferto appofita eft | Yui e mendis quiba fentes
bane £/I erepti x priftine fue veriltari vejtirti, nönullis 'etiam fupfluis
recifist x necejfarsjs | vbi pıo lucidiori intelligentia opus vifum fuit adiectis,
p | boneftum ciuen Agrippinen. Lolonie »Senrica quentel | vuefis Anno.
M. cecc. peiiij. Impreffi. deeimo calendas | Januarias ad finem defideratus
funt perducti De quo | fit benedictus intemerare virginis fllius cum ommiba
13"
= 21 >»
Gerifon cancellarij Patifienfis | LJ Aetes oıationis | quot fit. Deto, Que.
cognitio fubljtärie. a. 24. oa Z. ro: vbi vera z ererna fine gaudia |||
Erplicit donatus morelifatus | egregij doctoris magiftri Jolannis de Berfon
Bl. 705: Epiftols Abagari regis ad | faluatorem
Vdas iacobi qui | et. 2.25: = Dominus aüt in bec verba
1
‚il
F:
i
ig:
Hi
ij
dus ph’s | etc. Schlurs Bl. 138 Z. 78: | Ouid eft qd’ boiem laffum
Zuerum. || Finie ifte libellus iam primo |
Tolonie impıeifus. | Au zga ler. BL rgb Holsschnitt: Maria u,
H:
E
ı
E
5
“
.
j
455 GERSON, Johannes: Monotessaron seu concordantiae evan-
gelistarum. [Coloniae: Arnoldus Therhoernen c. 1474] 2°
Bi. za rot: Probemium feu prologus in cöcorwdancias euägeliftag. Lolr
lecras | per venerabild magifig iobänem Berfon Cäcellarium parifien is
inejtitulauit monotefferon aut vnum er quatuor | [] Wangelium latü ejfe
et magnum er rurfug concifum, | eis Schluss der Provmiums Bl. 20 Z. 18:
venirim? [) ad iMud onich Hbü qd’ erar in pricipio apud deum, | Prologus
| CI Wägelicas (/] canones opofuir. 1EZufebi, Lefariei in greco de es
jronim® ««. Bl 25 Z. 22: ofbus ing b’ er nüic er iugif deambulans aio. Dale
frater. | Probemium fuper vnum de quatust cuiP | titulus effe poteft teten:
monum vel | monotejjeron. | [I Yü ep äruor euägelijs conponere diuinus
aperuit Aug qui Libro | we 4% 3a Z 25: rum plurime funt tätümodo
vocales videar fi cor babeat ad ill | [) abula cötinens. 110. Aubricas: |
ee. Bl.6a 2,14: 10, Edupir aür eos foras. L. 08. R. 16, I. a1. finis,
funt libros | 31 64: ec et tabula cöfluens|tina pma anno dnt ıear® | fcä
Per & fi feire volueris | er. Daneben die Tabula in 6 Columnen. Bl. za ker,
Di. 76 rot: Lirca leürä iftacı cöcordantiag Popere cöfiderädum eft & Irä,
m |. 2.78: tas inter pücra: er fie babebir uni orinuü enägeliü ofum
euägeliftag, | #1. Sa rot: Prima pars principalis de orgine ı ingrefu epi
Et prima de etersjna crifti generatione iobannis primo | schwarz: XI pricipio
erat bbum er bbum erat apudb demu [sic er deus erar bbum boc | ec.
Schluss 3.585 Z. 28: per fingula nec ipfi arbitcor müdü cape eos d feribedi
14"
HEH
Eu
Ill,
Sir
Ei
&
il
Pi
a
BE
ı
bi
:
i
|
;
Berlin. Copinger 2718. Ennen 128. Holtrog ar. Kloss 1926. Münster.
Prodor 915.
Bi. 1a Titel: Befta romanoy | Zi. rd der, Bl. 2aa m. Sim. aije: Er
geftl romanoz. biftorie notabiles | de virijs Hrutibufaz tracrätes ci applica
|tioniba moralizatis ; mifticis Incipiunt | feliciter Tapitulum Pmum.
Amen ||| 2x geflis vamanoz. [7] cum pluribus ap|plicatis biftorije. de virs
tutibus ı vitijs | miftice ad intellectum tranfumptis Kelcollectorij finie et
feliciter, |] Item tabuls prime fequens ponit rifeulos ı numeri oim
eapitulog im boc lilbello contentorum. || zu. 329658 2.29: Wppliciumt
tituli omnium capituloum | de. 24. 970 m. Sin. q i. Columnensitel: Tabula
alpbaberica | «ww. 21. soröB 2.7: Eypliciune due rabule fine duo diresjerorie
contentorum buius libelli. p qualrum primä vnicuigs capitulo poteft
debitus verus ı ordinarus tiruslus cum numero fuo, Per fecundam vejro
alpbabetice ordinaram cito inueniunt | puldta ı plurima erempla que
fperfim [/] | in fingulis eapitulis x in eorundem erpolfitionibus jiue mora-
Lizationibus contis|nentur. | 24. 702 ker.
2102 Bll.m. Sin. 2 Col. 47 Zeilen, Titel, Columnentitel w. Anfangsseilen in
grösserer Schrift,
Hain *7740. Berlin. Bonn 408. Wolfenbiitel,
Gorichem, Henr, de: v. Henricus de Gorichem,
Gorran, Nicolaus de: v. Nicolaus de Gorran.
Gouda, Guil. de: v. Guilelmus de Gouda.
won
ebomone [/J ecdie veburiffent | 34 94: Jneipit epiftola qu& s
apoftota 1.7 ba-Jbilonion Soldanus fanctiffimo in po patri ı dfio nolftro
dio Pio dinina pu.dentia-pape fecndo mifit. | [] Obannes foldanus nuper
rhianus. Affinis | ee ZA 08 Z. 23: getefimo quinägefimonone. Regni
aür noftei. pri. | Ypiftola vefpsforia Pij ad Soldanü. | [] Jus eps fuus
Fuon dei, cultor omnipotätis ı | #« Schluss Bi. 12a 2. 28: noftei anno
fecundo | BL. 126 ker.
22 Bil. m. Sien. 36—37 Zeilen. Type 2.2.3.
Copinger 2951. Göttingen. ‚Procer 1231.
Zypenprode bei Deiateko, Über Inkunabeinkatalogisierung in Sammlung bibliothekre.
Arb. X, 5. 179
544 HEES, Johannes: Itinerarius a Jerusalem per diversas mundi
partes... [Coloniae: Cornelius de Zyrickzee c, 1500] 4°
Pij pape ad foldanum. || Joannis prefbyteri mapimi | Jndorum er Erhiopum
dh:iftianog, Impatoris x Patriarche | HEpiftole ad Emanselem Rhome guber:
naroıem de viru ı molribus ndorum,. deas eius pordria diuitijs er epcels
lentia || Tractatus Pulderrimus de fir er difpofitione velgionum et infus
larum totiug Indie necinon de verum mirabilium ac gentium diuerfitate, |
Bl. 16 ker. Bl. 20: neipit Jtinerarius Johan|nis de ssefe prefbyteri tras
iectenfis diocefis a berufalem p disjuerfas partes mundi. | [J Vino dfi,
Mm. ccc. Ipppig. ego TJobänes de befe pfbyelter ee. Schluss der ganzen Drucks
Bl.216 Z. 21: to alia vecitat Plinius mic« |||] | Erpliciunt duo tractatuli
de mirabilibus verum x flat tositius ndie ac principe eorum prefbptero
Dobanne | 21.22 ker,
22 Bil. m. Sign. 36—37 Zeilen. Typen in 2 Grössen.
Hain *8535. Proder 1497.
545 HEES, Johannes: Itinerarius a Jerusalem per diversas mundi
partes... [Coloniae; Cornelius de Zyrickzee c, ı5soo] 4°
Bi. za Titel: JTineravius Joannis de | sefe prefbiteri a Iberufald
deferibens difpofitdes | rerrarüi infularum, montiü er aquarum, ac etiam |
quedA mirabilia er pericula per diuerfas ptes müjdi contingentia lucidiffime
enarrans || Tracratus de. r. natisibus er fectis chriftianog, | Epl’a Joannis
foldani ab piü papam fecundum | Epl’a vefponforia pij pape ad foldanum
| IOannis pzefbiteri mapilmi Indbog. et etbiopü Fhianon, Ipatozis [/] et |
patriaeche Epl’a ad Emanuelem Rhome guberjnatoiem de ritu er moribus
indorum. deg3 eius | porentia diuiche et ercellentia || Tracrarus pulcherrimus
de jiru er difpofirione | vegionum et infularum totius indie Tiec nom de |
rerum mirabilium ac gentium diuerfitate | 34 78 der. Bl. 2a: Tinevarius
“249°
Miperatoriä | Soc probemiuz diuidir: | in quaruo: partes, Pri|eu Bi 74B
2.39: bor improbus omnia vincie. ||||||I| Seawitwr Iectura domini Seneilci
de pire fup Injtiruris, | 3% Sea: De Juftiria z ine ||] ©bmiffo pbemic;
quod ftubio
infirurionum. | De iufticin et inve, | ee ZA 2240B Z. 18: De publicis
iudicijs, ||]]| epnlicent subehe Nie: 151.090) ir
224 Bil.m. Sign. 2 Col. 39 Zeilen. Typen in 3 Grössen.
Hain *gorz. Bonn 528. Breilauw. Horvätk 836. Klo 3329. Wolfenbüttel,
@ Da der Druck einen Titel kat, ist er vielleicht noch eitwas später zu selzen.
554 HENRICUS Samariensis alias Septimolensis: Liber ele-
giorum, Pauper Henricus inscriptus. Coloniae: Retro Minores 3 1. Juli
1497: 4°
BL ra Titel: Biber Blegiog Serici Samaridjfis: alias feptimolenfis
(qui vulgo | Pauper »Zericus inferibit Ad epm | $lorentini) Docroris äppe
eeleberrimi De miferole aray defolator. philofophica faluberrima „follarde
Lötinds quattuo: libros partiales 1E. | BL rda: [] Ste liber total’ pncipali
fun | dinifise diwidit in ättuor lirjbios ptiales. etc Schluss der Prasfetio
Bl. 158 Z. 44: tari vocabula ignora fine difficilia. | 2U 2a Text: [] Vomodo
fola feder pbitas | flet er ingemit aleph | Sacta velut vibua que prius vpor
erat | et. Schluss Bi. 186 Z. 9: Yiuentis melior $ mozientis amor ||| Epplicie
libee elegiog, pauperis »senjrici mille verfus complectts mprefus |
Eolonie retro minores Anno dominice | geniture, HT. ccec, revij. Vltimo
“|
el m. Sign. Die fraefatio in 2 Col.: 44 Zeilen. Text: 27 Zeilen. Typen
in 3 Grüssen.
Hain *8431. Bonn 529. Dresden. Göttingen. Holtrop 304. Münster. Prag.
555 HENRICUS de Vrimaria: Praeceptorium seu expositio
decalogi. Accedit tractatus de operibus misericordiae, [Coloniae:
Nicolaus Goetz de Schlettstadt? c. 1475] 2”
Bl. rea: Preceptoriü egıenij "profefoleie facre theologie ordis beati |
auguftini magiftri b&vici be vrilmaria | [] I vis ad virä igeedi | ferua
mandata Malehei yir. In verbis | eu. 24. 36B Z. 35: Yiö Heupifees vrort
propf tui | 24. gaa: Primum preceptü | [] Rimü preceptü. Yion | adorabis
deo8 alienos | Md’ qusdE [ri] Feeptü crif | ein Schluss Bi Bz6B 2.33: pecm
morztale {3 poci® veiale :& | Er fie € finis | buius Libri, | 2%. SFaa- neipir
bie Tractarus | De opib> mifericordie || [I Pera mifericordie cor|palia funt
fer Primü | ec. 21, goaa 2. 76: corbiam ı€, | Seätur de opib> mifelricorbie
fpicitualibus | [J Pera mifericordie fpüjalia meliora funt et no | mc Schluss
* 23»
ey Bl. 1a leer. Bi. ıba: hie eg en
memb:a. | Seätur plog? in eofdE, | [I] Nudate dm im | er« BL. 228 2.28:
{Ane 1piciple fmenG | 6e fanala Pmo Mathe 1er Shhır BU TSEEB Zu:
äre Zrpliciie Sermones pinotabiles
SCHE anal arg a im Dh me
Imneipit vegiftg, bieue b9 | opis fm ordine alphabeti: | ae. ZU 23968 2. gr:
cia Bm pcs I EPRE Sraen Vo De er Ze
240 Bil. 2 Col. 35 Zeilen, Colummentitel.
ne Ennen 107.
Pl: Promftuarium exemplorum secundum alphabeti ordinem. Bl. ra Columnen-
tel: Jueipit pmptuarin difeipfi De Nbflinentia. | 24. zaa: Incipit
plog? T pmptualriü epäplog. difcipuli fm ordiez alphaberi = || [I Tile x
erpebieng | et viros pdicaltores feu predicalcönis offitio dediltos ai. Z.43:
feculoıum. Amen = | Sequitur capitulü de X. | 21. aß: Seater qui abftinuie
* cijbo vfaz ad terriaz vfgz ad fer|tä ı vfaz ad nond, 1Erd, B. | Abftindria
| 2) Egitue i vitafpatg | er. Schluss Bl 76460 2. 4: dire ibidE, finone. c. T.
| »Erplieit liber pmptuarij | eremplog. || Jneipit tabula pmptuarij | erfplog.
55 ordine alpbabeti, | «w. BL 17458 Z. 25: coni. D. v, || Erplicit tabula
Pmptuarij | eptplog f3 o:binE alphaberi, |
174 Bil. 2 Col. 35 Zeilm. Type 2. Columnentitel.
Copinger 2931. Düsseldorf, Ennen 108.
P. IV: Promfiuarium de miraculis beatae Marine wirginis. Bi. 2a Colummentitel :
Erempla Promptuarij. De miraculis br& marie. | 32. zaa: Incipir plogus
in pmptujariü difeipuli De miracul’ br& | Marie virgis, || [1 D Iaudem bei
olpojtentis ch fepe Feitältur mideula que p | Z. 27: de dignifjiä diei
«€ meruifti. || Impateici [b’uenit maria T | marimis anguftijs. rem|plum.
primi. || [I Dit gdas Romans | ae Schlus Bl 346a Z. 3x: tie intimatı
bominibz :&, ||| Zyplieit opus difeipuli, De | miracnlis bet !Maie virgis. |
DI. 345B: Incipie tabula eremplog, | ei. AL 36aB Z. 26: feriptum WErems
plum. c. ||| "Erplicit tabula eräploruz | in trastaculo [se] de epemplis glolriofe
virginis male otenton. | 27.365 leer.
36 Bil. 2 Col. 35 Zeilen. Type 2. Colwmnentitel,
Copinger 2933. Düsseldorf. Ennen 108.
564 HEROLT, Johannes: Sermones de tempore et de sanctis
cum promptuario exemplorum et de miraculis beatae Marige virginis.
Coloniae [Ulricus Zell] 25. Mart. 1477. 2°
PT: Sermones de tempore, Blur leer, Bl. 2aa: Jneipit tabula pfitis opis.
LI Bftinteiä fuare in | w. Schluss der Tabula Bl. goaa 2.75: 1 ea cons
fiteri 28, || Erpliciüt inbibicönes a | cömuntone tepe Pafıhe. | 1. z0aß
“27”
regiftrü bteue buius opis | Al 337700 m. Sim. Di: ee
piomptuari erems|plozum bifeipuli Fin ordine eg [1 Tıle et erjpebite
et viros Plcaröjnis officio Poiros ae. Bi. 46a 2. 30: Darm
ertplog, | difeipuli erplicit. | ZU. 4,560: neipit tabula pmptuarij er&plosu
| difeipuli er 32 422aB Z. 45: Tabula pmptuarij eramplen Difeipli | fm
ordine alpbaberi erplicit, | 27. 42260: Prologus in pmtuariü [7 difeipl'i de
misvaculis beate Marie oginis incipir | [I D Iaudt dei | en BU 4380B
Z. 38: Sinie Serge difcipuli de miraslculis beate Marie virginis |
Bl. 439a0: Jneipit tabula pmpruarij we. BL 43958 Z. 32: Sinie opus purile
fimplicib> eurä afay. | gerentib>, p venerabild x deuorum Jobä-Inem bevolt
faneri Dominici fectatord prolfeffum de tpe ı de fanctis cuy pmptuario |
eremplog, araz tabulis fuis collecen Difjeipulus nücupatum. mptejfum
Loloeinie. anno a cheifti narali Yonagefimofecnldo. fupıs millefimi green
centefimi | Aaus deo || Allegationes | abbıeuiate in peedentibus fermonibus |
pofite, | ie. Schluss BL 440aa Z. $r: principiorum. | BU. 4408 er.
440 Bil. m. Siem. 2 Col 51 Zeilen. Columnentite. Typen in 2 Grössen.
Kolmar. Krakau. Schachinger 433 (defekt),
Hese, Joh. de: v. Hees, Joh.
568 HEYNLIN de Lapide, Johannes: Resolutorium dubiorum
circa celebrationem missarım oceurrentium, Coloniae: Henricus
Quentell 1493. 4°
Bi. ra Titet: Refoluroriü dubiog civca | celebzationem mijfag. oceurren-
tium, per venerabilem patrem dominum Jobänem | de lapide boctorem
Theologum parifienfes. ordinis Larjtufienfis, er facrorım canonum probas
torumgs doctorum | fententijs diligenter collectum | Darunter ein Holaschmitt:
Lehrer mit 2 Schülern u. d, Inschrift: Mccipies ete. Bl. rh leer. Bl. 2a m. Sign. @ij:
Colummentitel: Summariü operis | Subfequentis operis in quo dubin circa
mijfarum cele|brationem occuerktia pertractant diftinetio. cum fumma-|rio
in fingulis partiba otentog, erpofirione | ee. BL. 5a 2.38: Zinis fummarij |
BL. 5b: neipit tracrarıs dubior ac difficultarü circa officium milfe ı ea
que | ad debitam eiufd® celebrationd eriguntur freäntius occurrentiü, jupta
falrom canond oftitutiones. pbatorigz boctog, firmiores atqy tutiores
fens|rentias vefolurosius | ae. Schluss Bl. 24a Z. 43: cum pie ı fpü faneto
diuie z vegnar in fecula feculon bidicrus, Amen | Epplicie vefolutoriü
eirca celebiatione miffag, occurrentin | Impffum Colonie p Senrich Onentell.
Anno di M. ccec. geil. | 24. 248 leer.
24 Bil. m. Sign. 45 Zeilen, Colummnendite! u. Marginalien. Typen in 3 Grössen,
Bonn 548. Copinger 3495. Köln. Stuttgart KöB. Trier. Zedler 368 u. 420
569 HEYNLIN de Lapide, Johannes: Resolutorium dubiorum
eirca celebrationem missarım occurrentium. Coloniae; Henricus
Quentell 1493. 4°
Bl. ra Titel» Refolutoriü dubiog circa | celebration? miffag, occur|vens
tium, p venerabilem patrem dominum Tobannem de | lapide dortorem
ı7
a
= a0 =
in diuerfis locis buius volluminis. | Prologus || LI Voniam fi-leur dieie
yfidosus in Libro | er. AH 2af 2. 20: capitulis diuerfis || seven
te. Bl, 125B m. Sign. bs üij. Z. 43° Sinit tabula, | 31. 30a: Jneipit prologus
| fuper legendas fancton quas collegit in | vnum frater Jacobus
Blgmasseife er erden. [ib] "Il Sin giolepus | 20
Bu
m. Sign. En ETacE Kpea | er ana me
‘Er primo de feftinitatibs que oecurs|runt infra tps renouationis, qd’ repfitat
| ecclefin ab aduentu vfaz ad natinitatem | dbomini. | Legende prima,
U | De aduentu domini. | [) Duentus dolmini p äruor feprimanas | ec.
Bl. 26300 m. Sign. Ms iij. Z. gr: feculorum, Amen, || Explicit legenda | loms
bardica Jacobi de voragine orbinis | predicatog. epifeopi am: 1}
Di. 263ba: Sequuntur quedaz | legende a quibufdam alijs fupaddite, «Er |
primo de decem milibus martivum | CLXXVIN | [) Emoria et pafljio
fanguis eius. || Eppliciunt quoleundam fanctog legede adiunlcre poft Loms
bardicam byftoriä | Impreffe Colonie Anno domilmi. MT, cecclreev. |
BI. 304 leer.
308 Bil. m. Sum. 2 Col. 40 Zeilen. Anjangsseiler in grösserer Schrift.
Berlin. Bodimann 56. Copinger 6442. Holtrop 341. Köln. Proder 1277.
Wolfenbüttel.
Facsimile: Woolley Focsimiler [7 4]
625 JACOBUS de Voragine: Legenda aurea sanctorum seu
historia Lombardica. Acc. Usuardi martyrologium et Augustini sermo
de offerendis oblationibus. Coloniae: Johannes Koelhofi d. V, Jan.
1490. 2° _
Bl ra Titel: Lombardica biftorin que a | plerifas Aurea legenda fanlctorü
appellatur || Item | Martprologiü Vfuardi molnadhi ad Rarolum magmım |
Bi. zb ker. Bi. 200 m, Sim. alj: Incipie tabula fur|per legedas fesn. fcd’z
o:dine alphaberi | collecta, au ZU 1248 m. Sign. b iii; 2.35: Sinit tabula
feliciter | 54 z3=a: Jneipie prologus | fup legtdas fesg je collegir T vnü
frar’ | Jacob? de voragine natione Janutfis | ordinis frateni pdicaton. | []
Yıiuerfü t&pus | pfitis vite in quatuor diftigwiltur, ai. Bl r3aß Z. 20: HEps
plicit prologus, | A. 7350: neipiune capitula, | u Bl. 46a Z. 20: Se:
quütir feftiuitarltes et legende adiuncte poft biftorie lö-|bardice finem. | «2.
Bi, 1468 Z. ar: Viota gb’ Adbitiosjnes b’ pofite nö babent in loco fibi
abnors-|to Difum eniz fuit vrilius Martyrologium adiigere p abdirionib?
ilis. «de. BR. 15aa m. Sign. ci: Incipit legeda fen. | que lombardica nominat
biftoria Be Hlmo de feitinitarib9 | occuerüt infea re-|pus venouarionis qd’
reprefentar eceleljin ab aduentu vfaz ad matinitatez dA. | Legende. Prima
U || De aduetu domini, || [) Duene? dor/mini p ätuor feptianas | agit «w.
A
“297 »
655 JOHANNES de Fabrica: De indulgentiis pro animabus in
purgatorio. Acc, Nicolai Richardi super eadem materia tractatus etc.
[Coloniae: Johannes Koelhoff c. 1490] 2°
Bl. ra m. Sign. Mi: Tractatus cöpofitus per Reuerfdi mgem ntın Migem
Tobänt de fabrica Ordinis fraten Minog. ne pagine Vene
fchola regentem fup declaratione | Indul-
pop
feis eligit aut pmotione clarus efficit Symmach? | «ic ee
Sin. A ij Z 5: quod verum eft impugnare | Tractarus
reuerendü | magtm nofteum a Fre Ban ge
famofiffimum | jecular® fup radE ma T vniuerfitate pictas
ae ee a ne a re
eritibus poffit. p3 | « Schluss BL 5a Z. 78: fandi thefaurum qı nö funt
fponfi eceie: fed cuftodes | Sequitur vefolutio funmme Antonini arlchiept
flozentini, Anthoninus in prima parte fum. ti. F. c. lij. circa primü |
etc. Bl.5b Z.23: no. ec ille | Sequit claufula principalis magne: p quä
ds nofter cöcedie indulgentiä | ein Schluss Z. 45: eiufdern pticipes im per«
petuum fieri. | AU 6 leer.
6 Bil. m. Siem. 45 Zeilm, Die 3 Anfangszeilen in grösseren Typen.
Bonn 619. Copinger 2405. Gotha. Kloss 1736. Trier,
4] Der Kutalog Kloss 1735 kennt noch eine ältere Ausgabe, die er in das J. 1.486 zitat.
656 JOHANNES de Fonte: Fons theologiae et quattuor librorum
sententiarum, [Coloniae: Joh. Koelhoff] ı1. Dec. 1479. 2°
Bl 1 leer. Bl. zaa: neipit prologus || [) Ppidtes aliquid de | penuria
ae tenuitate | noften cum pauper-/eula in gasopbilaciium dni mittere, ardua
feandere | ew. 31.25B Z. 8: mifimus, || Incipiunt capitula primi | libsis «rc.
Bl. 16a Z. 76: pplicie fontis ebeologie ac äjtuor fentenciag. libiog rabula,
| 2. 768 ieer. Bi. 7zaa: Jneipit liber qui intitularun | fons theologie ı fenter
tiarü || LI D pieces fludentilum dum ejje lector | in monte Pejfula-Ino. : ot
feolares | paupeves fub compendio fent<ias haberkt, Ego frater TJohälnes
de fonte. Oxrdinis fratrum | minorum, per moduz gelufioni | are. Bl g4zaa
2. 10 m, d. Z. Iypoi (state Irpoiij]s ihefu duce peruenit. ||]|| Explicit Fiber qui
dieitur fons | tbeologie ı quatuo: libsorum | fenteiseum cum titulis vubrilcie
diftinetionibus ı comelufiolnibus eovüdem. de quo glovia | fumme rrinirari
in feculorum | fecula Amen. || Anno falutis millefimoquadtilgentefimo
feptuagefimonono, | die vero fabbati. menfis decemjbtis undecima. ||| Item
«5 allegandum iupra talbule premifle formam fic quo-/tabirur prime Liber.
fecundo dilftinctio. tereio capittuluz vel eölchufio, vr fie videlicet, Libro prilmo
diftinctione ferta, capittulo | feeundo, vel conclufione tercia. || 34 g4@B
und BI. 945 leer.
76 m. num. + 78 num. — 94 Bil. 2 Col. 38 Zeilen. Columnentitel, Anfangszeilen
in grösserer Schrift.
Bonn 622. Cofinger 2550. Göttingen, Münster (f) Nentwig 238, Olmätz 699.
Prodor 1043. Trier. Wolfenbüttel,
in
x 323 =»
720 LAMBERTUS de Monte: Copulata super tres libros de
anima Aristotelis. [Coloniae: Henricus Quentell c. 1485] 2°
Bl. ra Titel: Copulata i libro8 de | anima areftötelis | #1. 73 Schematirmus,
Bl. 2aa m. Sign. a ij: [] Jtca | initiuz librt | de anima. | Aueleitur Primo|
Vreü de afa | fir feientin, | Dicendü @ | fic. Auia de | iNo eft feien.tia
qd” habet pajjiones p principia de ifo bemölftrabiles, er. Schluss BL g26a
2. 25: nedietus in feculog fecula Amen. ||| Yrotata diligenter vifa et puigili
cura au-/fcultata civca tres libıos de Anima Areftore-|lis Lamberti de monte
artiti magiftri ac facre | tbeologie profeiforis inpra doctrinam infignis | er
fancti doctoris Thome de Aquino ordinis | pbicatorum erpliciunt
felieiter. | 32. 924B: ncipiune tituli ä]jftionu tein librog de ala fm numerü
foliog. aflignari, Er in primo folio babef figura que Pncipalem materiam
totins libri in fe compte-/bendit. | . ZZ. 94aB Z. 36: Erplicit tabula oim
queftio-Inü buius libri de ala. | DL. 945 Leer.
Hain #ır585. Bonn zı7. Düsseldorf. Karlıruhe. Köln. Pellechet 1209.
Proctor 1385. Trier. Wien. Zeiler 462.
721 LAMBERTUS de Monte: Copulata super tres libros de
anima Aristotelis. [Coloniae: typis Theodorici c, 1485] 2°
Bl. ra len Di. zb Schematismus, BI, zaa m, Sign. A ij: || Irca
inicium Libri de | Anima. Oneritur [/) | prime, Ptrum de anima fit
feientia, | en 24 15aB: {] Rıincipium [/J aft äftionis | Poftp Arefto.
Pmifie pbesimiä iftins Hibri. Sic cöfequenirer ponir tractarum, Er tractat
in boc libıo de | ala fin opinione antiquog. we Schluss Bl. oraß 2,8:
fecula Amen, ||| KTotata diligenter vifa er puigili curs aufculltata circa
tees libıos de Nima Areftotilis Lälberri de monte arrii magiftri ac facre
tbeologie | profefforis inpra docteinä infignis er fancti doslctoris Thome
de Nquino orbinis frateum predilcatormım erpliciunt feliciter, | ZU. zorsa:
Jneipiüt tituli quelftionä teiü libiog de ala fm nim foliog, affignalti.
er i pmo folio babek figures que pneipald malteriam torius Libri in je
comfbenbdir | u Schluss Bl. rozaa Z, 49: Krplicit tabula, | 34. 7038 Leer.
103 Bil. m. Sign. 2 Col. 49 Zeilen. Columnentitel u. Anfangseeilen in grösserer
Schrift.
Hain *11583. Bralau. Köln, Procor 14560. Trier. Wien.
722 LAMBERTUS de Monte: Copulata super tres libros de
anima Aristotelis. [Coloniae: typis Theodorici impr. Conradus Welker
de Bopardia] 1486. 2°
Zi. ra ieer, Bi. rda: Jneipiunt tituli queiftionum triü librog, de anima
sm nıim foliog affigjnati. r. Die Autoritater schliersen Bl. Zap 2.5, Al. z&
Schematismus. Bl. 43a m. Sim. ai w. Be. 50, 4: || Irea iniein libei de
Afa | Uueritur [/] prime, | Dtrum de anima fit feientia. Dd’'m v fie
Quia de | we Schlum Bl. gzaß m. Be, So Ipprir. Z 37: eft benedicrus in
feeulog, fecula Amen, |||] YTotata diligenter vifa et puigili cura aufeultalta
am"
&
* 34m
unt Epiftole venerabilis viri Artium | maniftei / magiftri Raroli poete
eloquetifjimi /| vegentis louantj In pedagogio lilij / Impffe p | me Arnoldu
tber burnd agrippinenfis ciuitalris incolam / quog euidentia innotefeit p
ppriü | mei fignetü bie fubfirum +3 * || Darumer d. Druckerseichen (schwars).
Bl. 726: Jneipit tractatus de veınedio amoris $+ ||] Yleas filuius Typolito
mebiolanei. Spd, Querebaris me] et Bi. 745 Z. zr: et. gb” tibi damno
eit auertere ftude Zr wyenna pridie Pal, Tanuarij Anino ı8as, || Pij pontis
fieis marimi ad Farolum cppriacum tractatus de amore, incilpie feliciter *. + |
U) Ractarü de amod olim fenfu pitergy etate iuuenes / ci nog | et« Schluss
Bl. 76a 2.28: bilis x pudenda non in corde pb’i fed in finu meretricis efk
nata. ||| Erplicit tractatus Pij pape | fechidi de amore }* | BL. 768 Iker.
76 Bi. m. Sign. 38 Zeilen. Dype 1.
Hain 10660. Göttingen. Hamburg. Stuligart KHB. Trier.
764 MANEKEN, Carolus: Formulae epistolarum. [Coloniae:
Arnoldus Therhoernen c, 1478] 4°
Bir ker. Bl. 20 m. Sign. aı: Continet ifte libellus iEpiftolajres quafdä
foımulas iudicio cöponentis puerog, captui fi | abfimiles. Uiuas correctoria
vocant, Eafderngz ertractas | er maiorii Iräg miffiuan collecrorio / fcolarib?
louanij T peldagogio lilij lectarii eremplog grä/tand breuiores er orlnatis
o2e8 / ataz fentetia ertrahttis / öbo fenfunz placidiods || ntimatue amico
impletio fue peritiöis quo ad coljlectione epiftolarum. | wc. Schluss Bl. 2075
Z. 20: cher omine faufto ||| Zrpliciunt epyflole venerabilis viri artium magiftri
/\ magiftei Baroli poere eloquentifjimi / vegentis lowanij in | pedanogio lilij.
| 32 708 leer,
108 Bi. m. Sign. 32 Zeilen. Type 2. 3.
Ennen 174. e
765 MANEKEN, Carolus: Formulae epistolarum, Coloniae;
Arnoldus Therhoernen [c. 1480] 4°
Bl. z leer. Bl. 20 m. Sipm. ar: Continet ifte libellus ıEpiftojlares quafdam
foımulas iu/dicio componentis puerorus | captui fi abfimiles Yuas correctoria
vocät. 1BafdEaz | extractas er maiog lräy, miffiuag collectoxio / feolarib?
louanij I pedagogio Hilij lectam. ertplog, grä/täd | brenioıs ı oanariores/
araz fentätia ertrabiris / ver|bo fenfugs placidiores, || Intimatur amico im:
pletio fire petitionis quo | ad collectionem epiftolarum. | falures pl’res $
effüdere poffie b’ calam? aut fer|ve papiv., cum. Schluss Bl. ıı2a Z. 20: liei
3 omine faufto +: || Erpliciür iEpiftole venerabilis viri | Artium magis
firi /magiftri Ravoli poelte eloquentiffimi / regentis louanij In | pedagogio
lilij / Imprejfe p me Arnoljbum tber burn agrippinenfis ciuitajtis incolam /
quomm euidentia innotefleit per ppriü mei fignetü hie fubfigü. | Darunter
das Druckerssichen, Bi. 1128 leer.
zr2 Bil, m. Sim. 33 Zeilen, Type 2. 3.
Horvälh 774.
PP BEN
* 39»
783 MATTHAEUS de Cracovia: Dialogus rationis et con-
scientiae an expediat vel debeat quis raro vel frequenter celebrare
vel communicare, Acc. Henrici de Hassia expositio super orationem
dominicam et super Ave Maria. Speculum animae. [Coloniae:
Ulrieus Zeil c. 1470] 4°
Bl, a: ncipit dialogus vacönis ı cöfcientie an | eppediat vel debeat
quis varo vel frequjter celebrad vel Omunicare nup editus p | magiften
marbeü de cracouia facre theollogie profejforem neipit Prologus || []
Vltorum tam clericorum & laycori | te. #4. 24 Z. 23: teiüpbet, et ex boc
eligens & fit agendü, | WErplicit plog? In boe primo capitulo ratio | in:
quicit a cöfeientin quare abflineat. ? ipfa veflpondz; quis dubia eft + |
Bl. 2a: [] Bgredit" ergo rach cöjchaz utpote minus | «dr. AL 265 Z. 6:
gnat in fecula feculog. Amen “+ || HErplieit Erortacs feu Dyalogus, De
difeeptalcöne Lonfeit : rationis. de frequiter aut varo | celebrande, aut
cöicando. !Editus per Denerajbilem Magifteh Marbeü De ECrafonia, Salcre
Theologie pfefort fhubij pragen mw | AL 27a: Erpoficd. venerabil’,
Mgfi Generic. De Safjia | fuper orationem diicam + || [] Euerido
In rpo pfi Nc dio dfo, Edihardo, !Ep6 Dormatiefi, ». de baffias | «ec.
Bl. 398 Z. 4: ente ipfo ämoneamus Amen "+ || Erplieit Erpofics vene-
vabilis. Magiftei geneiei De Zaffia fuper orationd dficam | Incipit
Erpoficd !Eiufdt fup Aue Maria > || [) Ve maria Proculdubio. Mä
foncti maltwis erc. ZA 450 Z. 77: aras taliter mortalibz erbibite b’ine miferas
eönig || Bpplicit Erpofics Sup Aue Maria, Reuer&di | Magiftei. Genrici
De Gaflia + | Incipie fpeculn anime => || L] Yima mes noui @ curiofa
jis eimando A |. Schluss 31.585 2. 7: finem vltimum reductönem sm“ ||
Erplicit bie Anime fpeculü quo te vider in fe | Qui facis ur p te filtat
Regefcat ı T re Amen |
58 Bil. 27 Zeim. Typen
Hain *5805+4*8389. Berlin. Darmstadt. Düsseldorf. Ennen 15416 = 20421.
Holtrop 74 +75. Krakau, Mains, Procier 842. Trier. Wien,
Gutes Facsimile von Bl. 525 in Will. Blades’ Caxton Vol. I fl. 7.
°784 MAXIMILIAN I, Deutscher Kaiser: Der Landfriede, [Köln:
Ludw. v. Renchen c. 1495] 2°
Der lantfriede, | CW) Je Mapimilian Van nottes anaden Romifcher
füning zu allen geitt& merer des Reichs. zu Zügert, Dalmacit [7] Croacik ıc.
Fönig Eenbergog zu Ofterich, Gergog zu YBurgüdi. zu Brabät zu Lorbes
eigE [/] zu Styr | ed Schluss: Wady Leifti gepurdt viergebenhübere jnd
Im funfondnewngigftid Onfer Reid; des Romifchen Im Jebenden jnd des
Sügrifchen Im Sechften Jaren, |
+ Zeile Überschrift und die beiden ersten Werte in grossen Typen, Text (83 Zeilen)
in Schwabacher.
München HB.
NVark dem Facsimile in Fre. Heinemann: Der Richter w. d Rechtspflege in d.
disch. Vergangenheit. Lfs. 2900. (= Monagrapkien s, dtsch. Kulturgeschichte IV.)
Beilage 10,
ecclesiae et de futuris Christianorum triumphis contra
Coloniae: Retro Minores 19. Aug. 1497. 4°
preldicatog Theologie pfeljoris erimij | De jaru !eeie ab anno falutis. MT.
eeeesIpppi, vfelgs ad finE müdi, (Et de Belaro et gloriofifjime triülpho &
in Thurcos ı Mabumerbanos | Auorü fect« er imperiü breuitee in it der
ficere | en un ne le
Ch ofonätia ep Judicihs Aftrog | AU. 73: in librö fequentem |
ee. Bi. 25 m. Sigm. aij Z. 70: Wppliciüt capl’a buius ebitdis Miagifri
Jo-Ihänis viterbitfis o1dinis nekcton pr Takur | FpAEEON: EAPIRGTS
in
I
ill
futuris
Jobänis viterbitjis Jneipit | [J Er rihen a een a
fimis Negibs Sean | et. Der Brief schliesst
‘
g:
F
3
Fr
gt
H
Bi
i
“
i
I!
ni
1
ii]
}
Pdicatom. ı mgE Vrycolalus de Ipıa ar. Schls BL.260 2,45: ne pack ı
victoriä Hcedat in eu Amt. (U Er Benun, i460, die. zi. martij, | in fabbato
fed oplerü 5” Sititue pfis liber Anno din. M,ecce.,pcvij. | die, Fig, Augufti,
Imprefjioni teadirus Lolonie retro Minores. || 31. 268 Ieer.
26 Bil. m. Sign. 46 Zeilen. Typen in 3 Grären.
Hain 1129. Bonn 672. Breslau UB. Dresden, Göttingen. Horsdıh 499.
Münster. Stuttgart. Trier.
828 NIAVIS, Paulus: Latinum idioma. [Coloniae: H, Quentell ?] 4°
Panzer I 343, 488. Hain 17700.
Auf dem Titel ein Holsschnitt: Icon magistri.
Auch A. Bömer ist über diese Ausgabe Näheres nicht bekannt geworden, vgl. desien
Aufsatz in dem N. Archiv f, Sächs. Gesch w. Altertumskunde Ba. XIX. 5. 5r fl.
829 NIAVIS, Paulus: Latinum idioma. Coloniae: Johannes de
Landen 1498. 4°
Be za Til: Dislogus mögiftei Pauli | Yiswis paruulis feolarib? | ad
latinü ybeoma puriliffi? [/] | 82. 28 ker. BL. 2a m. Sigr. a ij: [] Nulus Yiauis
arriü magifter Magnificis viris, fapislentigz fenarui Kemniczenfi. die fuis
plurimü colödis | Salt plurimä dt erw. Bi 26 Z. 20: interdum efficere
valerem, Pmptiffimo certe femper afo efficer€ Palete, ||| U Latinum ybeoma
magiftei Pauli Yiauis | pro pueris fub forma dialogi editum Loquuntur |
et pedagogus Surgellus, ac iunenis Gortena | nücupatus Lapitulum
pimg Surgelus, | 32 3a m. Sign. a je: [) Oitena bon furge, Sor, bem
Sur, furge inäs. Son bem dd | etc. Schluss Bi, 96 2, 37: Zortena ı tu quogy.
Bw
Br 7 200
de fpirituali conjfolatione. | 24. zosa: neipit tractatus bortoris egrelgij
beati iberonimi- pro confolalcione infirmori compofitus > || aDanquä
nouerim | certiffime erpicik | zuä alieni confolalminis leuaminiba | ac remi«
gije non injdigere: ec. 2. 90a 2.3: bili virtute durare permittät. || ip
plicit tractatus beati iherjromimi de dfolacione infiemom. ||| er
bartholomei facij | fuper tractatu fiwe lebello [/) quem | compofuit de
felicitate pro | ilufteiffimo principe alfonfo | nn >| teen
facijus roberto ftorge | re. U. 193B Z. 74: poffim vebementer cupio, vele, ||
Teaetarus editus be vite felilcitate a bartholomeo facio pro | fapientiffimo
ataz illuftriffime | principe alfonfo rege aragenü. | bOmane vire condicio]
nem fepius reputanjri michi «. AA 2060 2. 12: „.. ot ee
ordinem Anlebonium panomitam poetam | atq3 equitem preclarum. Buajrinü
veronenfem oratorem presjftantiffimi ac Jobänem lamollam difertiffimum
virum collojquentes facio: ee. Z. 35: Hfecutum eriftimabo, | BL. 205B:
Jneipir dialogus, |] Om anthonius pa-normira clarus ı fin/gularis poeta
iuregz | ofultus ferrariä fefe | aliquando Htuliffet: er. Bi. graa 2. 23: ams
bulacioni darum ep > || Erplicit tractatus de vite fellicitäte per bartbomeü
1/ fachum | ordinatus > || bYne librum compofuir | fenech
ora|ltor ad galliond amich | fu sten ofs imperus et machilnamenta fortune.
fecit aut ii fub dialogo ve fit fenfus con|querens ı racio confortäs, Kiber
autem ifte ? fenfuum maieftare | er eloquij claritate x fentenciag | breuitate
vefulger. || Zucij annei fenece de Imedijs | fortuitog, Liber felieirer incipit, |]
IJcer cunctog, portag, | «ec. 34 47a Z. zo: fir ifta felicitas, || Annei lucij
fenece de veme-|dijs fortuitorum dialogus nn erplicit. ||| Zaurenchj
vallenfis oratoris | clariffimi in elegantiffimum de | libero arbitrio dinlogä
ad garjjiam illerdenfem epifcopum | prefacio feu probemium felici|ter incipit,
|| mtgime vellem | garfia epifcopojrum doctifjime | ex. AU 575a Z. ro: ta
fier. || Zaurench; vallenfis oratoris | diferriffimi ormatiffim® de libeo | arbitrio
dialogus erplicit. ||| Mafei vegij laubunefi in elejgantifjimü de alirhia er
pbilalilrbe diatogü prefacio epiftolais || mAfeus vegiug eus|ftachio fratri
falu]tt, eis 22.58aR 2.6: fed infanit > | Eyplicit epiftola Maphei vegij
lauduntfis. Dialogus veriratis | et philalitbis ad euftachiü fralrem incipit
felieitee » | Pbilalithes | dDe nam es tu morltaliü, rt. AI. 66aa 2,35:
Sinis | 31. 66a: Mafei vegij laudunenfis dilalogus de veritate et phila
liche | epplicit, ncipie eiufdE dialog? | de felicitate et miferia > || Palinu-
rus loquitue, | [J Dfecro te o charon | ein. 24.7808 Z. 7: iudices. falue ©
palinure ı vale, || Erplicit dialog? mafei vegij | Iaubumeni de felicitate ı
miferia ||| Ponij Horentini oratoris diljertiffimi ab franeifch barbay, | dia
logi in auarictä prefacio epifjrolaris feliciter incipie. || qVonik plures
mortaliü mi francifee |. 24. 79@B Z. 29: defendere. || Erplicit prologus,
Ineipie | fiber contra auariciam. | cOm diebus eftiuis an-Ithonius lufeus.
eincius | voman?, alljgy nö nulli | ce. BI. 086a Z. 23: Jta omnes Hfurcepes
run, || Pogii florktini oratois diferjriffimi omatiffim? araz copiofififimus
in auariciam byalog? fe-liciter erplicit. | ZZ 984B: Perpulcre ac elegan:
tiffi-/me de nobilitate difpurationis prefatio inicium fumit. || aPud maiores
no-|fteos fepenumero | de nobilirate difpultarım ef, Miulti | ec BL. 9900
2. 25: luftrit factom cenfor, || Declamande contrauerfie | titulus de nobilis
a5"
4
“45
ascentu perutilis || [I Teentus eft artificiofa mobulatio | etc ZU 64B 2.50:
va huiufmodi. | Finie | Incipit Breniloquns [/] vocabularius | A. zaa m.
Sigr „bi sie: LIU a domine deus ec | de Schluss BI. 306@B Z. 8: bice, et
acuit penl’. |||] Sinit vocabularius breuiloquus, triplici | alpbabeto diuerfis
ee Dee a Es latinum | fermonem
capejfendum vriliffimus. Im-Ipzeffus Lolonie Anno di. Mieccelprpvi. ||
Kaus deo « |
306 Bi. m. Sign. 2 Col, 53 Zeilen, Titel, Columnentitel u. Anfangsseilen in
grüseren Typen.
Berlin. Bonn 1219. Breslau UB, Copinger 6290. Dronke p. 3o, Göttingen.
Nentwig 395. Prag. Proser 1287.
1020 REUCHLIN, Joh.: Vocabularius breviloquus. Coloniae
[Henricus Quentell] 1487. 2°
Bl. ra Titel: Sreuiloquus vocas|bulari? ci arte bipbitbongandi accentus|
anbi et punctandi, | 3. 26: Modus legendi in hoc libıo. || Sunt qui fibi iä
plurims cöparare volumina flatuerunt, a &g, profecto lectöe fe-pius dictir
onum auertit ignorantia. etc. Schluss der Vorreie Z. 27: ds p. deponentis genecis,
Dme coniugacdie, x fic de alije. || Im prefenti Libro continentur, | rd ars
dipbthongädi Buarini Derontfis | Jt€ cöpendiofus dialog? de arte punctandi,
| Item tracratus vtilis de accentu, | tem Breuiloquus vocabularius. |
Bl. zaa m. Sign. «a. ij: Buavinus Verontfis Sloro fuo falutem plujeimä
dieit, || [] On fine caufa | ee. Z. 29: a definitione profieifei. fatius ejfe arbis
tvo2, || Buid € diphthöguf || Dipbtbongus. € duag vocaliü cu fingule vo |
ee. Bi.3ba m. Sin. alij. Z,r7: Sinis. | Compendiofus de arte puncrädi
dialogus | feliciter incipit | HIfeipulus, Salue magifter egre-/gie eu. 21 g6R
2. 38: mM. et tu amätifjime abolefcee, | Sinis, | Ineipit tractatus de accentn
perutilie. || [J] Ccentus € artificiofa modulatio | ezı. 22. 65B 2. 48: bulufinodi
Sinis || Jncipit Breuiloquus | Vocabularius. | 3%. zaa m. Sigm. b. ie:
INN A a domine de? ecjce nefeio loqui, qr | puer ego fum. Sieremie Hmo,
Hicet iftd’ ver-/bum ea Schluss Bl. 302aB 2.73: labice, et acuit penul. |||]
sinie vocabuları? Breuiloquus. trilplici alphabeto diverfis ex autorib? |
neenon corpore vrriufaz juris colle-Jcrus ad latinum fermonem capeffen-[bum
veiliffimus, Impzefus Eolofe | Anno dis IT, ccec Ierpoii. ||| Zaus deo si»
| 24 3026 ker.
302 Bil. m. Sign. 2 Col. 53(—54) Zeilen. Titel, Columnentitel u. Anfangs
zeilen in grösserer Schrift.
Copinger 6292. Dronke f 80, Ennen 408. Horvärh 280. Lübeck, Nentwig
396. Olmäts 1364. Prag. Precder 1073 (cf. Suppl. f. 1901 P. 9).
Das Exemplar in Münster (317) hat Bl. 244 Z 29: finitione - . - arbiteon, ||
Quid E diphthög® || Dipbtbongus, € buan, vocaliü cü fingl’e vo-| eie
1021 RICHARDUS de Bury: Philobiblon sive de amore libro-
rum. Coloniae [Drucker des Augustinus de fide] 1473. 4°
Bl. za: neipit plogus in libei de amore librog qui | bicitur, pbilo«
biblon » + « . || [DJ Winerfis ppifivelibus ad As pfltie feripture tenor
Pn r
I ze #5 Zu
Dexise und seinem Namen. Bl. 23 ker, a [ohne Seitenzahl] : C) X principio
ereauit deus celü et terrä. Dieit beatus | Aug? eier Schluss BI. 7368 m, d.
Seitenzahl GCLXKXU Z. 27: augenteis veftib> iupts fuum fhatum marime
preciofis babuir % % ER IET TENETENER
=== quare[tus, am) ragen
B1. 137 a0 Tabula: [) Aaron [rief] in linen faceı/dotü, la. Fir ar, iij | et ij
te. Bl. ızraß 2. 16: 3oyimus papı 3 in same zn 1 am R80
Sola fpes
ea RT Primi inuentores ee
fequuntur bie | tu BA 27188 2. 78: elerpv. ar j | 2. 772 der.
136 BU. m. Seitenzahlen + 35 Bl. + r leerer = 172 Bil. Register in 2 Col,
zu 45 Zeilen. Holsschnitte.
Hain 6917. Dresden. Ennen 223. Gotha. Mains. Procter 1109. Strassburg.
Stuttgart KHB, Wien. Wolfgram 48 5. 120.
1028 ROLEVINCK, Werner: Fasciculus temporum. [Coloniae]
Conradus [Winters] de Homborch 8, Noy. 1476. 2° maj.
Bl, tier, Bl. aaa: Tabula breuis x vrilis füper | Libello en
Safeien/lus tpm, ı vbi inuenit: püct? | ante numerü € in fmo latere | vbi
vero poft. in jecübdo latere | Jncipit felieiter. | ere. Schluss der Tabula Bl. gby
Z. 42: Jo3imug papa 36. | Bl 10 m 17 leer. Bl. 720: [] WEnerach z
generatio laubabit opa tua ı potätiam tui pronätiabüt. Scribit: pfalmo,
198, Ci nö fine |<. ZA 726 2, 22: feribunt: x negligenti? emendant ur
bieit aug®, 17. libro de cinitäte dei. || Fafeiculus tpm 083 antiquog eronicas
‚Hplectens incipit feliciter. || VE principio creauit deus celum : terraz. Dicir
beatus auguftin? fuper genelfim ic. Schluss Bl. 746 letzte Textseile: abfaz nero
veeinfaz ferus, Sorrabatıgqy oe ad refiftendii fe difponerer, || Opufeulti vrigz
omni ftatui. atas hominü geadui ad virä eräplandä plutile: otinens pgrefum
patg, ab initio müdi. vfaz ad hoc nofken temp? | cu actis notabiliorib? eos
zunde: gb’ beuotus quibä Lartbufiei ei? autor | pm? Safeiculü töpon müs
cupauit Jmpjfum p me Löradü de Goemborch. | meogz figneto fignatum
Epplieit feliciter. Sub anno di Millefimoqualdeingentefimofeptusgefimoferto.
feria ferta ante Martini chi. De quo | fir deus gloriofus bemedicrus in fer
cula AMEXT, | Darunter das Druckerzeichen. Bl 75 u, 26 leer.
76 Bü. Type ı. Mit Holsschniten,
Hain *6019. Berlin. Bonn 1020. Breslau UB. Dresden. Dronke p. 28.
Göttingen. Kloss 12743. Leiprig. Muller 20r. Procter 1160. Wien. Wolfenbüttel,
1029 ROLEVINCK, Werner: Fasciculus temporum, [Coloniae]
Nicolaus Goetz de Schlettstadt [1478] 2° maj.
Bl. za: [) Eneratio et generatio laudabit opa tun et poticiä tuä pmuns
ciabit Scribit pfalmo, ıre, Cum non fine mul | «. 24. r5 Z. 22: negligentius
emendant ut dicit aug?, 11, libro de ciuitate dei. || Fafeiculus tpm ode antie
quog, erönicas Hplectens incipit feliciter. || efe- 34 54a letzte Zeile des Textes:
tredecima ceperunt Eumgz; crucifiguralit tenebät Dr fanguind vndiag er
29
4
ea sum möcapankt Jmäfm | gms Senric anen er ıb al
Sub anno difi, 1a0o,
BI. 6500: eig et vtilis fuper libelo auod# qui i
tpm | etc Schlwss DI. 7204 2.49 5ozimus papa 36. | Bi 726 ler.
EEE ah ne er 20 Gatängen, G
Hain *6925. Berlin, Breslau | une j a -
miller II, 64. Strassburg. Stuttgart, Tübingen, Wien,
1032 ROLEVINCK, Werner: Fasciculus temporum, [Coloniae]
Henricus Quentell 1481. 2° maj. -
Bl. 1 leer. Bl. 2a m. Sign. an: [) WEneratio et generatio laubabit opa tus
er porentiä tu& pnüciabunt, Scibit: [/ Inndere Zxemplare: Seribite) pfal'. Is.
Cü non fine multa biligentin fanctog paty, fhubia: ee 34 28 2. 30: bütum
VERF BER hr referabe n n mieerlnen > os
auentel. Et abmilfum ab Una 3 Coloniehi. Epplicit feliciter,
Sub anno di | „It, CCEL, Leer, DIEO, SE ERS
Tabula breuis et vrilis fuper lie]libello [/) quod& qui d' fafeiculus tpm
etc, Schluss der Tabula Bl. 7207 2. 49: 3osimus papa ya tr Pr
73 Bil. m. Sim. Bl. 2a hat 58 Zeilen. Mit
Hain *6929. Göttingen. Horwäth 131. Karlsruhe. Kloss 1750. Lübeck,
Nertuejgr 345. Olmütz 1384. Prag. Proder 1250. Trier. Tübingen. Wolfenbüttel.
1033 ROLEVINCK, Werner: Fasciculus temporum, [Coloniae:
Ludovicus de Renchen c. 1483] 2°
Bl r ker, Bl. 2a m. Siem, aut: [J Eneratio et genevario laubabit opa
ua: z potötias tuä pnunciabür Seril ei Schluss der Vorrede Bl, 2b 2. 51:
negligenter deferibuntur: z negligentius emendantur: vr dicht A
15. li, de cinirate dei. | 3X 30 m. Sien. a. 4j.: Safeieulus tpm ode antidg.
eromicas oplectens, admifuf ab alma vninerfitate Colonieni. fcipir feliciter |]
FT prineipio creauit deus celü ı terıä Dieir btüs Aug, fuper Beil. | etz
Schluss 51.660 Z. 48: fuum ftatum mapime pzeciofis habuit. || Opufculum
vrigz omni ftatui, araz bominum grabui ab virtam eremplandä purile. cö=]
tinens fuceincte pgreflum patrü ab imirio mundi vfaz ad boc tps, cü actis
notabiliotir/bus eorunde, Md” deuotus quidf Earthuf. eins autor, j. Safer
culü epın nücupanit, | 34 655 Ieer. DL 67a m. Sim. aj: Tabula bieuis z
veilis füper Lilbeilo quodä qui dieit Safeiculus | tempori Jneipir feliciter.
etc, Bl. 7403 2. 44: Joyimus papa ‚previj || Explicit tabula fafeieuli
de tölpore purilis ı neceffaria. | BU 746 leer.
en SA
43 =
er hoc eius | patet opufeulo, zu. 24. 24a Z. 20: viuendi fibi cogeuum [/J
deferiptü babent, | 34. 245 leer.
24 Bil. m. Sign. 27 Zeilen, Type rz. Am Rande die Cupitelsaklen in ara-
bischen Ziffern.
Hain *7253. Berlin. Bonn 1024. Holirop 163. Scherrer 559. Weljfgram
48 5. 108.
1037 ROLEVINCK, Werner: Formula vivendi canonicorum.
[Coloniae: Henricus Quentell c. 1485] 4°
Bi. ra Titel: ncipit formula viuesbi canonicorum fine vicarioınm
fecularium. aut etiam ali-Jorum deuotorum prefbyterorum | ZU. 26 ker, Bl. 2a
m. Sign. ga ij: neipit tabula formule viuenbi canonicon, | wc. BL 25 2.39:
Erplieir prefens tabula ıifius fequentis formule | #4. 3a m. Sigr. aa iij:
Formula viuendi canonicorm fine vicariorum feculariü | aut etiam deuor
torum prefbiterorum | [] Te pfalmum dicam | ei, AU 256 m. Sign. cec Hij Z. 70:
laudare diffieillimi eft apud imperfectos || Bprplicit formula viuendi cano«
nicon || LI Ee preferipta formula viuendi canonicoy, edita eft a | quodä
veligiofo ordinis Tarthufienfis vtigz magne | feientie x beuorionis viro, er
Schluss Z, 32: deferiptum babent | 34. 26 leer.
26 Bil. m. Sign. 39 Zeil, Typen in 2 Grössen.
Hain *z254. Bonn 1025. Breslau UB. Dresden. Dronke p. 28. Gotha.
Proder 1383. Stuttgart KöB. Trier. Wien. Wolfenbüttel,
1038 ROLEVINCK, Werner: Legenda de sancto Servatio,
praecedit tabula confluentin.. Coloniae; Arnoldus "Therhoernen
4. März 1472. 4°
Bl. za leer. Bl. zb: Sec eft tabula cöfluen-/tina pma anno dni ızAre | fcä
Per $ fi feire volueris | feptuagefimä alicm? anni | dmi bifertilis wel cör
munis | ei. Daneben die Tabula in 6 Columnen. Schluss BR 3a 2.23: te alie
practice fimiliter fallunt Ergo vitentur. | 24. 3d ror: ncipit de feö fuatio
legeda minor er valde bö, || schwarz: [7 Mufteiffimi viri fei fnacij [x tums
geräf citatis | dect epi: ftämate inchito nati? meitis fup | erbera eraltari:
dicem? vitä ı miracula, | «- Al 275 2.24: eabE bora: obborminit in bomino.
| [I Iren preferiprä leptd& bri feruacij noräbnm [/I | u Bl 2ga 2. 7: bije
RKoria tripartita bet Sedt erpofics Aruba vorlbulon legende fei Fuacij.
Allodiii € hereditas. Als|gor ideft frig9. rw. 24. 305 Z. 13: Verwit ibeft pıor
bibwit. || Epplicit legeda de fancto ferwatio, || rw: rplicit fanctiffimi
feruach; tügvenfis | ecclefie prefulis et confanguinei pprifti [sie] | legeda de
nouo ftilo claro ac eleganti | cöpilata Coloniegy Impreffa p me Arsnoldü
tber boyenen [/] finita, Anno dni | MTo ceecr Irpije die Mercurij jrta möfis |
Marcij. | Darunter das Druckersignet, rot.
30 Bl. 29 Zeilen. Type r.
Berlin, Copinger 5441. Ennen 143. Gotha, Muller 201. Proder 929. Trier.
Wolfigram 48 5. 113. Zedier 749.
Ed
fitate sltiplicaci in civitate colöi-jäfi. per difeverü vig Arnoldi terhoernt
ä bitar T-lfen febect dom® ppe eöuentu fem Pbicatorü. Apd’ | quk buiufmöi
prefentacione bestiffime vir-Iginis Marie Onite ar eruarii
tepli gb’ | edificauit falomom, Seribütur dba | er. Schluss Bl. 126 Z. 28: gile
vitä felicitatt et'nä. p Ab’ Hftad digme: zE am |
12 Bl. mit Blattsahlm am Rande neben Zeile 14
% 1,6, A 8, 9, 10, I, 27 (28) Zeilen, Type 1,
Kin.
1049 ROLEVINCK, Werner: Sermo de praesentatione beatae
Mariae virginis. [Coloniae: Arnoldus Therhoernen] 1470. 4°
vacio ji placet. videri poteret [/). In | folij latere fenenti | BU z& leer.
DH. 2a m. Bis. J: Jneipit fermo de prefentacione beatifjime virs|ginis Marie
| [I] Onite accyam im fanctuariü töpli ad’ | et. Schluss Bi. ızb m. Br. 11 2.23:
eitard eternä, @ nobis preftare digmetur ı€ Amen || Erplicit fermo de pres
fentacione | gloriofiffime virginis marie finis |
12 BU, mit Blatnahlen. 27 Zeilen. Type r.
Berlin. Cofinger 5391. Gotha. Holirop rar. Procter 925.
Facsimile des Titels in der Zeitschrift f Bücherfreunde April 1902 S. 32.
1050 ROLEVINCK, Werner: Sermo de praesentatione beatae
Marie virginis. [Köln: Drucker des Dictys c. 1471] 4°
Bi. za; neipit fermo de prefentacione beatifjime vielginis Marie |
[] Onite arch& in fanetuariü täpli ad’ | edificauit falomon, Seribürt übe |
bec originaliter fecundi peralip. [/] yypv | ein Schlurm Bi. 12a 2. 37: licitate
eternä. p nobis preftat dignet. Amen | Mu. z25 ler.
12 Bil. 27 Zeilen,
Hain (*gr). Copinger 3392? Procor 989?
* 50n =»
Tractatus de contractibus: v. Rolevinck, Werner.
Tractatus de fraterna correctione: v. Rolevinck, Werner.
°1192 TRACTATUS de praedestinatione. [Coloniae: Joh. Gulden-
schaiff?] 2°
Am Ende: AM: Er YIeieie
40 Bil. 33 Zeilen.
Fischer: Beschr. typ. Selt. V S. 97 J.
Tractatus de ritu et moribus Turcorum:
v. Georgius de Ungaria.
1193 TRACTATUS de septem sacramentis ecclesiae. [Coloniae:
Ulricus Zell c. 1475] 2°
Bl. zaa Col.-Titel: De facramito || Tractat? de Sept? facramltis eccie:
fumpt? er feriptis fanjeti Thome de Aquino ac Petri | de Thardthafia qui
p modü | queftionum difcipuliz ac mgEi | vefponfionä: de cuiuflibet facra|
menti efficatia: ordinate loquiltur ? fuceinete. In quo petrus | fub cuiufdä
difeipuli nofe quelrit: ı p Bregoriü eid? vi a masigiftei vicd gerente refpons
detz, | Er Pmo de facramdto Baptifsimi. ncipie feliciter || Baptifm? | .La.
Pmü. | [] !Etrus. Quero, | dc. Bl. 55aB Z. 172: ı impedimätis fufficiat. ||
Krplicit Tractatus de | feptem facramentis. | 37. 555a: Jneipit tabula fup
dyalolgü de feptt factis eccie. etc. Schluss BI. 5gaß Z. 9: bent reintegrari.
Il Epplicit tabula | 22. 596 u. 60 ker.
60 BU. 2 Col. 36 Zeilen. Type 2. Columnentitel. SS- Beseichnung: a bc etc.
am Rande.
Copinger 577. Ennen 116. Kloss 399. Prodor 900a. Trier. Wolfenbüttel.
Iypenprobe: Facg. Rosenthal Cat. XXIV No. 1408.
Tractatus de successionibus ab intestato:
v. Cynus de Pistorio.
°1194 TRAKTAT von der dotlichen Sucht der Pestelentz. [Köln?
Drucker des Augustinus de virginitate c. 1477] 4°
Bl. ra: Eyn tractat von der dotlicyen fucht der peftelleng mit grofem
if vf3 vilen bücheren der nä-Ihaftigeften lerern in der ergnij gesogen vnd
in | das dütfche bracht. er. Schluss Bi. ro6 Z. 26: einer welfcht nus oder
mit ij fo wirt die nit öne zwifel.
ro Bil. 29 Zeilen.
Copinger 5849. Iyfe Facsimile Society 1901e: Dieseiben Typen wie in Augusti-
nus: Tractatus de virginitate = Hain *2078 = Procter 1519.